Yeni Hamas-İsrail savaşı için geri sayım başladı mı?

İsrail ve Hamas yeni bir savaş istemediklerini iddia etseler de hazırlıklara dair gövde gösterilerini sürdürüyorlar. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Hamas’ın Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah’ta düzenlediği İsrail karşıtı gösteride görev yapan Hamas militanları, 26 Şubat 2016 Photo by REUTERS/Suhaib Salem.
Adnan Abu Amer

Adnan Abu Amer

@adnanabuamer1

İşlenmiş konular

unrest, operation protective edge, izz ad-din al-qassam brigades, israel-gaza war, idf, hamas, gaza tunnels, gaza strip

Nis 26, 2016

İsrail ile Hamas arasındaki sözlü savaş tırmanırken iki taraftaki gözlemciler de bunun fiili şiddete dönüşmesinden korkuyor. Gazze henüz İsrail’le 2014 yazında yaşanan son savaşın yaralarını sarabilmiş değil. Savaşta 178 bini aşkın ev yıkılmış ya da hasar görmüştü. Dolayısıyla İsraillilerle Filistinliler arasında yeni bir savaş için henüz çok erken.

Şubatta gelen bir dizi karşılıklı sert açıklamanın ardından martta hem Hamas hem İsrail dördüncü bir İsrail-Gazze savaşından bahsetmeyi bıraktı ve ortam biraz duruldu. İki taraf da halkı yatıştırmak niyetiyle yakın zamanda herhangi bir çatışmanın yaşanmayacağı konusunda güvence verdi.

Ancak ismi açıklanmayan İsrailli bir subay, 14 Nisan’da eşi görülmemiş bir açıklama yaparak Gazze’de Hamas’la yaşanabilecek yeni bir askeri çatışmada İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF) planlarından söz etti. İsrail basını üst düzey kaynağın IDF’in güneydeki komuta kademesinden önemli bir yetkili olduğunu yazdı.

İsrail’in Hamas’a karşı savaş planı Filistin ve İsrail basınında geniş yankı buldu. Plan, her İsrail taburunun azami sayıda Hamas üyesini öldürerek hareketin hamle ve hedeflerini engellemeyi öngörüyor. Bu kapsamda IDF güçlü bir savunma ve saldırı sistemi geliştirdi. Bu sistem, Gazze çevresini koruyup havan topu tehdidini asgariye indirirken, İsrail hava kuvvetlerinin etkili, olağandışı bir taarruz düzenlemesine olanak tanıyor.

Halk Direniş Komiteleri Sözcüsü Ebu Mücahit konu hakkında Al-Monitor’a şu açıklamayı yaptı: “Gazze’deki direniş İsrail ordusuyla yaşanacak yeni bir çatışmada en kötü olasılıklara hazırlanıyor. IDF’in Gazze’ye yeni bir savaş açma tehdidini fazlasıyla ciddiye alıyoruz. İsrailli düşmanın Gazze’ye yeni bir saldırı için gün saydığına ilişkin iddialar artıyor. Direniş de İsrail ordusuna ani bir saldırı şansı vermemek için gece gündüz çalışıyor.”

İsrail 18 Nisan’da Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah kentinin doğusunda yeni bir tünel ortaya çıkardığını, iki kilometre uzunluğunda ve 30 metre derinliğinde olan tünelin İsrail’in içlerine kadar uzandığını açıkladı.

Hamas’ın askeri kanadı İzzeddin El Kassam Tugayları aynı gün İsrail’in sözde “keşfinin” dikkat dağıtma amaçlı olduğunu belirten bir açıklama yaptı. Buna göre tünel açıklamasının amacı, İsrail yönetimine Gazze’deki tünellerin yıkımını durdurduğu için yöneltilen eleştirileri geçiştirmek ve Gazze sınırlarındaki İsrailli yerleşimcileri yatıştırmaktı.

Hamas da İsrail’e karşı ellerinde bir tünelden fazlası olduğunu belirtti. El Kassam Tugayları yine aynı gün ilk defa “R 160” füzelerine sahip olduğunu açıkladı. 160 kilometre menzilli füzeler Hayfa’ya kadar ulaşabiliyor.

Hamas siyasi büro şefi yardımcısı İsmail Haniye’nin siyasi danışmanı ve Hamas’ın eski enformasyon bakanı olan Yusuf Rızka Al-Monitor’a şöyle konuştu: “İsrail tünelin bulunduğunu açıklayarak hükümetin yerleşimcilerin güvenliğini korumak için büyük çaba sarf ettiği konusunda İsrail halkını teskin etmeyi, Hamas’a meydan okumayı ve uluslararası toplumun desteğini kazanmayı amaçlıyor. Sınır ötesi tüneller Hamas tehdidinin kanıtı olarak sunuluyor. İsrail destek arayışını artırdıkça yeni bir Gazze savaşına yönelik beklentiler de artıyor. Gazze’deki direniş yeni bir savaş için çığırtkanlık yapmıyor ve ateşkesi bozacak saldırılar düzenlemekten kaçınıyor. Ancak aradaki askeri dengesizliğe rağmen direnişin sahada kendi hazırlıklarını yapma hakkı var.”

Güvenlik alanındaki tüm bu gelişmelere paralel olarak iki taraf da sahada tatbikatlar düzenledi. İsrail ordusu 18 Nisan’da Golan Tepeleri ve Ürdün Vadisi’nde kara birlikleri ve uçakların katılımıyla geniş çaplı askeri tatbikatlar başlattı. İsrail bunun öncesinde 10 Nisan’da da 2014 Gazze savaşından bu yana en büyük askeri eğitimini gerçekleştirdi. Gazze sınırı yakınlarında binlerce askerin katılımıyla gerçekleşen bu faaliyette Hamas’ın İsrail yerleşimlerine sızması ve İsraillileri rehin alması senaryosuna hazırlık yapıldı.

Gazze’deki İçişleri ve Ulusal Güvenlik Bakanlığı ise 19 Nisan’da güvenlik birimlerine yönelik birkaç haftadır süren beşinci tatbikatını tamamladı. Tüm karargâhların tahliyesi ve güvenlik mekanizmalarının çoğaltılmasını içeren tatbikat sırasında patlama ve silah sesleri duyuldu. İsrail’le yeni bir savaşı andıran tatbikatta ambulanslar, sivil savunma araçları ve polis de pratik yaptı.

Emekli Filistinli Tümgeneral Vasıf Erekat Al-Monitor’a şu değerlendirmeyi yaptı: “Gazze’deki direnişin yöneticileri İsrail’in 2008, 2012 ve 2014’teki son üç savaşta yaptığı gibi ani bir saldırı başlatma ihtimaline karşı teyakkuzda olmalı. Zira İsrail hükümeti aşırılığı ve risk almasıyla biliniyor. Bu savaşın istenmediğine dair yanıltıcı açıklamalar yapılsa da Gazze’ye kanlı bir askeri müdahale için İsrail kamuoyunun baskısı olabilir.”

İsrail Konut Bakanı Yoav Galant’ın 18 Nisan’da İsrail ordusuna yaz başına kadar Hamas’la geniş çaplı bir çatışmaya hazır olması yönünde çağrı yapması da oldukça manidardı. Bu çağrının özellikle tehlikeli görünmesinin nedeni, Galant’ın eski bir IDF komutanı ve 2014’teki Gazze savaşını yöneten generallerden biri olmasıydı. Galant ayrıca İsrail’in siyasi-güvenlik kabinesinin de üyesi.

Gazze’deki Filistinli bir güvenlik yetkilisi isminin açıklanmaması kaydıyla Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Hamas ve İsrail’in yakın bir zamanda çatışmaya girmek istemediklerine dair açıklamalarına rağmen üç etmen bu çatışmanın patlak vermesine yol açabilir: İlki iki tarafın Gazze-İsrail sınırındaki saha faaliyetlerinden doğacak bir yanlış anlaşılma. İkincisi Batı Şeria’da artan gerginlik ve son olarak 18 Nisan’da Kudüs’te 20 İsraillinin yaralanmasına yol açan eylem. Üçüncüsü Gazze’deki direnişin ablukanın ağırlaştığı ve ufukta ablukayı hafifletecek hiçbir girişimin görünmediğine dair hissiyatı.”

Bu arada, Hamas 23 Nisan’daki açıklamasında İsrail’in ablukayı sertleştirmeye devam ettiğine dikkat çekerek bölgesel ve uluslararası tarafları kötüye giden durum karşısında sorumluluk almaya çağırdı.

Hamas ve İsrail’den ani bir çatışmaya dair karşılıklı uyarılar sıklaşsa da böyle bir çatışmanın en azından mevcut dönemde patlak vermesini önleyecek bazı etmenler söz konusu. İsrail ordusu şu an Batı Şeria’da ekimde başlayan ve giderek artan olaylarla meşgul. Ayrıca İsrailliler, IDF’in binlerce Filistinliyi öldürmek ve yaralamak dışında Filistinli grupların tüm füzelerini imha etme ve Hamas’ı devirme açısından ne kadar başarılı olacağından kuşkulu görünüyor. İsrailliler Gazze bataklığına bir kez daha girmenin anlamı olup olmadığını iyi düşünmeli.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Rusya, İsrail ile Hamas arasındaki oyunun kurallarını değiştirebilir
Shlomi Eldar | Rus etkisi | Mar 4, 2020
Hamas için seçim zamanı: Mısır mı İran mı?
Shlomi Eldar | Gazze | Oca 10, 2020
Halid Meşal’in gözü yeniden Hamas liderliğinde mi?
Adnan Abu Amer | | Oca 9, 2020
İsrail Süleymani’nin öldürülmesine nasıl bakıyor?
Ben Caspit | Iran-US tensions | Oca 3, 2020
Siyasi krizler Hamas-İsrail arasında esir takasının önünü açabilir
Adnan Abu Amer | israil filistin çatışması | Ara 13, 2019

Recent Podcasts

Featured Video