Gulf Pulse

نخبگان سعودی چگونه به جنگ یمن نگاه میکنند؟

p
By
Article Summary
نگاهی اجمالی به اظهار نظرهای چهرههای عربستان سعودی نشان میدهد که بسیاری از نخبگان این کشور، «عملیات طوفان قاطع» را تلاشی مشروع برای جلوگیری از توسعهطلبی ایران میدانند در حالی که برخی مداخله در یمن را یک جنگ فرقهای میشمارند.

عوامل بسیاری سبب می‌شوند تا ارزیابی افکار عمومی مردم عربستان سعودی درباره عملیات نظامی طوفان قاطع که از ۲۵ مارس شروع شده، دشوار باشد. هیچ سازمان حرفه‌ای نظرسنجی در آن‌جا وجود ندارد و علاوه بر آن، مردم عموماً از بیان نظری که مخالف دیدگاه غالب باشد، ابا دارند.

وقتی هم مساله بر سر ارزیابی نظر نخبگان باشد، به دلیل ماهیت رژیم سعودی که فعالیت سیاسی عمومی در آن ممنوع است، مشکلات دیگری پدیدار می‌شوند. در این پادشاهی احزاب سیاسی رسمی، جنبش‌ها و سازمان‌ها وجود ندارند. در نتیجه، جریان‌های ایدئولوژیک به صورت پنهانی شکل می‌گیرند و انجمن‌های سازمان‌ یافته سیاسی نمی‌بینیم. با این حال، یکی از راه‌های تخمین افکار عمومی مطالعه آرای چهره‌های تاثیرگذار در جریان پیشرو این کشور است.

عوض القرنی یکی از اسلام‌گرایان نزدیک به اخوان المسلمین، روز ۲۵ مارس حمایت خود را از مداخله نظامی در یمن اعلام کرد. دو روز بعد، قرنی مجدداً طی بیانیه‌ای که در وب سایت توسل منتشر شد، از عملیات دفاع کرد و گفت که این راهی برای جلوگیری از بسط قدرت ایران در منطقه بود. عوض القرنی همچنین در مصاحبه‌های تلویزیونی بسیاری از جمله فور شباب و الاحواز شرکت جست تا برای آن‌چه اهمیت این عملیات برای جهان اسلام می‌خواند، تبلیغ کند.

شیخ ناصر العمر که مرتبط با جریان سُروری (جریانی که توسط محمد سرور پس از بازگشت‌اش از سوریه به عربستان سعودی در سال ۱۹۶۰ بر پایه اصول اخوان و سلفی بنیان‌ گذاشته شد) است، حمایت خود را از عملیات نظامی در یمن از طریق یک پیام ویدیویی که روز ۲۵ مارس منتشر شد، اعلام کرد. او این عملیات نظامی را با آن‌چه نیروهای محافظ شبه‌جزیره در مارس ۲۰۱۱ در بحرین انجام دادند تا خیزش علیه پادشاهی را سرکوب کنند، مقایسه کرد. وی همچنین اظهار کرد که مداخله در یمن با هدف محافظت از اهل سنت صورت می‌گیرد.

در همین اثنا عبدالله المالکی محقق و نویسنده مرتبط با جریان روشنگری اسلامی روز ۲۶ مارس در توییتر حمایت خود را از عملیات طوفان قاطع اعلام کرد. او اظهار کرد: «نبردی که به رهبری عربستان آغاز شده، معقول است و با هدف پیشگیری از افزایش نفوذ ایران در منطقه انجام می‌شود». وی این پرسش را مطرح کرد که «اعراب چه باید می‌کردند تا یک پایتخت دیگر بعد از بغداد و دمشق و بیروت به دست ایران نیافتد؟».

مالکی گفت: «این صحیح است که جنگ بد است و میان جنگ‌طلب و صلح‌طلب فرق نمی‌گذارد. اما چرا برخی میان آن‌ها که جنگ را با هدف بسط امپراتوری خود تحریک می‌کنند و آنان که به ضرورت وارد می‌شوند، فرق نمی‌گذارند؟ شما می‌توانید هر چه می‌خواهید سیاست‌های داخلی و بین‌المللی سعودی را نقد کنید اما عملیات طوفان قاطع اکنون به گامی ضروری برای تصحیح اشتباهات بزرگی که در گذشته انجام دادیم بدل شده است».

نواف القُدَیمی نویسنده و روزنامه‌نگار نیز که با جریان روشنگری اسلامی مرتبط است، موافقت خود را با عبدالله المالکی ابراز کرد. وی در یک توییت به تاریخ ۲۶ مارس با این متن که «زمان مداخله علیه پیشروی‌ حوثی‌ها در یمن خیلی وقت پیش رسیده بود»، به این نکته هم اشاره کرد که برای عربستان دشوار است که نیروی زمینی به یمن اعزام کند. طبق نظر قدیمی، حوثی‌ها تنها با حمله زمینی توسط یمنی‌ها و پشتیبانی هوایی سعودی به همراه مسلح کردن قبایل یمن شکست می‌خورند.

سلمان الدوسری سردبیر روزنامه الشرق الاوسط که یک چهره لیبرال شمرده می‌شود، در مقاله‌ای به تاریخ ۲۶ مارس با عنوان «طوفان قاطع بین‌المللی علیه حوثی‌ها»، این عملیات نظامی را ستود. الدوسری با اشاره به حمایت عربی و بین‌المللی از مداخله نظامی سعودی‌ها، این عملیات را پاسخی به بسط نفوذ ایرانی‌ها در یمن از کانال حوثی‌ها دانست. وی تاکید کرد که عربستان در حال حمایت از دولت قانونی یمن است. محمد آل الشیخ مرتبط با جریان لیبرال نزدیک به دولت عربستان طی مقاله‌ای که به تاریخ ۲۹ مارس در سایت الجزیره منتشر شد، این جنگ را معادل نبرد تاریخی «ذو قار» میان اعراب و ساسانیان برشمرد.

علی الظفیری ژورنالیست مرتبط با عربیسم و جریان ملی‌گرایی نظر خود را در مقاله‌ای که به تاریخ ۲۹ مارس در روزنامه قطری العرب منتشر شد، با این تیتر نوشت: «طوفانی دردناک اما ضروری». وی نیز دلیل حمایت خود را از عملیات، متوقف کردن پیشروی ایران در مناطق عربی خواند. ظفیری همچنین به چارچوب فرقه‌ای که نبرد در آن قالب نشان داده می‌شود، اعتراض کرد. او نوشت: «افرادی که فکر می‌کنند عملیات طوفان قاطع علیه شیعیان است، در اشتباه‌اند. این یک جنگ استراتژیک برای تصحیح اشتباهات و ایجاد توازن است. شیعیان بخشی از این ملت هستند».

سلطان العامر که وی نیز با جریان ملی‌گرایی عربی مرتبط است، روز ۳۱ مارس برای مقاله‌اش در الحیات تیتر «بازگرداندن یک کشور عربی به امت» را انتخاب کرد. از دید وی، عملیات نظامی در یمن نشان می‌دهد که کشور قطر به دامان اعراب بازگشته است تا ملتی عربی را در راه جلوگیری از گسترش نفوذ ایران نمایندگی کند. عامر عملیات نظامی را در چارچوب یک مواجهه فرقه‌ای قرار داد. وی نوشت: «عملیات طوفان قاطع یک واکنش عربی است که توسط اتحادیه عرب حمایت شده و اهمیت رویارویی با تهدیدهایی که جهان عرب را هدف می‌گیرند، نشان می‌دهد. این تهدیدها شامل سیاسی کردن هویت فرقه‌ای، تلاش برای تحمیل سلطه، اشغال و صف آرایی شبه نظامیان نیز می‌شوند».

سعد الفقیه یکی از اعضای اپوزیسیون حکومت سعودی و بنیان‌گذار جنبش اصلاح اسلامی در کل با این جنگ مخالف نیست. در آغاز یکی از برنامه‌های روز بیست و ششم مارچ کانال تلویزیونی الاصلاح، او گفت که با هر عملیاتی که حوثی‌ها را هدف قرار دهد، فارغ از این که چه کسی حمله را انجام دهد، موافق است. او همچنین از فرصت استفاده کرد تا سیاست‌های دولت عربستان را در منطقه، به خصوص عراق و مصر مورد حمله قرار دهد. وی سیاست‌های گذشته عربستان در قبال یمن را مورد انتقاد قرار داد و به خاطر پیشروی‌های ایران، آنان را سرزنش کرد.

موضع گیری حمزه الحسن یک عضو دیگر اپوزیسیون اما با فقیه متفاوت است. حسن در یک پست توییتری که روز چهارم آوریل منتشر کرد، با رد عملیات نظامی علیه حوثی‌ها، گفت که این عملیات هیچ افق سیاسی و نظامی روشنی ندارد و محکوم به شکست است.

نظرات بالا منعکس کننده دیدگاه تمامی نخبگان سعودی نیستند اما می‌توانند برای ارزیابی عقاید عمومی آن‌ها مورد استفاده قرار گیرند. انگیزه‌ها برای حمایت عملیات طوفان قاطع متفاوت‌اند. برخی آن‌را یک نبرد فرقه‌ای برای دفاع از اهل سنت و جلوگیری از گسترش نفوذ ایران می‌بینند در حالی که بعضی دیگر عقیده دارند که این یک جنگ سیاسی علیه ایران برای حمایت از مشروعیت و ثبات کشور یمن است. گروه سومی هم فکر می‌کنند که این جنگ یک نمای ملی برای بازیابی عزت اعراب در برابر گسترش منطقه‌ای ایرانیان صفوی است.

دشوار است که بخواهیم نوسان این عقاید را در درازمدت پیش‌بینی کنیم. با این حال یک نظر اجمالی، به ما می‌گوید اکثر نخبگانی که اکنون از نبرد حمایت می‌کنند، علاقه‌ای به دخالت زمینی در آینده ندارند. آن‌ها عموماً از یک حمله هوایی محدود بدون دخالت در نبرد خونین زمینی دفاع می‌کنند چرا که چنین چیزی هزینه‌هایی غیر قابل پیش‌بینی و نتایجی نامعلوم دارد. 

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:

  • The award-winning Middle East Lobbying - The Influence Game
  • Archived articles
  • Exclusive events
  • The Week in Review
  • Lobbying newsletter delivered weekly
Found in: yemen, saudi arabia, operation decisive storm, media, iran, houthis, elites
x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept