نبض ایران

چرا فناوری "واقعیت مجازی" مجازی تر است تا واقعیت در ایران

p
By
Article Summary
اگر چه شرکت های ایرانی در حال حاضر مشغول به تولید هدست های واقعیت مجازی ساخت داخل هستند، بسیاری از ایرانیان هنوز از با این تکنولوژی آشنا نمی باشند.

حدود دو سال قبل یک عکاس ایتالیایی به نام متئو لئوناردی، برای انجام بخشی از یک پروژه‌ با عنوان "قاببندی دوباره ایران" به تهران سفر کرد. هدف او این بود تا ایران را "به دور از عنوانهای خبری" و "سیاست" با استفاده از دوربین‌های واقعیت مجازی و از داخل استودیوهای هنرمندان‌اش به تصویر بکشد.

اما تکنولوژی "واقعیت مجازی" که در اين پروژه از طریق نمایش آثار هنری به قاببندی دوباره ایران پس از رفع تحریم‌ها پرداخته، تا چه اندازه در این کشور شناخته شده و مورد استفاده قرار می‌گیرد؟

اغلب هنرمندهایی که از داخل ایران در این پروژه حضور داشتند، تجربه کار یا آشنایی چندانی با این تکنولوژی ندارند. هومن مرتضوی، گرافیست و نقاش ایرانی حاضر در این پروژه، در گفتوگو با المانیتور میگوید: "من فکر میکنم هنوز ده-پانزده سال تا دیدن اولین کارهای جدی و ریشه‌دار واقعیت مجازی محصول ایران فاصله داریم. اینجا ارتباطات، امکانات و خروجی‌های دیجیتال یک خط در میان است و به قول انگلیسی زبان‌ها a novelty."

مرتضوی برنده چند جایزه هنری از جمله جایزه نمایشگاه دوسالانه گرافیک تهران است. حرفه اصلی او مشاوره در امور دیجیتال مدیا است، با این وجود می‌گوید: "پروژه‌ای که بشود زیرمجموعه دیجیتال مدیا طبقه‌بندیش کرد، ندارم! اتفاقا من بیشتر گرایشم به سمت تکنولوژی‌های بدوی است. زیرا مملکتی که در آن ارتباطات شخصی و گروهی مسئله امنیتی محسوب می‌شود و ۴۰ سال است از تکنولوژی روز محروم مانده، فیلترینگ دارد و … جای کار دیجیتال نیست."

واقعیت مجازی در ایران بعد از معرفی جهانی Oculus Rift در سال ۲۰۱۲ شناخته شد. اولین حضور رسمی این تکنولوژی با ورود هدست واقعیت مجازی ارزان گوگل  google Cardboard بود. پس از آن مؤسسه رسانهپرداز آمیتیس (سازنده بازی ایرانی مشهور خلیج عدن) اولین شرکتی بود که هدست‌های واقعیت مجازی‌ ایرانی را تولید و معرفی کرد. در آبان ماه سال ۹۴ این شرکت هدست آمی‌سِت (Amyset) مختص تلفن‌های همراه هوشمند با قیمت ۳۵ هزار تومان را وارد بازار کرد.

در فروردین ماه همین سال، از هدست واقعیت مجازی دیگری با نام فونیکس پلاس در دانشگاه تهران رونمایی شد. این هدست نیز که از گوگل کاردبورد الهام گرفته شده بود، دومین محصول شناخته شده در این زمینه به شمار میرود. به عقیده محمدحسین ملک، تحلیل‌گر تکنولوژی در ایران، "این دو محصول، به عنوان نقطه عطفی در زمینه ورود فناوری واقعیت مجازی در ایران محسوب می‌شوند که برای اولین بار واقعیت مجازی را به جامعه ایران معرفی کردند."

در حال حاضر اما بیشترین بهره برداری از واقعیت مجازی در ایران در حوزه سرگرمی به ویژه بازی‌های رایانه‌ای صورت می‌گیرد. در سال ۹۳ و در چهارمین نمایشگاه بین‌المللی شهربازی، پارک‌ها، تجهیزات و فناوری اوقات فراغت در تهران، برای اولین بار از یک بازی رایانه ای -مبارزه در خلیج عدن- با استفاده از تکنولوژی واقعیت مجازی رونمایی شد.

اما متقاضیان واقعیت مجازی در ایران بیشتر چه کسانی هستند؟ به گفته محمد حسین ملک، در حال حاضر تنها "خوانندگان سایت‌های فن‌آوری یا به اصطلاح علاقمندان دو آتشه فناوری هستند که با این تکنولوژی آشنا شدهاند. در واقع هنوز درصد بسیاری از مردم ایران حتی نامی از این فن‌آوری هم نشنیده و دید درستی نسبت به آن ندارند. یکی از علتها، ضعف رسانههای جمعی و عمومی در پوشش و معرفی این محصولات و رویدادهای مرتبط با آن است."

علاقه‌مندان و فعالان حوزه تکنولوژی در ایران امیدوارند با برداشته شدن تحریم‌ها وضعیت بازار تکنولوژی در ایران نیز رو به بهبود رود. تولید کننده‌های مهم تکنولوژی در دنیا تا کنون نمایند‌گی رسمی در ایران نداشته‌اند. به گفته ملک "هیچ‌گونه راهنمای صحیح و کامل و نظارتی بر روی فروش این محصولات واقیعت مجازی وجود ندارد. این روند ناعادلانه به همراه عدم اطلاع کافی مردم از تکنولوژی، سبب شده تا به امروز اقبال چندان زیادی را در این زمینه شاهد نباشیم. ما گاهی با قیمت‌های بسیار نجومی برای محصولات و فناوری‌های روز مواجه میشویم. به طوری که ممکن است در هنگام عرضه یک محصول جدید مثل هدست واقعیت مجازی HTC شاهد مبلغی تا ۵ برابر مبلغ اصلی آن باشیم. این در حالی است که کاربران در کشورهایی هم‌چون عربستان، امارات، قطر و ... که سرمایه گذاری‌های هنگفتی در بازار آی‌تی کردند و دچار مشکلات سیاسی همچون تحریم و ... نبودند، خیلی راحت‌تر توانسته‌اند به چنین فناوری‌هایی دسترسی پیدا کنند."

موسسه رسانه پرداز آمیتیس از پیشگامان تولید در حوزه واقعیت مجازی در ایران، در حال حاضر در سه بخش بازی ویدئویی، انیمیشن و سختافزار فعالیت دارد و انواع شبیهساز، بازی رایانه‌ای و ویدئویی تحت انواع پلتفرمها، واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و انواع بازیها و نرمافزارهای تبلت و موبایل را تولید و عرضه می‌کند.

این موسسه در سال ۹۱ واحد سخت افزار و الکترونیک خود را راه اندازی کرد. تمرکز این واحد در دو حوزه واقعیت مجازی و واقعیت افزوده به تبدیل "انواع هدست های نمایشگر سه بعدی به هدست واقعیت مجازی، توسعه و گسترش این تکنولوژی به منظور بهرهبرداری در شهربازی ها و مباحث شبیه ساز" منجر شد. این موسسه در یک تک دمو بر روی سایت‌اش، فعالیت‌های خود در حوزه واقعیت مجازی را شرح داد.

ملک عقیده دارد با وجود "سرمایه گذاری‌های کلان" در یکی دو سال اخیر در این بخش، این‌گونه فناوری ها برای آن‌که به مصرف عمومی در ایران برسد، "باید جنبههای عمومی زندگی مردم را مد نظر قرار دهد. برای خیلی از مردم انجام دموی یک واقعیت مجازی و قدم زدن در یک دنیای خیالی انقدر کافی نیست که بخواهد آن‌ها را مجاب کند یک هدست سنگین وزن را به سبد کالای دیجیتال‌شان اضافه کنند."

 به نظر می‌رسد هدست‌های واقعیت مجازی در حال حاضر تنها محصول این تکنولوژی در بازار ایران هستند.  آیا این هدستها میتوانند به زودی به عنوان یک وسیله مهم جای خود را در سبد دیجیتال ایرانی‌ها باز کنند؟ ملک عقیده دارد: "بدون شک طی چند سال آینده و پیشرفت این حوزه و ورود آن به حوزه کالاهای مصرفی و عمومی با کارآیی های بیشتر از سرگرمی، شاهد رشد این محصولات در بازار ایران و شناخت بیشتر مردم نسبت به آن خواهیم بود. بازاری با میلیونها مخاطب علاقمند که در صورت مواجهه با کالایی عمومیتر از آن‌چه امروز شاهدش هستیم، واکنش سریع و مثبتی از خود نشان میدهند. "

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:

  • The award-winning Middle East Lobbying - The Influence Game
  • Archived articles
  • Exclusive events
  • The Week in Review
  • Lobbying newsletter delivered weekly
Found in: video, technology, sanctions on iran, iranian culture, it, entertainment, electronics, art

Zahra Alipour is an Iranian journalist based in Paris who focuses on cultural affairs. She has reported for several leading Iranian media outlets.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept