نقال‌های (دنگبژهای) کمی باقی مانده اند تا روایت های کردی را بخوانند

p
By
Article Summary
در شهر قدیمی دیاربکر یک خانه "دنگبژ" برای برخی روایتگران کرد باقی‌مانده تا گرد هم آیند و سنتها را زنده نگه دارند، اگرچه نسل جوان‌تر به فرهنگ موسیقی پاپ روی آورده اند تا رنج مردم را روایت کنند.

ترکیه، دیاربکیر- محمد اینجه اورتاش در حالی که تسبیح در دستش می چرخاند در مورد جدال و غم در محوطه ای می خواند. مردی ۶۲ ساله بلند قد با ریشی خاکستری کوتاه بود که نقالی را ۴۶ سال پیش از پدرش آموخته بود. اوکه به دنگبژ معروف است ، یکی از دوجین روایتگر کرد است که سعی می کند سنت در حال محو شدن را نگه دارد. آوزهای آنها اجرا می شود تا روایت مردمشان یادآوری شود.

افرادی مثل اینک در خانه ای که توسط شهرداری محلی در سال ۲۰۰۷ در اختیار قرار گرفته است جمع می شوند. این خانه که در شهر کهن دیاربکیر قرار گرفته جایی است که صدها کرد جمع می شوند که از رنج و غم تسلی پیدا کنند.

اینجه اورتاش در حالی که  سیگاری به لب داشت در خانه دنگبژ به المانیتور گفت: " ما داستان عشق و جنگ را روایت می کنیم؛ ما تاریخ خود را با زبانمان نشان می دهیم".

کردهای ترکیه مدت مدت زیادی داستانهای خود را انکار کرده اند. زبان آنها توسط یک کودتای نظامی خونین  در سال ۱۹۸۰ مورد تهاجم قرار گرفت که منجر به قرار گرفتن کشور در حکومت نظامی شد. این به ارتش این اجازه را می داد تا به هزاران چپ گرا و کرد حمله کرده و آنها را کشته یا زندانی کند.

وقتی که با دستور جدایش به دلیل اینکه می‌خواستند زبان مادری خود را صحبت کنند مواجه شدند نقال‌ها (دنگبژها) به صورت مستقل به روستاها سفر می کنند تا برای مردمشان اجرا کنند. وقتی آنها به هر روستا می رسند دو نفر انتخاب می شوند تا مواظب سربازان ترک باشند در حین اینکه بقیه افراد روستا در مهمان خانه‌ای جمع شده بودند تا به آواز آن‌ها گوش دهند.

از زمان آغاز جنگ ۱۹۸۴ بین دولت ترکیه و هیات کارگران کرد پ‌ک‌ک (PKK) ، دنگبژها داستان‌هایی از رنج مردمشان که توسط دولت نادیده گرفته شدند سراییدند. سعید محمد سینار که یکی از ساکنان دیاربکیر و از بازدید کننده خانه یاد شده است می گوید "ما کاست‌های آنها را به صورت محرمانه گوش می‌دادیم". اگرچه در ۱۹۹۱ استفاده از زبان کردی در انتشارات و ضبط صدا قانونی شد،اما  آن‌هایی که به دنگبژ علاقه داشتند گاهی توسط اعضاء پ‌ک‌ک (PKK) در جامعه دل‌سرد می‌شدند.

پ‌ک‌ک (PKK)میخواست با نبردهای مسلحانه در مقابل دولت فرهنگ‌ کرد را بنا کند و به عنوان گروهی سوسیالیست، هیچوقت دنگبژ را ارتقاء ندادند زیرا آنها را به عنوان منبع سودی برای زندگی فئودالی پیشین می دیدند.

ولی هرچه نقال‌های (دنگبژهای) بیشتری داستان‌هایی نقل کردند که دولت را به مبارزه می طلبید، رابطه آنها با پ‌ک‌ک (PKK) بهتر می شد.

در طی نبرد سمبلیک برای کوبانی در پاییز ۲۰۱۴، که صدها کرد از شرق ترکیه به صفوف پ‌ک‌ک (PKK)  پیوستند تا از جامعه خود در برابر دولت اسلامی (ISIS) دفاع کنند، خانواده‌های سربازان در خانه‌های دنگبژها جمع می شدند. آن سال، صدها آهنگ جدید ضبط شد: و به این علت فصل تازه ای از تاریخ کرد نیز ثبت شد.

تحسین ترک که یک دنگبژ ۶۴ساله است با سبیل ضخیم خاکستری و دندان های زرد گفت که حمله دولت اسلامی   (ISIS)موجب شد تا او آهنگی را به یاد افرادی که جان خود را در نبرد علیه داعش (ISIS) از دست داده اند بسازد.

ترک همانطور که ایستاده بود پیش از اینکه دست خود را به پشت خود ببرد تا مچ دست چپ خود را بگیرد گفت: "من خانواده ای دارم که در مقابل داعش (ISIS) می جنگد، ما نیاز داریم تا تاریخی صادقانه را برای بچه های خود بسازیم".

۳۰ نقال (دنگبژ) در دیاربکیر وجود دارد که اکثر آنها روزهای خود را باهمکارانشان می گذرانند. و از آنجایی که حقوقی دریافت نمی‌کنند، خیلی ها می‌گویند این کار یک ایثار بزرگ است که آنها برای مردمشان انجام می دهند.

در ۵ ژوئن پس از روی که  یک بمب در دیاربکیر سه نفر را در تجمع سیاسی کشت مغازه داران ترانه های نقال‌ها( دنگبژها)  را در شهر خواندند. آن روز اینجه اورتاش در بیرون ورودی خانه دنگبژ ایستاد و افرادی که برای بزرگداشت کشته شدگان داخل      می شدند را دلداری می دادند.

سینار در حالی که در حیاط سیگار میکشد به المانیتور گفت: " ما نمیتوانیم به کتابهای درسی دولت اعتماد کنیم"." ما باید به دنگبژ گوش دهیم تا نبرد و اینکه چه کسی هستیم را درک کنیم".

در حالی که منشاء فرهنگ عامیانه  آنها به علت ریشه‌های متفاوت آن دچار چندگانگی است. بسیاری از نقال‌ها (دنگبژ ها) می گویند این روش اغلب از زنانی یاد گرفته شده ، که  برای عزیزان از دست رفته خود می خواندند.

ولی نگرانی این است که نسل بعدی در ساخت  نقال‌های (دنگبژهای) جدید ناموفق باشند، این موضوع افراد زیادی را در روستاها می رنجاند. ظهور فرهنگ  موسیقی پاپ و رشد سریع شهر نشینی جوان‌ها را بیشتر از سنت ۵۰۰۰ ساله دور میکند.

محمد ژولی از حزب دمکرات مردم کرد گفت: با وجود اینکه دفتر آنها سعی کرده تا جوان‌های کرد که علاقه به یادگیری سنت‌ها دارندبا این روش‌ها آشنا کند اما تعداد آن‌ها کم است. جوانان بیشتر به شهرهای بزرگ مهاجرت می‌کنند و ترجیح می دهند که روایت‌های کرد را به وسیله هنرهای معاصر همانند سینما و تئاتر نقل کنند.

ژولی به المانیتور گفت: " ما نمی‌توانیم آنها را مجبور کنیم". " ما تورهای خانه را برای جوان‌های کرد ارائه می دهیم و آماده ایم تا کسانی که از ما خواستارند را تعلیم دهیم.

از آنجایی که امروزه خانه‌های دنگبژ توجه توریستی فزاینده ای را به خود جلب می کنند، که در حدود ۷۰۰۰۰بازدید کننده در سال دارد. ولی محمد ژولی تاکید کرد که: دولت هیچ کاری برای کردها انجام نمی‌دهد و از آن‌جایی که آن‌ها برای حقوق فرهنگی خودشان مبارزه می‌کنند اما هنوز به صورت کامل نتوانستند این حقوق را به دست‌آورند و در حالی که نگران  هستیم سنت‌ (دنگبژها)  از بین‌رود اما برخی بر این باورند که  این سنت‌های کرد برای نسل‌های آینده زنده می ماند.

اینجه گفت:تا زمانی که یک نفر زنده باشد، ناقل‌ها (دنگبژها) نیز زندگی می کنند.او در آخر اجرای پایانی خود گوش داد.

این مقاله بخشی از مجموعه  اوت۲۰۱۵ ما در مورد میراث فرهنگی خاورمیانه می باشد. برای خواندن مطالب بیشتر در این مجموعه، اینجا را کلیک کنید.

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:

  • The award-winning Middle East Lobbying - The Influence Game
  • Archived articles
  • Exclusive events
  • The Week in Review
  • Lobbying newsletter delivered weekly
Found in: pkk, kurds in turkey, kurds in syria, kurdish rights, kurdish issue, kobani, diyarbakir, culture

Mat Nashed is an investigative journalist covering Middle East-related news. Focusing on black markets and migration, he has reported from Turkey, Lebanon and Tunisia, with his work appearing on VICE and Al-Jazeera. On Twitter: @matnashed

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept