Mısır’la Hamas arasında gerilim tırmanıyor

Sina Yarımadası’ndaki Mısırlı askerlere ekimde düzenlenen kanlı saldırının ardından Mısır-Hamas gerilimi tırmanırken Mısır medyası da Hamas karşıtı bir kampanya yürütüyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor .
Adnan Abu Amer

Adnan Abu Amer

@adnanabuamer1

İşlenmiş konular

rafah crossing, prisoners deal, palestine, hamas, gaza strip, egypt, border crossing

Ara 1, 2014

Hamas-Mısır ilişkilerinde soğukluk devam ederken Sina Yarımadası’ndaki gelişmeler ve Mısır ordusunun Gazze sınırında yürüttüğü operasyonların ardından gerilim de zaman zaman yükseliyor. Taraflar arasındaki son restleşme 30 Kasım’da yaşandı. Ocak 2011 devrimi sırasında Mısır’daki hapishane baskınlarına katılmakla suçlanan Hamas, Mısır’ın bu ithamlarını reddetti.

Oysa Hamas Siyasi Büro Üyesi Mahmud El Zahar, Mısır medyasının Hamas ve Filistinlilere karşı yürüttüğü “çirkin” kampanyayla bozulan imajlarını düzeltmeye çalışırken 25 Kasım’da Mısır’ın Hamas’la ilişkilerini iyileştirmeye gayret ettiğini söylemişti. Zahar, ayrıca ikili ilişkilerde yeni bir sayfa açmak üzere tarafların temas hâlinde olduğunu belirtmişti.

Mısır, bir aydan fazla kapalı tuttuğu Refah Sınır Kapısını da 26-27 Kasım’da açmış ve kendi tarafında mahsur kalan binlerce Filistinlinin Gazze’ye geçmesine izin vermişti. Bundan önce 24 Ekim’de ise Sina’da meydana gelen saldırıda en az 30 Mısırlı asker öldürülmüştü.

Ne var ki Kahire, Hamas’la ilişkilerini düzeltmeye çalıştığını henüz resmi olarak beyan etmiş değil. Aksine Zahar’ın Gazze’nin Mısır’ı olası bir işgale karşı koruyabileceği şeklindeki sözlerinin ardından Mısır gazeteleri 28 Kasım’da Hamas karşıtı sert yorumlarla doluydu.

Eski bir Mısırlı büyükelçi, isminin gizli kalması kaydıyla Al-Monitor’a şu değerlendirmede bulundu: “Mısır, siyaseten başka medyada, başka tutumlar ortaya koyan Hamas’ın burnunu sürtüyor. Gerçekten de hareketin siyasi liderleri Mısır’ın iç işleri konusunda tarafsız olduklarını söylerken Hamas’la bağlantılı kimi medya organları Müslüman Kardeşler lehinde beyanlarda bulunuyor, Müslüman Kardeşler’i mevcut Mısır yönetimiyle karşı karşıya getiriyor.”

Hamas yasama konseyi üyelerinden Atıf Advan, 29 Kasım’da yaptığı açıklamada Mısır yargısının devrik cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek’i, iki oğlunu ve yardımcılarını aklamasını uluslararası hukuk sistemine indirilmiş bir darbe olarak gördüğünü kaydetti.

Hamas’la Mısır arasındaki gerilimi yükselten bir diğer konu da aralıkta Kahire Acil Konular Mahkemesi’nde Hamas’a bağlı İzzeddin El Kassam Tugayları’na karşı görülecek dava. Mısır, El Kassam Tugayları’nı yasaklanması gereken bir terör grubu olarak görüyor. Örgüte karşı getirilen suçlamalara göre El Kassam Tugayları, Sina’da Mısırlı askerlerin öldürüldüğü 24 Ekim tarihli saldırı dâhil olmak üzere Mısır’da terör eylemlerine karıştı, ayrıca ordu ve polis mensuplarının öldürülmesinde, Mısırlı vatandaşların sindirilmesinde kullanılan silahların kaçak olarak ülkeye sokulmasında yer aldı.

Al-Monitor’a konuşan Hamas sözcüsü Fevzi Berhum’a göre bu dava “El Kassam Tugayları’nın son savaşta İsrail ordusuna karşı kazandığı zaferin ardından hâlen hedefte olduğunun yeni bir kanıtı.”

Hamas’ın önde gelen liderlerinden Salih Bardavil de 23 Kasım’da İsrail’le ateşkes anlaşmasına aracılık eden Kahire’nin şimdi bu konuda parmağını bile oynatmadığını söyledi. Buna göre Mısır, tutukluların serbest bırakılması anlaşmasını, ateşkes anlaşmasına ilişkin dolaylı müzakereleri, hava ve deniz limanları konusunu takip etmiyor. Kimi Mısır medya organları ise Hamas ve Gazze’deki Filistinlilere karşı karalama kampanyası yürütüyor.

Hamas’ın uluslararası ilişkilerden sorumlu sözcüsü Usame Hamdan Al-Monitor’a şöyle dedi: “Hamas’ı Mısır’la çatışmaya sürüklemeyi amaçlayan tüm teşebbüsler beyhudedir. Ancak Hamas bu yalanları açıklığa kavuşturmak için hepsine yanıt verecektir. (…) Mısır, Filistin konusunda çok daha etkin bir rol oynayabilir. Kahire mevcut yaklaşımıyla sadece Filistin konusunda değil, bölgesel ve uluslararası düzeyde de merkezi rolünü kaybeder.”

İlginç bir gelişme olarak Filistin Yönetimi, Hamas-Mısır gerilimine müdahil olmaya karar verdi. Başkan Mahmud Abbas 1 Aralık’ta Mısır’ın Gazze sınırında aldığı önlemlere destek ifade etti ve Refah’la Mısır arasında tüm tünellerin kesin olarak imha edilmesi gerektiğini söyledi. Böylesi bir tutum, Mısır’ın Gazze sınırında tampon bölge kurmasına, dışarıda mahsur kalan binlerce Filistinliye rağmen Refah Sınır Kapısı’nın kapatılmasına da anlayış göstermek anlamına geliyor.

Abbas 9 Kasım’da da Mısırlı gazeteci Tevfik Okaşa’ya bir teşekkür mektubu gönderdi. Siyasi programlar yapan El Farayin uydu kanalının sahibi olan Okaşa, kendini Hamas karşıtı kampanyanın öncüsü olarak görüyor. Okaşa daha önce Mısır Cumhurbaşkanı Abdül Fettah El Sisi’nin Hamas’ı hedef alarak Gazze’yi vurmasını istemişti.

Hamas Siyasi Bürosu’nun eski başkan yardımcısı Musa Ebu Marzuk, 18 Kasım’da Abbas’ın Facebook sayfasında dile getirdiği sert eleştirilerde Filistinlileri aşağılayan, direniş hareketini hedef alan, Gazze halkını hor gören ve Mısırlıların bile sevmediği bir adama teşekkür ettiği için Abbas’a tepki gösterdi.

Filistin Yönetimi’nin resmi televizyonu ise 24 Kasım’da Okaşa’yı konuk etti. Hamas’a ağır hakaretlerde bulunan Okaşa, hareketin yasaklanması gerektiğini söyledi ve onu “şeytanın cemaati” olarak tanımladı.

Hamdan Al-Monitor’a yaptığı açıklamalarını şöyle sürdürdü: “Hamas’ın Mısır’la hiçbir sorunu yok. Hamas asla kendini Mısır’la bir kriz içinde görmedi. Bu konuda nasıl davranacağına dair karar alması gereken Kahire’nin atacağı her olumlu adımı biz de olumlu karşılarız. Filistin meselesi bağlamında Mısır’la olumlu ilişkilerin varlığı her iki tarafın menfaatine hizmet eder, bu konudaki engeller ise İsrail’e yarar sağlar.”

Hamas’la Mısır arasındaki gergin ilişkiler 23 Kasım’da daha da gerildi. Sisi o gün yaptığı açıklamada Mısır’ın İsrail ve Filistin Yönetimi ile eş güdüm hâlinde çalışarak Filistin polisine yardımcı olmak ve İsrail’i güvenlik konusunda temin etmek üzere müstakbel Filistin devletine askeri birlikler göndermeye hazır olduğunu kaydetti. 29 Kasım’da Kahire’de Sisi ile görüşen Abbas, Sisi’nin bu açıklamasını olumlu karşıladı ve Mısır askerinin Filistin’e gelmesini kabul etti.

Üst düzey bir Filistinli yetkili, kimliğinin gizli kalması kaydıyla Al-Monitor’a şöyle konuştu: “İsrail’le müzakerelerin kesildiği şu dönemde Sisi’den böyle bir açıklamanın gelmesi bizi şaşırttı. Öte yandan Hamas Gazze’yi kontrol etmeye devam ediyor ve ikili ilişkilerdeki gerilim nedeniyle Mısır’ın bu açıklamasına nasıl tepki verdiği bilinmiyor. Her hâlükârda bizler, güvenliğimizi korumak için topraklarımızda Mısırlı askerlerin bizimle eş güdüm hâlinde görev yapmasını olumlu karşılıyoruz.”

Sisi’nin bu beklenmedik açıklaması Hamas tarafından sessizlikle karşılanırken Al-Monitor, Hamas’ın içerideki ve dışarıdaki temsilcilerinin nabzını yokladı. Ulaşılan tüm temsilciler, kritik güvenlik durumunu gerekçe göstererek konu hakkında yorum yapmaktan imtina etti. Zira Hamas adına verilecek herhangi bir tepki, Mısır’la ilişkileri daha da bozabilir.

Ancak içeriden bir kaynağın Al-Monitor’a verdiği bilgiye göre “Hamas’ın politikası değişmiş değil. Hareket, Mısır’ın iç işlerinden ve Mısır’la çatışmaktan uzak durmaya devam ediyor, müşterek menfaatlere ve her iki tarafı tehdit eden İsrail düşmanına odaklanan daha iyi ilişkiler kurulmasını umut ediyor.”

Recommended Articles

Korona virüs milyonların gelir kapısını vurdu
Mahmut Bozarslan | | Mar 6, 2020
Rusya, İsrail ile Hamas arasındaki oyunun kurallarını değiştirebilir
Shlomi Eldar | Rus etkisi | Mar 4, 2020
Hamas için seçim zamanı: Mısır mı İran mı?
Shlomi Eldar | Gazze | Oca 10, 2020
Halid Meşal’in gözü yeniden Hamas liderliğinde mi?
Adnan Abu Amer | | Oca 9, 2020
Siyasi krizler Hamas-İsrail arasında esir takasının önünü açabilir
Adnan Abu Amer | israil filistin çatışması | Ara 13, 2019

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Filistin'in Nabzı

al-monitor
Dahlan’a yönelik suçlamalar çoğalıyor
Adnan Abu Amer | | Şub 26, 2020
al-monitor
Filistinlilerin toprak mücadelesi Osmanlı arşivlerinden güç alıyor
Ahmad Melhem | israil filistin çatışması | Oca 14, 2020
al-monitor
Halid Meşal’in gözü yeniden Hamas liderliğinde mi?
Adnan Abu Amer | | Oca 9, 2020
al-monitor
Türkiye’nin Dahlan kararı: Abbas seçimlerden önce rakibinden kurtulabilir mi?
Ahmed el-Komi | | Ara 19, 2019