کنفرانس سوچی، قربانی عملیات نظامی ترکیه در سوریه

p
By
Article Summary
جلسه اپوزسیون سوریه گستره و محدودیت‌های همکاری بین ترکیه و روسیه را نشان می‌دهد.

اجلاس اخیر کنفرانس  گفتگوی ملی سوریه در سوچی قربانی اشغال نظامی شمال سوریه توسط ترکیه شد. عملیات نظامی‌ای که اکنون وارد هفته دومش شده‌است.

بیش از ۱۵۰۰ نماینده  در این گفتگوی شکل گرفته بین همه گروه‌های سوری، که توسط روسیه در سوچی برگزار شد، مشارکت کردند. در این اجلاس گفتگوهای نامرسومی بین نمایندگان حکومت و نمایندگان گروه‌های مخالف حکومت روی داد. علیرغم مذاکرات طولانی و مفصل و نتایج غیر مشخص و همچنین غیبت گروه‌های مهم اپوزیسیون و ناتوانی از توقف درگیریهای اخیر، ابعاد و گستردگی گفتگوها را نمی‌توان به سادگی نادیده گرفت.

درحالیکه تحریم این اجلاس توسط کمیته مذاکره ملی اپوزیسیون اصلی غیرمنتظره نبود، غیبت گروه‌های کرد سوری نشان دهنده این بود که گفتگو درباره عملیات نظامی ترکیه علیه یگان‌های مدافع خلق (YPG) در برنامه این اجلاس قرار نداشت.

به نوشته چنگیز جاندار، "نه تنها حزب اتحاد دموکراتیک (PYD) کردها در اجلاس سوچی غایب بود بلکه شورای ملی کردها، رقیب اصلی PYD و ائتلافی طرفدار بارزانی که مورد تایید ترکیه نیز هست، در این اجلاس شرکت نکرد. اجمالا باید گفت کردهای سوریه هیچ نماینده‌ای در سوچی نداشتند. نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) که میزان قابل توجهی از قلمرو سوریه را کنترل می‌کنند نیز در این اجلاس حضور نداشتند."

به نوشته ماکسیم سوچکوف، "برای روسیه مسئله کردهای سوریه سه جنبه مختلف دارد: رابطه با ترکیه، رابطه با خود کردها و رابطه با ایالات متحده. ...موضعگیری مسکو درباره عفرین با موضعگیری‌اش در همه موارد مربوط به سوریه و با سیاست کلی روسیه در خاورمیانه هم‌خوان است: در بحران‌هایی که منافع روسیه در آن دخیل نیست نباید مداخله کرد. رابطه با رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه بسیار سر راست به نظر می‌رسد و تا زمانیکه روسیه و ترکیه در ارتباطات نظامی، امنیتی دارند و دو رئیس جمهور بر سر مسائل مختلف با هم در ارتباط مستمر هستند بعید به نظر می‌رسد که روسیه در مسئله‌ای که اولیت امنیتی ترکیه است و نه روسیه مداخله کند."

سوچکوف در ادامه می‌نویسد، "با این وجود راه حل نظامی ترکیه برای عفرین گزینه‌ای است که مسکو سعی کرده در مورد آن طفره برود. نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) پیشنهاد روسیه مبنی بر واگذاری عفرین به دولت مرکزی سوریه را رد کردند. هدف این پیشنهاد این بود که هم نگرانی ترکیه از اینکه کردهای سوریه در امتداد مرز ترکیه محور ارتباطی زمینی دارند را برطرف کند و هم به اسد کنترل بیشتری بر مناطق سوریه بدهد. اما این ایده با خواسته خودمختاری کردها جور در نیامد. روسیه اولین طرفی بود که پیشنهاد خودمختاری کردها در قانون اساسی جدید سوریه را داد. آن زمان این پیشنهاد کردها را خوشحال و ترکیه را پریشان کرد. روسیه معتقد است مسئله خودختاری کردها باید جز مسائل مورد مذاکره باشد.

بنابراین به نظر نمی‌رسد که انتقاد مرسوم از مسکو مبنی بر اینکه «روسیه به کردها خیانت کرده‌است» خدشه‌ای به اعتبار روسیه وارد کند. بعضی از گروه‌های کرد در مرکز صلح سوریه که توسط روسیه در حميميم تاسیس شده‌است با مقامات روس گفتگو کرده‌اند. روسیه هیچ تعهد رسمی‌ای به حزب ناسیونالیست اتحاد دموکراتیک (PYD) ندارد. این حزب مدت زیادیست که در دعوای بین آنکارا و دمشق بازی خودش را می‌کند و نهایتا تصمیم گرفت تا با ایالات متحده و نه روسیه همکاری کند."

محمد الخطیب از اعزاز گزارش می‌دهد که در کمپ پناهندگی سجو که روبروی گذرگاه مرزی باب الشام قرار دارد، سوری‌های بی خانمان "در چادرهایی که نمی‌توانند آنها را از سرمای زمستان محفوظ دارند زندگی می‌کنند. جاده‌های درون کمپ آسفالت نیستند و به همین خاطر پس از دو هفته باران کاملا گلی شده‌اند." به گفته خاطب درحالیکه ساکنین عفرین با عملیات نظامی ترکیه مخالف هستند، بسیاری از پناهندگان عرب‌ سوری که در کمپ‌های پناهندگی در نزدیکی مرز ترکیه زندگی می‌کنند از عملیات شاخه زیتون دفاع می‌کنند و یگان‌های مدافع خلق را عامل بدبختی خود می‌دانند.

دولت ترکیه این مسئله را علنی کرده که اکثر تفنگ‌هایی که در عملیات شاخه زیتون استفاده می‌شوند ترک هستند. به نوشته ذوالفقار دوغان، "تاکید آنکارا بر اعلام اینکه در این عملیات از سلاح‌های ساخت ترکیه استفاده شده تلاشی است برای ارسال پیامی دوگانه: از یک سو ترکیه می‌خواهد پیشرفت‌هایش در صنایع دفاعی را به همه نشان دهد و از سوی دیگر قصد دارد تا به منتقدین خارجی‌اش که خواستار فروخته نشدن سلاح‌های ساخت کشورشان به ترکیه (به خاطر استفاده شدن‌شان در عملیات عفرین) هستند، ظفرمندانه پاسخ دهد."

دوغان در ادامه می‌نویسد، "بدلیل مخالفت‌های کنگره آمریکا، ترکیه تا کنون موفق نشده‌است که از این کشور پهپادهای مسلح و غیر مسلح خریداری کند. در ماه سپتامبر، کنگره جلوی فروش سلاح‌های زیگ زاوئر به نگهبانان امنیتی اردوغان را به خاطر حمله آنها به تظاهرات کنندگان در جریان سفر اردوغان به واشنگتن در ماه مه را گرفت.

سلجوق بایراقدار، داماد اردوغان که شرکت خانوادگی‌اش پهپادهای مسلح و غیرمسلح تولید می‌کند نیز مشتاقانه اعلام کرد که از پهپادهای این شرکت در عملیات عفرین استفاده شده‌است. پیام توییتری بایراقدار همراه با عکسی بود که او را در اتاق کنترل پهپادهای ارتش نشان می داد. یک چهره آشنای دیگر- بلال اردوغان پسر رئیس جمهور- نیز در آن عکس حضور داشت. حضور او در اتاق کنترل بدون داشتن هیچ مسئولیت رسمی ارتشی انتقاد زیادی برانگیخت."

به نوشته آمبرین زمان، روابط ترکیه و روسیه در ادلب نیز تنش‌دار است. این روابط پس از اینکه گروه وابسته به القاعده هیئته تحریر الشام در روز سوم فوریه یک هواپیمای روس را سرنگون کرد و خلبانش را کشت، می‌تواند بحرانی‌تر هم بشود.

به نوشته زمان، ترکیه "به خاطر بی‌میلی‌اش به مقابله با نفوذ هیئته تحریر الشام و استفاده از حضورش در سوریه برای برخورد با کردها با برخوردهای جدی روسیه مواجه شده‌است. اینکه رزمندگان هیئته تحریر الشام کاروان نظامی ترکیه را اسکورت می‌کردند، برنامه‌های واقعی ترکیه را بیشتر مشخص می‌کند."

زمان در ادامه می‌نویسد، "اعزام نیروی ترکیه به جنوب حلب خواسته روسیه از این کشور، مبنی بر عملی کردن تعهداتی که در گفتگوهای آستانه داده، را برآورده می‌کند. این می‌تواند دلیلی باشد برای اینکه چرا مسکو به صورت علنی مخالفتی با حضور نظامی ترکیه در جنوب حلب نکرد. به طور کلی، روسیه از ترکیه می‌خواهد که کمک کند تا ادلب را تخلیه کند و آن را (و همینطور شاید عفرین را) در اختیار حکومت قرار دهد. اما نه ایران و نه رژیم سوریه از انگیزه‌های ترکیه مطمئن نیستند. بنابراین باید گفت اکنون و در این نقطه حساس در سوریه، به نظر می‌رسد روسیه و ترکیه در مقابل هم قرار گرفته‌اند و کردها نیز در میان دعوای آنها قرار دارند."

علیرغم تنش‌ درباره سوچی، عفرین و ادلب پوتین و اردوغان مصمم هستند اجماع نه چندان مستحکم به دست آمده در آستانه را حفظ کنند. اینکه دو رئیس جمهور، که غالبا با هم صحبت می‌کنند، روز ۳۱ ژانویه و بلافاصله بعد از اجلاس سوچی با هم تلفنی گفتگو کردند نباید موجب تعجب شود.

به نوشته چنگیز جاندار، "هم‌پیمانی بین ترکیه و روسیه که به عهدنامه آستانه منجر شد تکمیل کننده مذاکرات ژنو نبود بلکه برای جایگزینی آن شکل گرفته بود. در شرایطی که روسیه در صحنه تئاتر سوریه برای ایالات متحده رقیبی جدی شده‌است و ترکیه نیز از حمایت واشنگتن از دشمنانش، یگان‌های مدافع خلق، خشمگین است و ایران توسط دولت ترامپ دشمنی جدی دانسته می‌شود، روند صلح ژنو جایگاهش را در حل و فصل مسئله سوریه به شکلی روزافزون از دست می‌دهد."

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:

  • The award-winning Middle East Lobbying - The Influence Game
  • Archived articles
  • Exclusive events
  • The Week in Review
  • Lobbying newsletter delivered weekly
x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept