Gayrimenkule hücum

Yabancıların Türkiye’de gayrimenkul alımı, son 6 yılda 16 milyar 295 milyon dolara ulaştı. Sadece geçen yıl 4 milyar 321 milyon dolarlık alımla tüm yılların rekoru kırıldı.

al-monitor .

İşlenmiş konular

turkish real estate, turkey property, istanbul, foreign capital in turkey, foreign homeowners, black sea, antalya real estate

May 29, 2015

Yabancıların Türkiye’de gayrimenkul alımı artan bir tempoda devam ediyor. Son 6 yılda yabancılara 16 milyar 295 milyon dolarlık gayrimenkul satıldı. Sadece geçen yıl yabancıya satış 4 milyar 321 milyon dolara ulaşarak rekor kırdı.

Yabancılar Türkiye’de; 2009 yılında 1 milyar 782 milyon dolar, 2010’da 2 milyar 494 milyon dolar, 2011’de 2 milyar 013 milyon dolar, 2012’de 2 milyar 636 milyon dolar, 2013’te 3 milyar 049 milyon dolar, 2014’te 4 milyar 321 milyon dolar, 2015’in ilk 2 ayında ise 590 milyon dolarlık gayrimenkul alımı yaptı.

Konut satışlarındaki artışta Mütekabiliyet Yasasında yapılan değişiklik önemli bir etken oldu. Daha önce konut almak isteyen bir yabancının ülkesi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına hangi kısıtlamaları uyguluyorsa, Türkiye de o kısıtlamaları esas alıyordu. “Mütekabiliyet” olarak adlandırılan uygulama Ağustos 2012’de çıkarılan bir yasa ile kaldırıldı. Böylece 183 ülkenin vatandaşlarına Türkiye’de konut satın alma hakkı tanındı. Bu değişiklikten sonra 2013 ve 2014 yıllarında satışlar patladı. Öyle ki, 2014 yılında yapılan gayrimenkul satışları, Türkiye’ye gelen 12.1 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırımın toplam yüzde 33’üne kadar ulaştı.

Al-Monitor’un Çevre ve Şehircilik Bakanlığından aldığı istatistik bilgilere göre, 2014 yılı sonu itibariyle yabancıların Türkiye’de sahip olduğu gayrimenkul sayısı 118 bin 784’e çıktı. Bu sayı Ağustos 2014’te 111 bin 579’du.

Türkiye’de yabancılara konut satışı geçmiş yıllarda pek hoş karşılanmıyordu. 2005 yılında yabancıların aldığı konut sayısı 50 bine yaklaşınca tartışma başlamıştı.

10 yıl önce Türkiye’deki havayı, Milliyet Gazetesi yazarı Can Dündar, şöyle kaleme almıştı: “‘Bütün Trakya’yı Yunanlılar aldı. Hatay elden gitti. GAP topraklarını Yahudiler kapattı. Ani Harabelerinin etrafını İngiliz şirketleri ele geçirdi’ dedi. Rahşan Ecevit’e göre Türkiye tapuyla işgal edilmişti. Bunlar aylardır söyleniyor, ancak sağlıklı veri bulunamıyordu. Geçenlerde görüştüğüm bir Bakanın toplantı odasının duvarında bir harita gözüme ilişti. 2005 başı itibariyle Türkiye’de yabancılara ait taşınmazların toplamı 47 bin 912. Yunanlılar 12 bin 535, Almanlar 12 bin 053, İngilizler 6 bin 983, Suriyeliler 4 bin 607. Hollandalılar 1833. Diğer ülke yurttaşlarının toplam taşınmazı ise 9 bin 901. İsrail ilk 5’te yok. Trakya ve Marmara’da Yunanlılar, Karadeniz, Güney Anadolu ve İç Ege’de Almanlar, Güneydoğu’da Suriyeliler var.”

Yabancılara konut satışına karşı artık iç kamuoyunda bir direnç yok. Satış grafiği yükseliyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri 2013 yılının Ocak ayından 2015 yılının Mart ayı sonuna kadar geçen sürede yabancılara toplam 35 bin 408 konutun satıldığını gösteriyor. 

2013 yılında yabancılara satılan konut sayısı 12 bin 181 oldu. En fazla satış yapılan 5 il şöyle sıralandı: Antalya’da 5 bin 548 konut, İstanbul’da 2 bin 447 konut, Mersin’de 545 konut, Bursa’da 375, Yalova’da 284 konut.

2014 yılında satılan konut sayısı 18 bin 959’e çıktı. 2014 yılında da yabancılar 6 bin 542 konut ile en fazla alımı Antalya’dan yaptı. İkinci sırada 5 bin 580 konut ile yine İstanbul yer aldı. İstanbul’u 1191 konut ile Aydın, 1051 konut satışı ile Muğla izledi.

2015 yılı Ocak-Mart dönemindeki yabancı satışı ise 4 bin 268 oldu. Nisan ayı verileri de açıklandı. Yabancılara 1847 konut satılırken, İstanbul 584 konutla birinci sırada yer aldı.

Al-Monitor’a konuşan Dünya Emlak eski Başkan Yardımcısı Salim Taşçı, 2014 yılındaki hızlı satış temposunun genel seçim etkisiyle 2015 yılı başında biraz yavaşladığını belirterek “Seçimlerden sonra alımların artacağını ve 2015 yılının da rekorla tamamlanacağını düşünüyorum” dedi.

Yabancı şirketlerin İstanbul ve Ankara gibi şehirlerde ofis satın aldığını, büyük bölümü Avrupa’dan gelen şahısların ise sahil şeridini tercih ettiğini söyleyen Taşçı, Körfez ülkelerinden gelen Arapların daha çok Yalova, Sakarya gibi Marmara bölgesinin yanı sıra Karadeniz’de alıma yöneldiklerini bildirdi.

Salim Taşçı, yabancıların hem yatırım, hem de ikamet amaçlı konut satın aldıklarına ve yazlıkların bir bölümünün kiraya verildiğine dikkat çekti. 

Türkiye’nin büyük inşaat şirketlerinden Ağaoğlu Şirketler Grubu CEO’su Hasan Rahvalı, konutta iç ve dış talebin arttığını belirterek “Mayıs’tan sonra büyük beklentimiz var. Yabancıya satışta sadece Körfez ülkeleri değil, Rusya ve Doğu Asya’dan da talepler yoğunlaştı” dedi.

Türkiye’de büyük inşaat firmaları “markalı” diye adlandırılan lüks konutlarla yabancıların ilgisini çekmeye çalışıyor. Reidin.com ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) tarafından yapılan araştırmaya göre, Nisan ayında Türkiye’de markalı konut projelerinden alım yapan yabancıların payı yüzde 54’e ulaşarak yerlileri geçti. Yabancılar daha çok 95 metrekare büyüklüğünde 2 +1 daireleri tercih etti.

Cumhuriyet gazetesine konuşan Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği (KONUTDER) Başkanı Ömer Faruk Çelik ise yabancıları uyardı: “Yabancıya 100 bin dolara sattığımız konutu yerliye 90 bin dolara satıyoruz. Yabancı alıcı hemen ertesinde konutunu satmak istediğinde aynı fiyattan satamayınca yanıltıldığını anlar. Geçen yıl İngiltere, Almanya, Suudi Arabistan ve Kuveytliler bu konutları yatırım amaçlı aldılar. İki yıl içerisinde konutları satmak istediklerinde esas sorun o an yaşanacak. Ülkemizde doların seyri her an değişebiliyor ve Türk lirası değer kaybına uğruyor. İkinci el olarak satılacak bu konutlar TL bazında satılacağı için yabancılar zarar etmeye başlayacak.”

Peki, hangi ülke vatandaşları, nerelerden konut alıyor?

Çevre ve Şehircilik Bakanlığından aldığımız genel listeye göre, 2014 yılı sonu itibariyle Türkiye’de en çok İngilizlerin konutu bulunuyor. Sıralama; Rusya, Almanya, Norveç, İrlanda, Danimarka, Hollanda, İsveç ve Irak şeklinde devam ediyor.

İngilizler Didim, Kuşadası, Bodrum, Marmaris, Milas, Fethiye, Göcek, Dalyan, Ölüdeniz ve Dalaman gibi popüler sahil yörelerine yerleşmiş durumda.

Türkiye’nin en sıcak sahil bölgesi Antalya’nın ilçeleri Alanya, Belek, Kemer, Kaş, Side’de ise Rusya, Norveç gibi soğuk ülkelerden gelenler başta olmak üzere Almanya, İngiltere, Danimarka, Hollanda ve İsveç’ten gelenlerin yoğunlaştığı dikkat çekiyor.

Son yılların popüler alıcıları ise Araplar. 2013 yılı Haziran ayı itibariyle; Suudiler Türkiye’den toplam 306 bin 63 metrekare büyüklüğünde 345 ayrı gayrimenkule sahip. Birleşik Arap Emirliklerinden 121 kişinin aldığı 174 gayrimenkulün toplam büyüklüğü 90 bin 709 metrekare. Mütekabiliyet Yasasından sonra 381 Kuveytli, 20 Katarlı, 38 Libyalı, 7 Filistinli gayrimenkul alımı yaptı.

Türkiye’de yabancılara konut satışının en karanlık noktası İsrail. Resmi açıklamaların hiçbirinde İsrail’in adı geçmiyor. Türkiye’de İsrail karşıtlığı ile bilinen AK Parti Hükümetinin İsraillilere konut satışı yapmasının spekülasyonlara yol açacağı düşünülmüş olabilir.

Ancak paralimani.com sitesine göre, 2011 yılının Aralık ayında MHP Manisa Milletvekili Erkan Akçay’ın sorusunu yanıtlayan Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar, İsraillilerin Türkiye’de satın aldığı konutları şöyle sıraladı: Antalya 9, Aydın 1, Balıkesir 1, Çanakkale 2, İstanbul 63, İzmir 8, Muğla 3, Tekirdağ 3, Yalova 6. Buna karşılık aynı Bakanlığa bağlı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kayıtlarında Cumhuriyet tarihi boyunca İsrail uyruklular tarafından alınan konut adedinin 2013 yılı Haziran ayı itibariyle 38 olduğu belirtildi.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

Kanal İstanbul hayaliyle rant oyunları
Mustafa Sönmez | Doğal çevre | Tem 22, 2020
Mega projelerden mega yıkıntılara
Mustafa Sönmez | Türkiye ekonomisi | Haz 1, 2020
AVM’lere önceliğe tepki büyük
Mustafa Sönmez | Koronavirüs | May 8, 2020
Erdoğan hükümetinin COVID-19 salgınına karşı politikası ekonomiye öncelik veriyor
Kadri Gürsel | Koronavirüs | Nis 8, 2020
Erdoğan hükümetinin şeffafsızlık politikası Türkiye’nin COVID-19 salgınıyla mücadelesini zorlaştırıyor
Kadri Gürsel | Koronavirüs | Mar 30, 2020

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Türkiye'nin Nabzı

al-monitor
Türkiye Filistin sürecinde Mısır’ın yerini alabilir mi?
Fehim Taştekin | Palestinian reconciliation | Eyl 29, 2020
al-monitor
Zombi ekonominin zombi patronları
Mustafa Sönmez | Türkiye ekonomisi | Eyl 26, 2020
al-monitor
İdlib’deki zamansız gerilimden savaş çıkar mı?
Fehim Taştekin | Suriye çatışması | Eyl 25, 2020
al-monitor
BAE-İsrail anlaşması Türkiye’ye niçin olumsuz yansıyacak?
Amberin Zaman | Israeli-Gulf relations | Eyl 17, 2020