اردوغان از ایفای نقش ترکیه در موصل عقب نشینی نمی‌کند

خواسته‌ ترکیه چالشی برای ایالات متحده، ایران و همینطور عراق محسوب می‌شود. رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، به خاطر اظهار نظرهای هیلاری کلینتون در مورد کردهای سوریه او را "سیاستمداری ناپخته" خوانده‌است. گروه‌های ناسیونالیست افراطی ترک، جریان غالب در سرویس‌های اطلاعاتی این کشور هستند.

al-monitor .

موضوعات

ultranationalists, turkmen, recep tayyip erdogan, pkk, mosul, kurds, is, hillary clinton

مهر ۲۵, ۱۳۹۵

اردوغان می‌گوید حیدر العبادی "در حد من نیست."

به گزارش وسیم باسم، در آستانه کارزار نظامی گسترده‌ای که قرار است برای بیرون راندن نیروهای دولت اسلامی از موصل آغاز شود، ترکمن‌های عراق، با پیگیری بیشتری خواسته‌شان مبنی بر استقرار منطقه‌ای مستقل در تل عفر در غرب این شهر را دنبال می‌کنند.

هم زمان با گروه‌های ترکمن، مسیحیان و ایزدی‌ها نیز خواستار استقرار مناطق خودگردان خودشان در استان نینوا شده‌اند.

به گفته باسم، "همه این پروژه ها بر اساس اختلافات قومی یا مذهبی چه بین ترکمن‌ها کردها و عرب‌ها و چه بین سنی‌ها و شیعیان، بنا شده‌است. برخی این طرح‌ها را راه حلی برای مشکل گوناگونی قومی و مذهبی‌ای که از زمان تسلط دولت اسلامی بر این منطقه باعث کشته و آواره شدن بسیار از اقلیت‌ها شده‌است، می‌دانند. اما برخی دیگر معتقدند این طرح‌ها موجب چند پارگی بیشتر کشور به تقسیمات محلی، تن ندادن به صلح و دلیلی بر درگیری‌های بیشتر بر سر قدرت و نفوذ، می‌شود."

سخنان رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، در تاریخ دوم اکتبر جنبه ناسیونالیستی و فرقه گرایانه بیشتری به این خواسته‌ها داد. او گفت: "پس از آزادسازی موصل از دست دولت اسلامی، تنها اعراب سنی، ترکمن‌ها و کردهای سنی حق ماندن در آنجا را دارند." موضع گیری او، به بحرانی در روابط بین ترکیه و عراق انجامیده و روابط ترکیه با ایالات متحده و ایران را در آستانه یکی از مهمترین نبردهای کارزار جنگ با  دولت اسلامی، تیره کرده‌است.

سمیح ایدیز توضیح می دهد که ادعاهای ترکیه در موصل،‌ هم ریشه ناسیونالیستی و هم ریشه اسلام گرایانه دارد. "دلیل اینکه ناسیونالیست‌های ترکیه اینقدر روی موضوع موصل حساس هستند، «میاق ملی ترکیه» است. این میاق توسط کسانی که در سال‌های ۱۹۲۲-۱۹۲۱ جنگ‌های آزادسازی را پیش می‌بردند تنظیم شده و موصل را در درون مرزهای ترکیه قرار داده‌است. ناسیونالیست‌ها معتقدند در آن زمان بریتانیا به ترکیه خیات کرد و امروز، ایالات متحده نقش بریتانیا را بازی می‌کند. از سوی دیگر ترک‌های اسلام‌گرا موصل را شهری سنی مذهب می‌دانند و معتقدند توطئه‌ای در کار است تا ایران شهر را از دست سنی‌ها دربیاورند و در کنترل شیعیان قرار دهند. اردوغان در سخنرانی اخیرش در مجلس، به تلاش‌هایی برای تغییر ترکیب جمعیتی موصل اشاره کرد و گفت ترکیه هر آنچه در توان دارد انجام می‌دهد تا از این اتفاق جلوگیری کند."

اردوغان هشدار حیدر عبادی، رئیس جمهور عراق، مبنی بر دور ماندن نیروهای نظامی ترکیه از موصل را به صورت رسمی رد کرده است. بنابر گزارش آمبرین زمان،  رئیس جمهور ترکیه، در نشست رهبران نظامی چند کشور اسلامی در روز ۱۱ اکتبر با لحنی تکبرآمیز خطاب به عبادی گفت: "ارتش ترکیه آنقدر بی اعتبار نشده‌است که از تو دستور بگیرد" و همچنین گفت: " تو هم رده من نیستی. تو در سطح من نیستی. تو قابلیت این را نداری که در سطح من باشی".

اردوغان مدعی است نیروهای ترکیه با "دعوت" در شهر بعشیقه عراق حضور دارند تا نیروهای کرد را برای مبارزه با دولت اسلامی آموزش دهند. زمان توضیح می‌دهد که این "تنها نیمی از داستان است. در واقع عراق مطلع بود که ترکیه پس از اشغال موصل توسط دولت اسلامی در سال ۲۰۱۴، چند گروه نیروی نظامی به عنوان آموزش دهنده به بعشیقه فرستاده‌است. همچنین این نیز درست است که خالد العبیدی، وزیر دفاع عراق که به تازگی برکنار شده‌، از اردوگاه نیروهای ترک دیدن کرده‌بود. با این وجود همه اینها قبل از اعزام چند صد نیروی ویژه توسط ترکیه در دسامبر ۲۰۱۵ بود که بدون تائید بغداد صورت گرفت. نیروهای کرد از آمریکا درخواست کمک کرده بودند و مدعی شده‌بودند که ترک‌ها به آنها وعده کمک داده‌اند ولی اربیل تمایلی به کسب کمک از ترکیه ندارد. به هر صورت کردها توان متوقف کردن آنها را نداشتند و اکنون بغداد کار زیادی برای بیرون کردن آنها نمی‌تواند انجام دهد."

به نوشته ایدیز، پارلمان عراق نیروهای ترک را اشغالگر خوانده و خواستار عقب نشینی آنها شده‌است. ایالات متحده از موضع گیری عبادی دفاع کرده و می‌گوید دولت عراق حق دارد تصمیم بگیرد که کدام نیروها در عملیات آزادسازی موصل حضور داشته باشند. رسانه‌های طرفدار دولت در ترکیه از موضع ایالات متحده انتقاد کرده‌اند و آنرا نشانه تمایل این کشور به ایران و نشانه‌ای دیگر از بدتر شدن روابط بین ترکیه و ایالات متحده دانسته‌اند.

 

انتقاد اردوغان از "بی تجربگی" کلینتون

اظهار نظر کلینتون مبنی بر اینکه به عنوان رئیس جمهور "مسلح کردن کردها که بهترین متحدین ما در سوریه و عراق بوده‌اند را در برنامه‌اش مدنظر قرار می‌دهد"، به شدت توسط اردوغان مورد سرزنش قرار گرفت. او کلینتون را "ناپخته سیاسی" خوانده و گفته "چنین اظهار نظری به شدت نامطلوب است. من این را به پای بی تجربگی سیاسی می‌گذارم."

چنگیز جاندار معتقد است که اردوغان ترجیح می‌دهد ترامپ رئیس جمهور شود و یادآوری می‌کند که "این اردوغان بود که در کنار آیدین دوغان، غول رسانه‌ای ترکیه،‌ در سال ۲۰۱۲ برج بلند مرکز خرید ترامپ را در شهر استانبول افتتاح کرد."

 

گروه پرینجک خلاء امنیتی را پر می‌کند

بنابر گزارش متین گورجان، جنگ قدرتی "در رده‌های بالای سازمان امنیت ملی (MIT)، فرماندهی ارتش، وزارت دفاع و نیروهای مسلح ترکیه وجود دارد. در این ارگان‌ها دو مکتب فکری و گروه برای پر کردن جایگاه‌های خالی با یکدیگر رقابت می‌کنند."

یکی از این مکاتب گروه پرینجک است که دوغو پرینجک رهبر آن است. این گروه به حزب کوچک وطن نزدیک است و "به داشتن تمایلات سکولار، انزواطلب، ناسیونالیست افراطی، سوسیالیست، ضد آمریکا، ضد غربی، طرفدار روسیه و اوراسیانیست (طرفدار همگرای اروپا و آسیا) مشهور است….بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۴، در دوره‌ای که گولنیست‌ها از همکاری حزب عدالت و توسعه برای پایان دادن به تسلط نظامیان در عرصه‌های مختلف بهره می‌بردند، جایگزین کردن اعضای این گروه یکی از هدف‌‌های اصلی گولنیست‌ها بود. فلسفه اصلی این گروه این است که ترکیه برای فائق آمدن بر چالش های دشواری که با آن روبروست، باید به روال سال‌های اول جمهوری ترکیه برگردد و از اصول کمالیسم، استقلال طلبی، سکولاریسم، دولت‌گرایی و ناسیونالیسم پیروی کند."

گروه دیگر گروه موسوم به فضیلت است که "از محافظه‌کاران ناسیونالیست حزب عدالت و توسعه تشکیل شده‌است. این گروه که از حمایت گروه‌های مذهبی‌ای مانند جماعت منزل وابسته به فرقه نقش‌بندیه و گروه سلیمانی‌ها بهره‌مند است، به شدت نگران نفوذ روز افزون گروه پرینجک در پست‌های حساس حکومتی و نقش تایین کننده‌اش در تصفیه‌های سیاسی است."

به گفته گورجان، احمد تاسگترین، ستون نویس طرفدار حزب عدالت و توسعه در روزنامه استار می‌نویسد "بزرگترین خطری که امروز باید در نظر گرفته‌شود، حذف نیروهای محافظه‌کار از دستگاه قضایی، نیروهای مسلح و دانشگاه‌هاست. این اقدام با برچسب گولنیست زدن به آنها میسر می‌شود. حذف آنها فضای خالی لازم برای گسترش نفوذ دوغو پرینجک را فراهم می‌کند."

گورجان به این موضوع اشاره می کند که " گروه محافظه‌کار- ناسیونالیست با وجود اینکه متعلق به حزب اردوغان است، از نفوذ گولنیست‌ها در امان نبوده و به همین دلیل در حال حاضر برای اردوغان شکاف امنیتی بزرگی محسوب می‌شوند. گولینست‌ها هیچگاه نتوانستند به گروه پرینجک نفوذ کنند و این گروه کماکان در مبارزه با گولنیست‌ها مصمم است. اما این تمایل قوی به پاکسازی دولت از گولنیست‌ها مشکلات زیادی را در تمایز بین گناهکاران و بی‌گناهان ایجاد کرده‌، تا جایی که حتی اردوغان نیز به آن اذعان کرده‌است. با وجود نداشتن پایگاه مردمی، گروه پرینجک دو کارکرد برای اردوغان دارد: این گروه تنها تشکل سیاسی است که نفوذی قابل توجه در میان سکولارها دارد و اردوغان می‌تواند از این نفوذ برای داشتن کنترل نسبی روی سکولارها استفاده کند. علاوه بر آن، با تکیه بر این گروه، اردوغان می‌تواند انگیزه اقدام و وضعیت اضطراری را در دستگاه دولت و جامعه مدنی زنده نگه دارد تا مانع هرگونه اقدام احتمالی کودتا شود."

با این وجود گورجان نتیجه گیری می‌کند که "اگر گروه پرینجک که از حمایت اردوغان برخوردار است، در تصفیه مخالفان زیاده‌روی کند، می‌تواند گروه‌هایی که همیشه به اردوغان نزدیک بوده‌اند و حتی آینده خود او را در خطر بیاندازد."

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:
  • Al-Monitor Archives
  • The Week in Review
  • Exclusive Events
  • Invitation-only Briefings

Recommended Articles

سکوت ایران در مورد حمایت از ترکیه در حمله به حزب کارگران کردستان در عراق
مرور اخبار هفته | Defense/Security cooperation | خرداد ۲۷, ۱۳۹۷
قطعه گم‌شده ترامپ در طرح پوتین برای سوریه
مرور اخبار هفته | دونالد ترامپ | خرداد ۱۳, ۱۳۹۷
افزایش اهمیت پوتین به عنوان «بهترین» میانجی بین ایران و اسرائیل
مرور اخبار هفته | | اردیبهشت ۲۳, ۱۳۹۷
تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران و آثار منفی آن بر ترکیه
فهیم تاشتکین | Turkish economy | اردیبهشت ۲۱, ۱۳۹۷
پس از حملات موشکی، ترامپ استراتژی خروج از سوریه را از سر می‌گیرد
مرور اخبار هفته | دونالد ترامپ | فروردین ۲۶, ۱۳۹۷

Recent Podcasts

Featured Video