نبض اسرائیل

تدابیر اسرائیل برای دوران پس از سقوط رقه

p
By
Article Summary
برای اسرائیل، توازن قوا در منطقه پس از شکست داعش، می‌تواند به معنای استحکام موقعیت حزب الله و حضور ایران در جبههٔ جولان باشد.

اظهارات مقام‌های ارشد عراقی پس از فتح موصل و ارزیابی کنونی آژانس‌های اطلاعاتی غربی، بیانگر آن است که فروپاشی خلافت گروه دولت اسلامی، قریب الوقوع است. با آن‌که برخی منابع اطلاعاتی می‌گویند سقوط رقه زمان‌بر است، این اتفاق سرانجام خواهد داد؛ یعنی جنگجویانِ جان به در بُردهٔ داعش، تلاش خواهند کرد که در نواحی دورتر پناه بگیرند تا به صادرات جهاد خود، به‌ویژه علیه اهداف غربی در اروپا و آمریکا ادامه دهند.

با توجه به شرایط کنونی، بازیگران مختلف در عرصهٔ خاورمیانه، خود را برای «روز بعد از داعش» آماده می‌کنند؛ برای زمانی که این گروه دیگر حضور فیزیکی در منطقه نداشته باشد. این زمان ممکن است در یکی دو سال آینده فرا برسد. به بیان دیگر، تا چشم به هم بزنند، آن روز را پیش چشم خود خواهند دید.

یک مقام ارشد اسرائیلی که با جبهه‌های شمال مرتبط است، با شرط محرمانه‌ماندن نامش به المانیتور گفت: «خاورمیانهٔ جدید، مکانی غریب است. روزهایی که می‌شد مسائل را به طور سیاه و سفید دید، گروه‌ها را می‌شد به متحد و دشمن تقسیم کرد، دیگر گذشته است. بسیاری از بازیگران اکنون هر دو ویژگی را دارند. همه چیز به نوع نگاه، صحنهٔ خاص رویارویی و منافع در آن لحظهٔ بخصوص، بستگی دارد.»

این مقام پیش از همه، به حزب‌الله، ایران، روسیه و ارتش لبنان ارجاع داد. اسرائیل نسبت به دیدگاه آمریکا در قبال ارتش لبنان و کمک‌های تسلیحاتی به آن، نگران است. او گفت: «ایالات متحده می‌بیند که ارتش لبنان چگونه در نواحی شمال کشور می‌جنگند و این امر آن‌ها را به نیرویی مثبت -یا به بیان دیگر، ضد داعش- تبدیل می‌کند. اما این یک توهم است زیرا ارتش لبنان بیشتر و بیشتر با حزب الله تعریف می‌شود و اسلحه‌ای که آمریکایی‌ها به ارتش لبنان در شمال می‌دهند، می‌تواند به دست حزب الله و ارتش در جنوب بیافتد؛ جایی که این سلاح‌ها می‌توانند علیه ما به کار گرفته شوند.»

اسرائیل به اظهارات ماه مارس میشل عون، رئیس جمهوری لبنان، اشاره می‌کند که گفت حزب الله نقشی مکمل را برای ارتش لبنان بازی می‌کند. یکی از افسران ارشد نیروهای دفاعی اسرائیل نتوانست خرسندی خود را از این اظهارات پنهان کند. او حتی یک پیام تشکر از طریق یکی از فرماندهان نیروهای موقت سازمان ملل در لبنان، به آقای عون فرستاد. یک افسر ارشد دیگر که نخواست نامش فاش شود، در این باره به المانیتور گفت: «اظهارات رئیس جمهوری لبنان در واقع پذیرش این مسئله بود که حزب الله و ارتش لبنان یکی هستند. این بدان معناست که در جنگ بعدی، که امیدواریم روی ندهد، دیگر نیازی نیست مانند قبل از حمله به زیرساختهای لبنان پرهیز کنیم. میشل عون خطایی استراتژیک انجام داد.»

در همین اثنا، اسرائیل تلاش عمدهای به کار بسته تا ایالات متحده را به سمت صحیح -یعنی سمت خودش- بکشاند. اسرائیل بسیار نگران است که دونالد ترامپ تلاش کند تا نظم خاورمیانه را در دوران پساداعش، در یک توافق با روس‌ها اجرا کند؛ به نحوی که به محور شیعه، از تهران تا بیروت، فرصت داده شود تا جای پای خود را در بلندیهای جولان محکم کنند.

مسئله‌ای دیگر که در صدر دستور کار اسرائیل قرار دارد، این است که ایران تأسیس کارخانههایی را در بیروت آغاز کرده که قرار است موشک‌ها و راکت‌های نسبتاً دقیقی را بسازند. طبق گزارش‌های خارجی، نیروهای دفاعی اسرائیل تا کنون توانسته‌اند اغلب محموله‌های حاوی سلاح‌های اثرگذار را از مبدأ دمشق به بیروت، مورد هدف قرار دهد؛ سلاح‌هایی که می‌توانند برتری غیر قابل منازعهٔ هوایی اسرائیل را در منطقه به چالش بکشند یا به حزب الله امکان دهند که اهداف استراتژیک را در تل آویو با دقت بالا مورد حمله قرار دهد. به خاطر این محاصرهٔ هوایی از جانب اسرائیل، ایرانی‌ها اکنون در نظر دارند تا «برد را کوتاه کنند» و به حزب‌ الله امکان دهند تا موشک‌ها را خودش بسازد.

رهبران اسرائیل مشغول مناظره‌ای جدی در این باره اند که آیا این کارخانه‌ها در لبنان، مصداق casus belli (عمل خصمانه‌ای که آغازگر جنگ باشد) تلقی می‌شوند یا خیر؟ به عبارت دیگر، آیا خط قرمزهای غیر قابل پذیرش برای اسرائیل، رد شده‌اند؟ اگر این نگاه غالب باشد، اسرائیل بدون در نظر گرفتن هزینه‌های ممکن، این کارخانه‌ها را هدف قرار خواهد داد یا [به لبنان] حمله خواهد کرد. اگر نیاز به حملهٔ هوایی باشد، اسرائیل کاری را خواهد کرد که به گزارش رسانه‌های خارجی در مورد ویران کردن تأسیسات اتمی سوریه در دیر الزور در سال ۲۰۰۷ انجام داد. از آن‌جا که چنین حرکتی باعث یک رویارویی عظیم در خاورمیانه می‌شود، اتخاذ تصمیم حمله کار آسانی نخواهد بود.

تا کنون اسرائیل و حزب الله در شرایط بازدارندگی متقابل به سر برده‌اند. به نفع هیچ‌کدام نبوده که درگیر شوند و این درگیری به ویرانی گسترده در لبنان منجر و همچنین باعث وارد آمدن خساراتی به اسرائیل شود. هم‌زمان، برای تصمیم‌گیرندگان اسرائیلی روشن است که حزب الله اکنون در شرایط ضعف به سر می‌برد؛ زیرا حدود ۱۵۰۰ سرباز را در سوریه از دست داده و هزاران تن نیز زخمی شده‌اند. این بدان معناست که حزب الله قادر نخواهد بود به طور مؤثر در جبههٔ دیگری با اسرائیل بجنگد. با این وجود، هیچ‌کدام از رهبران اسرائیل قادر نیستند که تصمیم اطلاعاتی بگیرند و به ساخت و ساز این موشک‌ها در لبنان واکنش نشان دهند. به جای آن‌ها، مقام‌های نظامی و سیاسی اسرائیل با سلسله سخنرانی‌های‌شان در دو هفتهٔ گذشته، واکنش نشان داده‌اند. یکی از مهم‌ترین آن‌ها، سخنان روز ۲۱ ژوئن ژنرال امیر اشل، فرمانده نیروی هوایی اسرائیل بود که به مردم جنوب لبنان توصیه کرد در صورت آغاز جنگ، به سرعت خانه‌های‌شان را ترک کنند و بگریزند.

اکنون افرادی در اسرائیل هستند که به «اشتباه جدی و تاریخی» خود در رویارویی با شیعیان، به جای پذیرش و اتحاد با آنان، اعتراف می‌کنند؛ مانند آن‌چه اسرائیل با دروزی‌ها انجام داد. یک افسر ارشد اسرائیلی با شرط محرمانه‌ماندن نامش به المانیتور گفت: «شیعیان اقلیتی مانند دروزی‌ها و یزیدیها هستند که سنی‌ها آنان را مرتد می‌دانند. آن‌ها نه در جنگ ۱۹۴۸ و نه در نبرد ۱۹۸۲، این را درک نکردند. به جای تعامل و توافق با شیعیان در لبنان که می‌توانست نوعی دفاع مشترک را در پی آورد، ما آن‌ها را به دشمن تبدیل کردیم. ما برای نسل‌ها به این خاطر تأسف خواهیم خورد زیرا موقعیت شیعیان در منطقه و جایگاه‌شان در جهان اسلام، آن‌ها را برای همکاری با اسرائیل، بسیار مناسب‌تر از سنی‌ها می‌کند. ما تنها می‌توانیم منتظر باشیم که بعد از فروپاشی رژیم انقلابی ایران، اوضاع تغییر کند. اما کسی نمی‌داند که این اتفاق چه زمانی رخ خواهد داد.» 

Found in: lebanese army, idf, michel aoun, islamic state, hezbollah, raqqa, mosul

بن کاسپیت، نویسنده ثابت «نبض اسرائیل» در وبسایت المانیتور است. او همچنین نویسنده و تحلیلگر برجسته‌ای در روزنامه‌های اسرائیلی است. آقای کاسپیت یک برنامه رادیویی روزانه و برنامه‌های تلویزیونی درباره سیاست در اسرائیل دارد. او با این شناسه در توییتر است: @BenCaspit

x

Cookies help us deliver our services. By using them you accept our use of cookies. Learn more... X