ارزیابی پیامدهای گاف اطلاعاتی بزرگ ترکیه

دولت و رسانه‌های ترکیه در مورد بزرگ‌ترین خطای امنیتی-اطلاعاتی ترکیه در تاریخ معاصر، سکوت اختیار کرده‌اند.

al-monitor .

شهریور ۱۶, ۱۳۹۶

رسوایی اخیر در ترکیه، مانند رمان‌های تام کلانسی یا جان لوکاره، مملو است از جاسوسی، آدم‌ربایی، تلاش برای قتل و اعمال تروریستی. با وجود جدی‌بودن اتهام‌ها، عدم واکنش مطلق مقام‌ها و رسانه‌های ترکیه، حیرت‌انگیز است.

هفتهٔ گذشته، المانیتور گزارش داد که شبهنظامیان در کردستان عراق، مدعی شده‌اند که دو مقام ارشد اطلاعاتی ترکیه را دستگیر کرده‌اند. جمیل بایک، یکی از رهبران حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) که در ترکیه غیرقانونی است، مدعی شده که مقام‌های بازداشت‌شده، برای قتل او اعزام شده بودند.

با وجودی که رسانه‌های ترکیه تحت کنترل شدید دولت قرار دارند و باید مدیحه‌گوی رجب طیب اردوغان باشند، هیچ عذری برای سکوت آنها در برابر این عملیات شکست‌خورده، پذیرفتنی نیست؛ عملیاتی که از لحاظ اهمیت، در تاریخ معاصر ترکیه بی‌سابقه است.

در شرایط عادی، شکست یک عملیات اطلاعاتی‌ در این ابعاد، هزینهٔ سنگینی دارد و اگر نه ده‌ها مقام دولتی، بلکه باید دست‌کم استعفای هاکان فیدان، رئیس سازمان اطلاعات ملی (میت) ترکیه را به دنبال داشته باشد؛ استعفایی که انجام نشده است.

بایک روز ۲۹ اوت بیانیهای را منتشر کرد و به صورت تاکتیکی، حزب دموکرات کردستان به رهبری مسعود بارزانی (رئیس دولت اقلیم کردستان که روابط دوستانه‌ای با ترکیه دارد) را متهم کرد که در توطئهٔ میت برای قتل او، دخیل بوده است.

بایک همچنین «دولت فاشیست استعمارگر ترکیه»، به‌خصوص دولت اردوغان و شخص باغچه‌لی (رئیس حزب حرکت ملی یا گرگ‌های خاکستری) را به «نقشه و توطئهٔ مستمر برای از هم پاشیدن جنبش ما»، متهم کرد.

او گفت: «آن‌ها می‌خواهند نیروهای جنوب، به‌طور مشخص، نیروهایی مانند حزب دموکرات کردستان و اتحادیهٔ میهنی کردستان را در این امر دخیل کنند. آن‌ها حتی سازمان‌های مخصوص خودشان را خارج از حزب دموکرات و اتحادیهٔ میهنی، دارند.»

در بیانیهٔ بایک آمده است: «تلاش‌های ویژهٔ آن‌ها، در جهت دخیل کردن حزب دموکرات و اتحادیهٔ میهنی در طرح‌های خطرناک و شیطانی است. هیچ شخص یا نیروی کردی نمی‌تواند و نباید به سیاست‌های نسل‌کشی دولت فاشیست استعمارگر ترکیه علیه مردم کرد، کمک کند. اگر آن‌ها به خواست دولت ترکیه در این مورد عمل کنند، خودشان قربانی بزرگ آن خواهند بود. من به آنان در این مورد هشدار می‌دهم، آن‌ها هرگز نباید در این دام‌ها بیافتند.»

با این حال، بایک گفت که فکر نمی‌کند اتحادیهٔ میهنی در این امر دخیل بوده باشد.

خبرگزاری فرات، مرتبط با پ.ک.ک، روز ۳۰ اوت اندکی اطلاعات تکمیلی دربارهٔ این رویداد، منتشر کرد.

در گزارش این خبرگزاری آمده است: «دو مأمور میت ترکیه که به دست گریلاهای پ.ک.ک بازداشت شده‌اند، دستور کار داغی داشتند… در دو مأمور میت، جزو سران شاخه‌هایی از سازمان امنیت بودند که علیه پ.ک.ک در منطقه فعالیت می‌کند. آن‌ها مستقیماً زیر نظر هاکان فیدان بودند. این تنها بخشی از اطلاعات دربارهٔ هویت آن‌هاست که فعلاً منتشر می‌شود.»

در این گزارش، با ذکر این‌که اطلاعات را از اتحادیه جوامع کردستان و سایر منابع به دست آورده است، آمده است: «آن‌ها با گذرنامه‌های دیپلماتیک در جنوب کردستان سفر می‌کردند. آنان به هاکان فیدان از آمادگی خود خبر دادند. فیدان به اردوغان گفت: "ما می‌توانیم ربایش یا قتل مدیران پ.ک.ک را انجام بدهیم-این موقعیت را داریم"؛ و تأییدیه را گرفت. مقام‌های میت با تأیید اردوغان و فیدان، عملیات خود را شروع کردند. اما با عملیات ضداطلاعاتی، به مکان بازداشت خود هدایت شدند.»

خبرگزاری فرات همچنین ادعا کرد که بر مبنای اطلاعاتش، ترکیه قصد داشت تا با انجام عملیات در قلمرو اتحادیهٔ میهنی، منازعه‌ای را در میان کردها رقم بزند.

روز چهارم سپتامبر، اطلاعات بیشتر، شامل اتهام‌های فزون‌تری، از جانب یک نویسندهٔ ناشناس در کردستان پست، رسانه‌ای مستقر در اروپا، منتشر شد. این مقاله مدعی است که دو افسر اطلاعاتی، در پست‌های معاونت در سازمان امنیت بودند. گفته شده که یکی از آن‌ها مسئول عملیات خارجی و دیگری، رئیس میز پ.ک.ک بوده است. بنا بر ادعای مطرح‌شده در این مقاله، غیر از دو فرد بازداشت شده، ۱۶ مأمور دیگر میت نیز در دوکان سلیمانیه به دام افتادند و پ.ک.ک تمام این ۱۸ تن را روز سوم اوت بازداشت کرده است. این مقاله همچنین می‌افزاید که دولت ترکیه از نچیروان بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم کردستان خواسته تا شرایط آزادی آنان را فراهم کند. وقتی این تلاش‌ها به شکست انجامید، آنکارا شریک ائتلافی حزب دموکرات، یعنی اتحادیهٔ میهنی کردستان (سازمان جلال طالبانی، رئیس جمهوری پیشین عراق) را مقصر شناخت و نمایندهٔ آنان را از ترکیه اخراج کرد.

دفتر اتحادیهٔ میهنی در آنکارا از سال ۱۹۹۱ تأسیس شده و بسته‌شدن و اخراج نماینده‌اش، یک بُعد دیپلماتیک نیز به پس‌زمینهٔ اسرارآمیز قضیه، بخشیده است. اصطکاک پ.ک.ک با حزب دموکرات و اتحادیهٔ میهنی کردستان نیز افزایش یافته و شرایط در آستانهٔ همهپرسی استقلال که علی‌رغم اعتراض‌های رسمی ترکیه و ایران قرار است روز ۲۳ سپتامبر برگزار شود، پیچیده‌تر شده است. حزب دموکرات کردستان نزدیک به ترکیه شناخته می‌شود، در حالی‌ که اتحادیهٔ میهنی و جنبش گوران، روابط نزدیک‌تری با تهران دارند. گاف اطلاعاتی ترکیه ممکن است تنش‌های محلی را بالا ببرد و حتی آن‌را به سطح منطقه‌ای برساند.

رسانه‌های هوادار پ.ک.ک مدعی‌اند که این مسئله، در دستور کار گفت‌وگوها میان اردوغان و جیمز متیس، وزیر دفاع آمریکا، قرار داشت. این‌جا، تناقض‌هایی میان روش کار آمریکایی‌ها در مورد این مسئله، و همکاری‌شان با نیروهای کرد نزدیک به پ.ک.ک برای آزادی رقه از دست داعش، به چشم می‌خورد. در آیندهٔ نزدیک، یا ابرها کنار می‌روند و راز این گاف اطلاعاتی ترکیه مشخص می‌شود، یا ابرها قطورتر می‌شوند تا آن‌چه را که واقعاً روی داده، پنهان کنند. 

More from  چنگیز چاندار

Recommended Articles

سکوت ایران در مورد حمایت از ترکیه در حمله به حزب کارگران کردستان در عراق
مرور اخبار هفته | Defense/Security cooperation | خرداد ۲۷, ۱۳۹۷
قطعه گم‌شده ترامپ در طرح پوتین برای سوریه
مرور اخبار هفته | دونالد ترامپ | خرداد ۱۳, ۱۳۹۷
افزایش اهمیت پوتین به عنوان «بهترین» میانجی بین ایران و اسرائیل
مرور اخبار هفته | | اردیبهشت ۲۳, ۱۳۹۷
تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران و آثار منفی آن بر ترکیه
فهیم تاشتکین | Turkish economy | اردیبهشت ۲۱, ۱۳۹۷
پس از حملات موشکی، ترامپ استراتژی خروج از سوریه را از سر می‌گیرد
مرور اخبار هفته | دونالد ترامپ | فروردین ۲۶, ۱۳۹۷

Recent Podcasts

Featured Video