Suriye'nin Nabzı

Suriye rejimi ile İslam Devleti arasında kılıçlar çekildi

By
p
Article Summary
İslam Devleti’nin Humus vilayetinde rejim kontrolündeki doğal gaz sahasına düzenlediği kanlı saldırı sonucu Suriye iç savaşı, yeni bir safhaya geçerken hükümet güçleri ile İslam Devleti karşı karşıya geliyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

HALEP, Suriye — Muhalefetin tanınmış sivil toplum örgütü Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne göre, modern tarihin belki de en tehlikeli ve gaddar terör örgütü olan İslam Devleti (İD), bugün Suriye’nin üçte birinden fazlasını kontrol ediyor. Örgüt, Irak’ta kazandığı şaşkınlık verici zaferleri, daha az medya ilgisi çekse ve daha ufak çapta olsa da Suriye’de tekrar etti. İD bugün doğudaki petrol zengini Deyrizor vilayetinin neredeyse tamamını kontrol ederken rejim kuvvetlerinin elinde yalnızca ufak tefek bazı bölgeler var. El Kaide bağlantılı rakibi Nusra Cephesi’ni vilayet merkezinden çıkaran İD, şimdi kritik bir safhaya geçiyor ve rejim güçleriyle yüzleşiyor. İki taraf, harap olmuş Deyrizor şehrini bölen cephe hatlarında karşı karşıya bulunuyor.

Rejim ile İD arasındaki adı koyulmamış saldırmazlık anlaşması, iki tarafın da bu mantık evliliğinden alabileceklerini aldıktan sonra artık sona ermiş görünüyor. İD’in Humus’taki El Şaer doğal gaz sahasına 16 Temmuz’da başlattığı büyük taarruz, bunu en çarpıcı şekilde yansıtıyor. Taarruzda 300 civarında rejim askeri ve sivil çalışanın öldüğü tahmin ediliyor. Öte yandan, rejim de Rakka’da İD’in karargâh ve eğitim kamplarını havadan vurmaya devam ediyor ki bu da kılıçların kesin olarak çekildiğini gösteriyor.

İD, Nusra Cephesi’ni küçük düşürücü şekilde hezimete uğratarak Deyrizor’daki kontrolünü pekiştirdi. Nusra lideri Safwan El Hant, 14 Temmuz’da kadın kılığında kaçmaya çalışırken -- iddiaya göre örgütten firar eden kendi adamlarının ihaneti üzerine -- yakalandı ve öldürüldü. Bunun akabinde İD’in yayılmacı emelleri, hemen başka bölgelere yöneldi. İD, Yermük’teki Filistin mülteci kampı dâhil Şam’a yakın rejim bölgelerinde tekrar ortaya çıktı. Buralarda büyük uğraşlar sonucu sağlanan ve hâlen kırılgan olan yerel ateşkes ve anlaşmalar, şimdi İD’in tehdidi altında.

İD, Guta’da da İslami Cephe’ye karşı harekete geçiyor. İslami Cephe’nin başat grubu olan Suudi destekli Cayş El İslam’ın lideri Zahran Alluş, İD ile mücadelenin rejimle mücadeleden daha önemli olduğunu söyledi.

İD, rejimin Halep’teki mevzilerine henüz saldırmış değil. Örgüt muhtemelen elverişli bir an kolluyor: ya başka cephelerde kontrolü ele geçirip Halep’e esaslı takviye gönderebilecek duruma gelmeyi bekliyor ya da rejimin isyancıların kökünü kazımasını. Her hâlükârda yakında bir çatışmanın yaşanacağı kesin.

Suriye ordusunda subay olan ve bir süredir Halep’te görev yapan Üsteğmen Macit, rejim ile İD arasında yaklaşan restleşmeyi Al-Monitor’a şöyle değerlendirdi: “Onların gelişi için hazırız. En iyi askeri birliklerimizden bazıları Halep’e geldi. Bu birlikler, özel olarak onlarla çarpışmak için eğitildi ve onların kullandığı taktikleri biliyor.” Üsteğmen, Hizbullah ve Irak milislerini kastederek “Ayrıca dostlarımız da var tabi ki.” diyerek gülümsedi.

İD, rejimin şu ana dek çarpıştığı isyancı gruplara göre çok daha zorlu bir düşman olacak. İyi eğitimli, iyi silahlanmış, ideolojik motivasyon ve disipline sahip İD savaşçıları, Suriye ordusunun daha önce savaştığı yozlaşmış, teçhizatı her daim yetersiz, ayaktakımı milisler ile kıyaslanamaz. İD’in Nusra Cephesi ile İslami Cephe gibi sahanın en güçlü gruplarını bir çırpıda alt etmesi, rejimi kaygılandırıyor olmalı. Bu, hiç olmazsa rejimin zaten aşırı yük altında olan seçkin yabancı birlik ve milislere daha da çok bel bağlayacağı anlamına geliyor.

Halep, İD için değeri büyük bir hedef. Halep’in alınması hâlinde Rakka ve Deyrizor’dan Irak’ın içine uzanan İD kontrolündeki bölgeler, bitişik bir alan hâline gelecek. Örgüt aynı zamanda büyük maddi imkânlar ve insan kaynağı elde edecek. Stratejik sınır bölgelerini de ele geçirmeye çalışan İD, kuzeydeki Kürt bölgelerinde de şiddetli bir savaş yürütüyor. Örgüt, doğudan yavaş yavaş ilerlerken gözünü Halep vilayetinde yer alan Kobani’ye dikmiş görünüyor.

Zafere ulaşmanın ne kadar süreceği sorulduğunda Üsteğmen Macit, net bir yanıt veremedi: “Bunu kimse bilemez. Aylar da yıllar da sürebilir. Ama biz kararlıyız. Ya biz ya onlar. Bu itlerin Irak’ta insanlara neler yaptığını görüyorsunuz. Burada da aynısını yaparlar. Buna müsaade etmeyeceğiz.”

Macit’in kastettiği olaylar, Irak’ta başta Şiiler ve Hristiyanlar olmak üzere dini grupları hedef alan etnik temizlik ve kıyım. Bunlar, üsteğmeni can evinden vurmuş olmalı zira kendisi, Cumhurbaşkanı Beşar Esad ve rejimin birçok üst düzey askeri ve sivil yetkilisi gibi Şiiliğin bir kolu olan Alevi mezhebine mensup.

Üsteğmenin beklentisine göre Halep’te İD ile çarpışmalar “çok yakında” başlayacak. Ancak İD, bölgede halk desteğinden yoksun ve birçok hasıma sahip olduğundan işlerin Halep’te daha zor olduğunu görecek. Üsteğmen şöyle konuştu: “Burası (rejim güçleri için) doğuya göre daha kolay. İD burada daha az desteğe, daha çok düşmana sahip. Kürtler gibi onlara karşı olan başka yerel gruplarla da cebelleşecekler. Diğer teröristlerin (yerel isyancılar) işini bitirir bitirmez onları da çok yakında buradan çıkaracağız.”

Suriye rejimi, muhalif olan herkesi ayrım yapmadan hep “terörist” diye yaftaladı. Rejimin olaylara bakışı, anlaşılan şimdi gerçeğe dönüşecek. Zira rejime karşı savaşan bir tek radikal İslamcılar kalacak. Ancak İD’in talihi devam ederse rejimin boyundan büyük işlere kalkıştığı ortaya çıkabilir.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: yarmouk refugee camp, syria, jabhat al-nusra, iraq, bashar al-assad, aleppo

Edward Dark imzası, Halep’te yaşayan bir Suriyelinin kullandığı mahlastır. Twitter hesabı: @edwardedark

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept