İsrail'in Nabzı

Gazzeli gençler evlenmek için niçin çimentoya ihtiyaç duyuyor?

By
p
Article Summary
Hamas’ın saldırı amacıyla inşa ettiği tünelleri engellemeye çalışan İsrail Gazze Şeridi’ne çimento girişini kısıtlayarak ciddi bir konut sıkıntısına yol açtı. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Tüm dikkatler Batı Şeria’daki şiddetli ayaklanmaya yönelmişken Gazze Şeridi’ndeki durum gözden kaçıyor ve Gazze halkı unutuluyor. Oysa Gazze’deki elektrik sıkıntısı sürüyor, gün boyunca kesintiler yaşanıyor. Bunun yanında su kesintileri de devam ediyor. Üstelik borulardan akan su çoğu zaman içilebilir değil. Gazze Şeridi’ndeki pek çok su kuyusu da ya tuzlandı ya da kirlendi. Arıttıkları suyu satan ve büyük bidonlarla evlere dağıtan özel şirketler para basıyor.

Ayrıca hastaneler tıbbi teçhizat ve ilaç konusunda ciddi sıkıntılar yaşıyor. İşsizlik azmış durumda. Kimileri işsizliğin yüzde 45’e ulaştığını söylerken, insan hakları örgütleri yüzde 50 ve hatta daha yüksek oranlardan söz ediyor. Hangi rakamın doğru olduğu çok da önemli değil. Zira Hamas’ın kamu kurumlarında çalışmayan gençlerin genelde işsiz ve çaresiz olduğu bilinen bir gerçek.

Ancak en büyük sorun konut sıkıntısı. İsrail’in çimento ithalatına getirdiği kısıtlamalar, Refah sınır kapısının kapatılması, Mısır’ın kaçakçılık tünellerini yıkması ve 2014 yazındaki Koruyucu Hat Harekâtı’nda altyapıyla binaların ağır hasara uğraması Gazze Şeridi’ndeki daire fiyatlarını uçurmuş durumda.

İsrail Gazze’ye inşaat malzemesi girişine sert kısıtlamalar uyguluyor. Çünkü bunların Hamas’ın eline geçeceğinden ve yeni tünellerin inşasında kullanılacağından korkuyor. Çimento ve demir (betonarme) başta olmak üzere hammadde girişine uygulanan kısıtlamalar ilk olarak ablukanın dayatıldığı 2007 yılında devreye girdi. Ancak Hamas’ın tünel kazdığı ortaya çıkınca bu kısıtlamalar sertleşti. Dolayısıyla İsrail’in kaygıları temelsiz değil.

Hamas’ın silahlı kanadı İzzeddin El Kassam Tugayları İsrail ve Mısır tarafından yıkılan tünelleri onarmak için harekete geçmiş durumda. Böyle olunca katı yasakların bedelini yine halk ödüyor.

Al-Monitor’un Gazze Şeridi’ndeki insan hakları örgütlerinden aldığı bilgiye göre konut sıkıntısı nedeniyle evlenmekten vazgeçen 20-35 yaş arasındaki genç yetişkinlerin sayısı 150 bin ila 200 bin arasında. Yaşayacak yeri olmayan bir insanın evlenip aile kurması mümkün değil. Kaldı ki bu genç insanların ebeveynleri de aynı sorunla boğuşuyor.

Adının açıklanmasını istemeyen eski bir Gazzeli dostum şöyle diyor: “Oğlum evlensin istiyorum ama ben ona yaşayacak bir yer yapmazsam evlenmesi mümkün değil. Durumun yakın gelecekte düzeleceğine dair de hiçbir işaret yok.” Dostum, Gazze Şeridi’nde ev yaptırmaya niyetlenen ya da mevcut binaya ilave oda veya müştemilat eklemek isteyenlerin bir dizi zorluktan geçtiğini anlatıyor. Tabii bunun için önce paranızın olması gerekir.

Paradoksal bir şekilde İsrail’den hammadde ve özellikle çimento ithalatının denetimi Hamas, Filistin Yönetimi, İsrail ve BM Filistinli Mülteciler İçin Yardım ve Bayındırlık Ajansı’nın (UNRWA) dolaylı iş birliğiyle sağlanıyor.

Prosedür şöyle işliyor: Önce Hamas’ın Ekonomi Bakanlığı’na gidiyorsunuz ve bir ev yaptırmak ya da mevcut bir evi yenilemek istediğinizi bildiriyorsunuz. Çimento ve betonarme başta olmak üzere İsrail’den inşaat malzemesine ihtiyaç duyduğunuzu beyan ediyorsunuz. Başvuruyu yaparken Hamas’ın Ekonomi Bakanlığı’na 100 şekel (26 dolar) harç ödüyorsunuz. Bir sonraki aşamada evin yapılacağı arsaya veya genişletilecek binaya belediyeden bir teftiş heyeti geliyor. Heyet arsayı ve mekânı inceledikten sonra inşaatın sadece ilk aşamasına yetecek çimento miktarını tespit ediyor. Bir GPS cihazıyla inşaat alanının tam koordinatları belirleniyor. GPS bilgisi daha sonra İsrail ordusunun irtibat birimine gönderiliyor. İsrail böylece söz konusu alanda yapılacak inşaatı denetleme imkânına kavuşuyor.

Gazze’nin ablukaya alınmasıyla başlayan ve tünellerin ortaya çıkmasından sonra kusursuz hâle getirilen bu denetim mekanizmasıyla İsrail, Kerem Şalom’dan geçen her gram çimentoyu gideceği inşaat alanına kadar takip edebiliyor. Ayrıca makul standartta bir inşaatın gerektirdiği çimento ve betonarme miktarını da denetliyor.

Sürecin işleyişine geri dönersek, Gazze’deki belediye makamları yapılan başvuruyu ve tavsiye edilen malzeme miktarını 300 şekel harç karşılığında Filistin Yönetimi temsilcilerine aktarıyor. Bu ekibin başında El Fetih yetkilisi Nasır El Saraç bulunuyor. Gazze’de kalan bu temsilciler çimento tedarikini İsrail ve UNRWA ile koordine ediyor.

Onay çıksa bile istenen hammaddenin miktarı inşaatın ancak ilk aşamasına yetiyor. Zira ilk başvuru sadece temel atma aşamasını kapsıyor. Sonraki her aşama için – kirişleme, alçılama, bitirme işleri – süreç baştan başlıyor ve toplamda beş altı kez tekrarlanıyor. Bu aşamaların her biri birkaç hafta da birkaç ay da sürebiliyor, vatandaşın her aşamadan sonra beklemesi gerekiyor.

Hâl böyle olunca fiyatların uçmuş olması şaşırtıcı değil. Gazze Şeridi’nin ortalama bir bölgesinde, ortalama bir dairenin kirası 250 dolardan başlıyor. İş bulabilen şanslıların ortalama maaşı ise en fazla 500 dolar.

Batı Şeria’da son intifadayı başlatan gençlerin umutsuzluğu çokça yazılıp çizildi. Ancak Gazze Şeridi’ndeki gençlerin durumu onlara kıyasla çok daha vahim. İsrail savunma teşkilatı bu sıkıntıları çok iyi biliyor ve bunun eninde sonunda kanlı bir bedeli olacağını idrak ediyor.

Gazze’deki “barut fıçısı” daha ne kadar böyle kalabilir? Görünen o ki fazla değil. Bunun sorumlusu sadece İsrail değil. Gazze Şeridi’yle alakalı tüm taraflar (Hamas, Filistin Yönetimi ve İsrail) Gazze halkının hayatıyla oynamaktan sorumlu.

Ancak yukarıda da belirtildiği gibi Gazze Şeridi’ndeki 1 milyon 800 bin insanın çilesi adeta kimsenin umurunda değil. Asıl büyük tehlike de burada yatıyor. Uzun yıllar Filistinli tutukluların hamisi olan ve yaklaşık iki yıl önce vefat eden Ebu Ali Şahin, nam-ı diğer Abdülaziz Şahin, Gazze Şeridi’ni bir gün bana şöyle anlatmıştı: “Gazze ocaktaki süt gibidir. Süt beyaz, saf, sakin, adeta çarşaf gibi görünür ama sonra göz açıp kapayıncaya kadar kaynayıp taşar.”

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: unemployment, tunnels, marriage, housing crisis, housing prices, gaza tunnel smuggling, gaza strip, gaza blockade

Shlomi Eldar Al-Monitor'un İsrail'in Nabzı bölümünün yazarlarındandır. Son yirmi yıldır İsrail'in Kanal 1 ve Kanal 10 televizyonları için Filistin Yönetimi’ni, bilhassa da Gazze Şeridi'ni takip eden Eldar, Hamas'ın doğuş ve yükselişini yakından izlemiştir. Eldar, 2007'de İsrail'in en saygın medya ödülü Sokolov Ödülü'ne layık görülmüştür.

NEVER MISS
ANOTHER STORY
Haber bültenimize üye olun
x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept