آیا نگهبان پیر لبنان می‌تواند قرارداد اجتماعی جدیدی به وجود آورد؟

p
By
Article Summary
با تشکیل دولت جدید در لبنان، دستاورد میشل عون، امید مردم این کشور به مسئولیت پذیری، استقلال دولت‌ و دور ماندن در درگیری‌های خارجی افزایش می‌یابد.

میشل عون، رهبر جنیش آزاد وطنی و رئیس جمهور جدید لبنان، کاری انجام داده که بسیاری تا زمان عملی شدنش، آنرا غیر ممکن می‌دانستند: کسب موافقت حزب الله برای تشکیل دولتی جدید به نخست وزیری سعد حریری.

همانطور که هفته پیش در این ستون گفته شد، بازگشت حریری به عنوان نخست وزیر رونده کاسته شدن از اقبال سیاسی‌اش را بر عکس می‌کند. حریری اکنون می‌تواند به حزب المستقبل و جنبش ۱۴ مارس شکلی تازه دهد که شاید کمتر به کمک سعودی‌ها وابسته باشد و آن طور که خواستش بود دولتی تشکیل دهد که درگیر مشکلات فرقه‌ای نشود و نهایتا برنامه و افقی که پاسخگوی نیازهای مردم لبنان باشد ارائه کند.

موفقیت حریری نهایتا به عون بستگی دارد. با وجود اینکه حریری ۱۱۰ رای از ۱۲۷ نماینده پارلمان لبنان گرفت، اگر موافقت سید حسن نصرالله، دبیر کل حزب الله نبود چنین چیزی اتفاق نمی‌افتاد و نصرالله در نتیجه دیپلماسی زیرکانه عون با حریری موافقت کرد. با وجود مخافت حزب‌الله با حریری،‌ روز ۴ نوامبر، یک روز پس از رای گیری،  سید حسن نصرالله اعلام کرد که "شرایط لازم برای نخست وزیری او" فراهم کرده‌است. او گفت:‌ "ما طرف مذاکره کننده نیستیم. تنها نبیه بری،  رئیس پارلمان می‌تواند از طرف ما برای تشکیل دولت جدید مذاکره کند." نبیه بری که رهبر جنبش شیعی امل است، مانعی مهم در توافق بین عون و حریری بود اما پس از دیدار با عون در روز رای گیری در پارلمان حمایتش از حریری را اعلام کرد.

به گزارش علی هاشم، عون در سخنرانی‌اش در پارلمان، پس از ادای سوگند ریاست جمهوری در روز ۳۱ اکتبر، اعلام کرد شرایط برای آغاز دوره جدیدی در لبنان فراهم شده‌است: "برای اولین بار در این سال‌ها، به نظر می‌رسید عون در حین سخنرانی محتاط است. واضح بود که عون رئیس جمهور با عون رهبر حزب فرق می‌کند چرا که او در سخنانش تمایل داشت خواست‌های گروه‌های سیاسی دیگر را در نظر بگیرد و به آنها تضمین بدهد. وی در حالیکه روی ثبات سیاسی تاکید می‌کرد گفت که کشورش در حال حاضر در میدان مینی نشسته  و با جنگ‌های منطقه محاصره شده‌است.  او گفت اولویتش جلوگیری از رسیدن آتش این جنگ‌ها به لبنان است. او تاکید کرد که لبنان باید از درگیری‌های منطقه‌ای دور بماند و سیاست خارجی مستقلی بر اساس منافع خودش داشته باشد. با این وجود در همان سخنرانی، او تایید کرد که لبنان "از هیچ نوع  مقاومتی در مبارزه با اسرائیل برای آزاد کردن مناطق اشغال شده این کشور، دریغ نخواهد کرد و در تقابل با خطر تروریسم پیشگیری بازدارانه را در نظر خواهد داشت."

هاشم اضافه می‌کند که "سیمر جعجع، رهبر حزب قوات اللبنانية (نیروهای لبنانی)، رقیب دیرینه عون که به تازگی متحد او شده‌است، این سخنرانی را امیدوار کننده دانست."

بدون شک عون حمایت همه جانبه، حتی در بین رهبران مسیحی لبنان، ندارد. سامی جمیل رهب حزب کتائب با توافق عون با حزب الله مخالفت کرد. به نوشته هاشم کسانیکه قصد جلوگیری از گسترش نفوذ حزب‌ الله و همراه با آن نفوذ ایران در سیاست لبنان را دارند، مانند جمیل با این توافق مخالفند. جمیل در گفتگویی با المانیتور در ماه دسامبر سال ۲۰۱۳، حزب الله را به خاطر آوردن جنگ داخلی سوریه به لبنان نکوهش کرد و گفت "اگر لبنان در این جنگ بی‌طرف بود احتمال اینکه از آن دور بمانیم بیشتر از الان بود."

عون علاوه بر اینکه بیش از یک دهه متحد حزب الله بوده، به عنوان سیاستمداری به شدت وطن پرست و ملی‌گرا شناخته می‌شود که با نیروهای اشغالگر سوری مبارزه کرده‌است او در سال ۱۹۹۰ به فرانسه گریخت و دز سال ۲۰۰۵  به عنوان متحد حزب الله و یک میانجی‌گر سیاسی مهم به لبنان برگشت.

وی در گفتگویی با المانیتور در سال ۲۰۱۳ گفته بود لبنان به خاطر جنگ سوریه فلج شدهاست.به عنوان نخست وزیر احتمالا عون تلاش خواهد کرد مانع کشیده شدن بیشتر جنگ سوریه به لبنان شود. او در سخنرانی پذیرش مقام ریاست جمهوری اعلام کرد که هر راه حل نهایی برای جنگ سوریه باید اسکان مجدد بیش از یک میلیون پناهنده سوری در لبنان را در نظر بگیرد. جمعیت لبنان چهار میلیون نفر است.

صحت ادعاهای عون نهیتا نه در کلام بلکه در عمل او مشخص می‌شود. بیش از دو سال پیش، این ستون اولین نشانه‌های دوره‌ای جدیدی در لبنان بر اساس یک قرداداد اجتماعی جدید را توضیح داد. این قراداد اجتماعی بر اولویت‌های ملی و نه فرقه‌ای یا گروهی استوار شده‌است. در آوریل سال ۲۰۱۴  ما دیدیم که " تقسیم‌ بندی‌ها و گروه بندی‌های انجام شده بر اساس خطوط سیاسی و مذهبی نهایتا در حال کم رنگ شدن هستند. شکل گیری ناگهانی یک ائتلاف، بین گروه‌های مختلف ، باعث شده مردم شعار های سیاسی قدیمی را به کناری گذاشته و به دنبال موضعی میانه‌رو باشند. "

چند ماه پیش، در فوریه ۲۰۱۴، ما به طرح جدید عون برای ادغام نیروهای حزب الله در ارتش لبنان اشاره کردیم. این طرح بخشی از حرکت گسترده‌تر منطقه‌ای پس از آرام شدن نسبی درگیری‌ها در سوریه و کاهش همزمان تنش‌ها در مرز لبنان با اسرائیل بود. ما نوشتیم، "این طرح می‌تواند بار دیگر، در زمان مناسب، مطرح شود و می‌تواند به پیشبرد طرح‌های توسعه منابع انرژی در شرق مدیترانه که به دلیل عدم همکاری لبنان و اسرائیل معلق مانده اند، کمک کند."

لبنان باید بر اساس استقلال، مسئولیت پذیری و حاکمیت ملی مبتکر پیمان منطقه‌ای جدیدی باشد. همانطور که در آوریل ۲۰۱۴ نوشتیم، "لبنان می‌تواند از ایمن ماندنش از ویروس فرقه گرایی بهره‌مند شود؛ چرا که چنین قطبی‌ سازی‌هایی تنها باعث نامیدی از شعارها و خواسته‌ها بوده‌است. رویکردی به سیاست که به مردمش خیانت کرده‌است و باعث شده مردم احساس کنند در سایه برنامه‌هایی که برای آنها ریخته نشده، رها شده‌اند. اینکه لبنان می‌تواند در این قرارداد اجتماعی جدید پیشرو باشد نباید باعث تعجب شود. لبنان توانست از درون جنگ خونین ۱۵ ساله فرقه‌ای منطقه‌ای خود را بیرون کشیده و توان خود را در بازیابی خویش در صحنه بین المللی به نمایش بگذارد.تجربایت زیادی وجود دارند که لبنانی‌ها می‌توانند از آنها استفاده کنند. شکست ها و امید های از دست رفته قیام مردم مصر و سوریه به آنان نشان می دهد که چگونه به آسانی می توان در دام خشونت‌ها و برنامه‌های ایدئولوژیک و منطقه‌ای افتاد. این تجربیات در کنار گذشته غم انگیز لبنان می‌تواند پرورش دهنده نگرشی جدید به حکومت باشد که به جای قربانی شدن توسط سخنان و وعده‌های دورغین آنچه روزی به نام بهار عربی شناخته می‌شد، به لبنان امکان شناخت پتانسیل‌هایش را بدهد."

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:

  • The award-winning Middle East Lobbying - The Influence Game
  • Archived articles
  • Exclusive events
  • The Week in Review
  • Lobbying newsletter delivered weekly
Found in: saad hariri, phalangists, nabih berri, michel aoun, lebanese presidental elections, lebanese-syrian relations, hezbollah, hassan nasrallah
x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept