قهرمان های داستان های شرق و غرب در انیمیشن جدید ایرانی به جنگ هم می روند

گروهی از طلبه های علوم دینی در ایران، کتاب «تن تن و سندباد» را به انیمیشن تبدیل می کنند.

al-monitor .

موضوعات

western influence, west, shiites, movies, literature, cartoons, ali khamenei

شهریور ۱۷, ۱۳۹۵

نزدیک به ۲۵ سال قبل در ایران کتابی منتشر شد با نام "تن تن و سندباد" که روایتی بود از تقابل قهرمان‌های داستان‌های عامیانه شرق و غرب؛ در کتاب، کشتی تن تن و دوستان‌اش برای "تسخیر سرزمین قصه‌های شرق" به سواحل مشرق زمین می‌رسد و سندباد و دوستان‌اش به جنگ آن‌ها می‌روند. حالا قرار است این جنگ که در نهایت با پیروزی قهرمان‌های قصه‌های شرق به پایان می‌رسد، در قالب انیمیشنی با نام "جنگ افسانه‌ها" نیز روایت شود. از دلایلی اصلی ساخت این انیمیشن، یادداشتی است که علی خامنه‌ای، رهبر ایران بر این کتاب نوشته: "من هم همین قصه را همیشه تعریف می‌کردم! حیف که خیلی‌ها آن را باور نداشتند....حالا دیگر کار من آسان شد! همین بس است که نسخه‌ی این کتاب را به همه‌ی بچه‌ها بدهم..."

"دغدغه ما در این کار دو چیز بوده؛ مقابله با تهاجم فرهنگی و ارایه سبک زندگی غربی. یعنی علاوه بر آنکه [کاراکترهای غربی] هجوم می‌آورند و جایگزین کاراکترها و اسطوره‌های ما می‌شوند، در سبک زندگی ما هم دخالت می‌کنند. کودکان ما الان مثل گذشته کودکی نمی‌کنند."

این حرف‌ها را علی پورحسینی، مدیر پروژه "جنگ افسانه‌ها" به المانیتور می‌گوید. به گفته او این انیمیشن قرار است در پنج قسمت ساخته شود و شخصیت اصلی آن کودکی است ایرانی از خانواده‌ای ماهیگیر که دوران نوجوانی، جوانی، میان‌سالی و سالمندی او در آشنایی با این قهرمان‌ها و اسطوره‌ها می‌گذرد: "در فاز اول کاراکترهایی که در خاورمیانه نزدیک زندگی می‌کنند در برابر کاراکترهای غربی می‌ایستند. مثلن کاراکترهایی از ادبیات ایران، عراق، سوریه، لبنان یا فلسطین. در فاز دوم داستان گسترده‌تر می‌شود و اسطوره‌های خاورمیانه دور را هم مد نظر قرار می دهیم. در فازهای سوم و چهارم کاراکترهایی از اروپا، استرالیا، آفریقا و... که از نظر پردازش شخصیت مثبت هستند نیز به داستان اضافه می‌شوند."

سازندگان این انیمیشن  قصد دارند در فاز پنجم و نهایی موضوع آخرالزمان از دیدگاه شیعه را به تصویر بکشند. پورحسینی با اشاره به این مساله تاکید می‌کند که در مراحل ساخت این انیمیشن نگاه دست‌اندرکاران پروژه نسبت به تمام قهرمان‌های غرب منفی و نسبت به تمام قهرمان‌های شرق مثبت نبوده: "ما در هر دو جهان شخصیت‌های منفی و مثبت داریم. لذا سعی کردیم جامعه بشری را در این کار به تصویر بکشیم؛ به این معنا که اعتقاد داریم در آخرالزمان فرزندی از فرزندان پیامبر اسلام می‌آید و باعث می‌شود تا فکرهای ناب و زیبا کنار هم قرار بگیرند و جهانی پر از صلح داشته باشیم. این اتفاقی است که در پایان جنگ افسانه‌ها نیز می‌افتد."

در "جنگ افسانه‌ها" اما مانند کتاب تن تن و سندباد، تن تن نمادی از نگاه استعماری در غرب است و سندباد نمادی از مبارزه شرق در برابر این استعمار. نمادهایی که به عقیده علی کاشفی خوانساری، روزنامه‌نگار و منتقد حوزه‌ی کودک در ایران، جنبه‌های منفی و مثبت آن‌ها در کتاب برجسته‌تر شده. او در گفت‌وگو با المانیتور می‌گوید: "آشنایی کودکان یک کشور با قهرمان‌های کشوهای دیگر و تقویت حس ملی و تعلق خاطر نسبت به فرهنگ بومی و ملی در بچه‌ها قطعن اتفاق خوبی است، اما اگر تقویت این احساسات بخواهد به قیمت ایجاد حس نفرت و دشمنی با سایر ملل و اقوام تمام شود، پسندیده نیست. فکر می‌کنم نویسنده کتاب، به همین دلیل سراغ چند شخصیت داستانی رفته و چهره‌های منفی داستان او مردم یا کودکان کشورهای غربی نیستند. از این نظر می‌شود گفت کتاب قابل قبولی است که نمی‌تواند به نفرت و خشونت میان ملت‌ها دامن بزند. هر چند تن تن واقعی که در داستان‌ اصلی می‌شناسیم تا این اندازه بازتاب نگاه استعماری غرب نیست."

کتاب تن تن و سندباد نخستین بار در سال ۱۳۷۰ و برای گروه سنی کودک و نوجوان منتشر شد. در طول این سال‌ها، کتاب ۱۵ بار تجدید چاپ شده و تابستان امسال پس از ترجمه آخرین کتاب هری پاتر، در رتبه دوم پرفروش‌ترین کتاب‌ها در ایران جای گرفت. فروش بالایی که به عقیده خوانساری بیش از هرچیز تحت تاثیر طیف مخاطبان کتاب قرار دارد: "نکته اصلی این است که مخاطبان کتاب در حال حاضر عملن بزرگ‌ترها هستند نه کودکان. چون این کتاب زمانی در ادبیات کودک و نوجوان موضوعیت پیدا می‌کند که کودک تمام این شخصیت‌ها را بشناسد. اما واقعیت این است که کودکان امروز ایران نه به آن معنا سندباد و علی بابا و چراغ جادو را می‌شناسند و نه تن تن و کاپیتان هادوک را."

این مساله البته به گفته پورحسینی از مشکلات اصلی در ساخت انیمیشنی بر اساس این کتاب بود: "ما الان در دهه نود هستیم و ذائقه کودک و نوجوان کاملن تغییر کرده. امروز کمپانی‌های غربی و هالیوودی  شخصیت‌های  تازه ای برای کودکان ما تعریف کرده‌اند. لذا کتاب برای تبدیل شدن به سناریو مورد بازبینی جدی قرار گرفت تا به روز شود. ما حدود دو سال زمان گذاشتیم و ابتدای سال ۹۴ استارت تولید آن را زدیم. حدود یک ماه پیش فاز اول این انیمیشن که صد دقیقه است، به پایان رسید."

انیمیشن جنگ افسانه‌ها از محصولات موسسه فراگستر محقق است. نهادی که در سال ۷۷ فعالیت خود را در حوزه علمیه مشهد و بر اساس یک سند چشم‌انداز بیست ساله آغاز کرد: "در شروع کار تعدادی از طلبه‌های علوم دینی بودیم (۱۲ نفر) و در این سال‌ها به صورت خودجوش فعالیت کرده‌ایم. الان اما تقریبن ۶۰ درصد همکاران طلبه هستند و ۴۰ درصد تحصیلکرده‌های دانشگاهی. از نظر مالی نیز به هیچ نهادی وابسته نیستیم. ما تولیدات قابل توجهی داریم و این چرخه تولید بازده اقتصادی هم دارد."

به گفته پورحسینی اعضای این موسسه در سال ۹۳، در حاشیه هفته پژوهش در بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی و پس از دیدار  با یکی از شاگردان رهبر ایران، تصمیم به ساخت انیمیشن جنگ افسانه‌ها گرفتند: "او کتاب «تن تن و سندباد» را به ما هدیه کرد و گفت آقا [رهبر ایران] از این کتاب خوش‌شان آمده و جا دارد تبدیل به انیمیشن شود. ما هم می‌خواهیم با ساخت این انیمیشن به جهان بگوییم که پشتوانه ولایت فقیه هستیم؛ هرچند در دهه ۷۰ نوجوانانی بودیم که کاری از دست‌مان بر نمی‌آمد اما حالا از نظر ذائقه هنری و توان فعالیت‌های اجرایی به جایی رسیده‌ایم که می‌توانیم به دعوت ایشان برای مقابله با تهاجم فرهنگی لبیک بگوییم."

از انیمیشن جنگ افسانه‌ها به مناسبت عید غدیر در مشهد رونمایی می‌شود و همز‌مان ساخت قسمت دوم آن کلید خواهد خورد. سازندگان انیمیشن قصد دارند آن را به زبان‌های عربی و انگلیسی نیز صداگذاری کنند. پورحسینی می‌گوید: "ما این انیمیشن را به عنوان یک بستر فراملی درنظر گرفته‌ایم تا مخاطبان جهانی پیدا کنیم. چه اشکالی دارد که ما اسطوره‌های سایر ملت‌ها را مطرح کنیم، اما این بار در خدمت خودمان باشند تا مفاهیمی را که می خواهیم از این طریق منتقل کنیم؟"

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:
  • Al-Monitor Archives
  • The Week in Review
  • Exclusive Events
  • Invitation-only Briefings

Recent Podcasts

Featured Video

More from  نبض ایران

al-monitor
احزاب کرد به دنبال حمایت آمریکا برای عملیات در ایران
Fazel Hawramy | Kurds | خرداد ۳۰, ۱۳۹۷
al-monitor
ایران و اروپا چگونه می‌توانند توافق هسته‌ای را نجات دهند؟
بیژن خواجه پور | Iran Deal | اردیبهشت ۲۴, ۱۳۹۷
al-monitor
پنج سناریوی محتمل در مورد سرنوشت برجام
سید امیر حسین موسویان | دونالد ترامپ | فروردین ۲۴, ۱۳۹۷
al-monitor
آنچه که ترامپ باید درمورد مردم ایران بداند
سید امیر حسین موسویان | Iran protests | بهمن ۳۰, ۱۳۹۶