شیعیان سوریه در حمایت از ارتش اسد سلاح به دست می گیرند

با بالا گرفتن جنگ داخلی در سوریه، جامعه کوچک شیعه آن، گامهای بزرگتری برای مسلح کردن خود برمی دارد.

al-monitor .
Farahmand Alipour

Farahmand Alipour

@FarahmandAlipur

موضوعات

syrian crisis, syria, shiite politics, shiite-sunni conflict, is, homs

شهریور ۵, ۱۳۹۴

در چهار سالی که از بحران سوریه می گذرد گروههای شبه نظامی شیعه  در کنار ارتش سوریه علیه گروههایی که آنان را "تکفری" می دانند مبارزه می کنند. معروفترین آنها نیروهای حزب الله لبنان هستند که حضورشان تاثیری مستقیم و مهم بر تحولات میدانی سوریه داشته است.

 در این میان اما به تازگی حضور یک گروه شبه نظامی شیعه مذهب دیگر در سوریه توجه برخی رسانه ها را جلب کرده است. گروهی به نام "قوات الرضا" که نیروهایش نه از جنگجویان شیعه مذهب خارج از سوریه که از خود اقلیت کوچک شیعیان سوریه تشکیل شده است.

شبکه اورینت که اخبار سوریه را از دفتر خود در امارات عربی متحده پوشش می دهد، در گزارشی ایران را تشکیل دهنده این گروه شبه نظامی تازه شیعه می داند این شبکه اما نتوانسته  در گزارش خود به جزئیات بیشتری در خصوص این تیپ تازه دست پیدا کند. در وبسایت های فارسی نیز اطلاعاتی درباره این گروه تازه منتشر نشده است.

 حسین الدیاب که خود از مناطق شیعه نشین حمص است اما جزئیاتی درباره این گروه در اختیار المانیتور قرار می دهد و  می گوید که حزب الله لبنان کار سازماندهی، آموزش و تجهیز این گروه را بر عهده دارد و در واقع این گروه را می توان هسته "حزب الله سوریه" دانست.

حسین که سالها پیش برای ادامه تحصیل به دانشگاه علوم پزشکی مشهد ایران رفته است می گوید که هم برادر بزرگترش که فوق لیسانس ریاضی دارد و هم برادر کوچکترش که لیسانس ادبیات عرب دارد هر دو عضو تیپ "قوات الرضا" هستند. او می گوید:" خانواده ما در شهر حمص زندگی می کردند، اما با شروع بحران و برخورد وحشتناکی که مخالفین با گروههای شیعه داشتند خانواده من تصمیم گرفت که به روستای اجدادیمان یعنی ثابتیه برگردند. در غرب استان حمص روستاهای شیعه نشین زیادی وجود دارند و خانواده ما فکر می کردند که آنجا مکان امن تری برای زندگی باشد."

 حسین الدیاب توضیح می دهد که چگونه ناامنی های سوریه خانواده آنها را تا روستاهای مرزی نیز دنبال کرد :" در همین روستای ما یکی از اولین و بزرگترین حملات انتحاری داعش با 7 تن مواد منفجره رخ داد. این ناامنی ها و نگرانی ها باعث شد تا مثلا برادر بزرگم که از بهترین مدرسان ریاضی شهر بود برود و لباس نظامی برتن کند."

اعضای تیپ قوات الرضا در واقع متشکل از شیعیان استان حمص هستند. مناطقی از استان حمص دارای مرزهای مشترک با کشور لبنان است و همین باعث شده است تا در دو سوی مرز دو کشور شاهد جامعه شیعه 12 امامی باشیم. به طور کلی شیعیان استان حمص  حدود 170 هزار نفر هستند که این تعداد تشکیل دهنده نیمی از شیعیان کل سوریه هستند.

شیعیان 12 امامی سوریه ( مذهب اکثریت جمعیت ایرانی ها، عراقی ها و لبنانی ها) اقلیت بسیار کوچکی در سوریه هستند. معمولا  شیعیان 12 امامی را با علوی ها محسوب می کنند. گرچه این دو مذهب دارای تفاوت های آشکاری هستند اما هر دو در خصوص حمایت از حکومت رئیس جمهور اسد ( که از اقلیت علوی است) نظر واحدی دارند و همچون دو اقلیت بزرگ دیگر این کشور یعنی مسیحیان و کردها، از بر روی کار آمدن گروههای تندوری اسلام گرا در هراس هستند.

نیروهای این گروه علاوه بر حضورموثر و مستقل در  آزادسازی شهر حمص و میادین نفتی شاعر در شرق این استان، در شکست محاصره دو شهرک شیعه نشین نبل و الزهرا در استان حلب و  شکست محاصره دو شهرک شیعه نشین الفوعه وکفریا در استان ادلب و همچنین نبردهای درعا، قلمون و غوطه در کنار ارتش سوریه و حزب الله لبنان حضور داشتند.

حسین الدیاب تعداد اعضای قوات الرضا را کمتر از 20 هزار تن عنوان می کند  و برجسته ترین فرمانده این نیروهای شیعی را  حمزه حیدر با نام مستعار حاج ابو مصطفی معرفی می کند، فردی که مسئول تمامی عملیات نظامی نیروهای ویژه حزب الله  در استان حمص بود و سرانجام در نبرد آزادسازی خالدیه-حمص کشته شد.

جنگ داخلی سوریه این کشور را به میدانی برای تسویه حساب قدرت های منطقه ای تبدیل کرده است. ایران در چهار سال گذشته علی رغم تحریم های شدید اقتصادی همچنان به حمایت از متحد عربش در دمشق ادامه داد. در سوی دیگر ترکیه، عربستان و قطر متهم به حمایت از شورشیان سوریه هستند. این جنگ اما تاکنون دهها هزار قربانی گرفته است.

حسین الدیاب می گوید:" علاوه بر دهها تن از آشنایانم، از خانواده خود من تا کنون 25 نفر شهید شده اند، دایی ها، پسر خاله، پسر عمو و خیلی های دیگر. با آنکه کل جمعیت شیعیان سوریه در حدود 300 هزار نفر است اما تاکنون جامعه ما بیش از 6 هزار نفر شهید داده است."

 از او می پرسم آیا تصمیم ندارد خانواده خود را به ترک سوریه متقاعد کند؟ می گوید می توانم آنها را به ایران بیاورم. اما خانواده ام  قبول نمی کنند، می گویند اگر ما خاک و میهنمان را ترک کنیم ، پس چه کسی اینجا باقی خواهد ماند؟ ما برویم تا جا برای نیروهای قطری، ترکیه ای و عربستانی باز شود؟"

چند روز پیش محمد جواد ظریف در مقاله ای که در چند روزنامه عربی منتشر شده بود خواستار تاسیس یک مجمع گفتگوی منطقه ای در خلیج فارس و خاورمیانه برای "ریشه کن کردن عوامل بی اعتمادی و تنش در منطقه" میان ایران و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس شده بود.

ظریف در مقاله خود نوشته بود :" همه ما باید این واقعیت را بپذیریم که زمان بازی های با حاصل جمع صفر تمام شده و ما همه با هم یا برنده و یا بازنده ایم. امنیت پایدار از طریق نا امن كردن ديگران به دست نمی آيد. هيچ ملتي نمي تواند به منافع خود دست يابد، بدون اين كه منافع ديگران را نيز در نظر گيرد."

با وجود تلاش هایی که اخیرا از سوی ایران و روسیه برای پیدا کردن راه حلی برای خاتمه بحران سوریه شاهد بودیم اما همچنان  به نظر نمی رسد که هنوز در میان بازیگران منطقه ای و البته فرامنطقه ای اجماع و اراده ای برای پایان جنگ و خونریزی در سوریه وجود داشته باشد. 

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:
  • Al-Monitor Archives
  • The Week in Review
  • Exclusive Events
  • Invitation-only Briefings

Recent Podcasts

Featured Video

More from  نبض ایران

al-monitor
احزاب کرد به دنبال حمایت آمریکا برای عملیات در ایران
Fazel Hawramy | Kurds | خرداد ۳۰, ۱۳۹۷
al-monitor
ایران و اروپا چگونه می‌توانند توافق هسته‌ای را نجات دهند؟
بیژن خواجه پور | Iran Deal | اردیبهشت ۲۴, ۱۳۹۷
al-monitor
پنج سناریوی محتمل در مورد سرنوشت برجام
سید امیر حسین موسویان | دونالد ترامپ | فروردین ۲۴, ۱۳۹۷
al-monitor
آنچه که ترامپ باید درمورد مردم ایران بداند
سید امیر حسین موسویان | Iran protests | بهمن ۳۰, ۱۳۹۶