ارتش ترکیه از سیاست آنکارا در قبال پیشمرگه‌ها کرد خشمگین است

گفته میشود که ارتش ترکیه از حضور پیشمرگههای کرد عراق در ترکیه ناخشنود است و این ناخشنودی را به اطلاع حکومت نیز رسانده است.

al-monitor .

موضوعات

turkey, syria, peshmerga, kurds, kurdistan regional government, iraq, democratic union party

آبان ۹, ۱۳۹۳

گروهی از رزمندگان پیشمرگه کرد عراقی -حدود ۲۰۰ نفر- هفته گذشته وارد ترکیه شدند. این گروه سلاح‌های سنگینی همراه دارد که قرار است به شهر کوبانی در شمال عراق منتقل شوند و در جنگ رزمندان محلی کرد در مقابل پیشروی‌های گروه دولت اسلامی (داعش) استفاده شوند.

ورود این گروه پیشمرگه به داخل خاک ترکیه٬ سوالاتی درباره توانایی این گروه کوچک با توان نظامی محدود در تغییر معادله نظامی بین کردها و گروه دولت اسلامی٬ برانگیخته است. حکومت اقلیم کردستان عراق اعلام کرده‌است که پیشمرگه‌ها وارد رودررویی نظامی مستقیم با داعش نخواهند شد اما با آموزش نیروهای محلی و آوردن تجهیزات نظامی از آنها پشتیبانی خواهند کرد.

تحلیلگران معتقدند که انگیزه اصلی و پشت پرده فرستادن پیشمرگه‌های کرد عراقی به سوریه بیشتر سیاسی است تا نظامی. البته نظرات تحلیلگران درباره انگیزه اصلی این حرکت متفاوت است. در همین حال٬ شایعات زیادی در آنکار شنیده می‌شود که تصمیم دولت برای دادن اجازه عبور به پیشمرگه‌های عراقی از داخل ترکیه به سوریه باعث ناخشنودی ارتش این کشور شده‌است.

صحنه‌هایی که در هنگام ورود پیشمرگه‌ها به ترکیه در ساعات اولیه بامداد روز ۲۹ اکتبر دیده شد نیز به گفته بسیاری یکی از دلایل خشم ارتش است. گروهی متشکل از ۱۵۰ پیشمرگه از اربیل٬ پایتخت اقلیم کردستان عراق وارد شهر شانلی اورفا در جنوب شرق ترکیه شدند.

گروه دیگری نیز از طریق گذرگاه مرزی هابور (ابراهیم خلیل) بین ترکیه و عراق وارد کشور شدند. این گروه تجهیزات سنگین نظامی را همراه خود حمل می‌کردند. دو گروه در شهر سوروج -که درست در آن طرف مرز با کوبانی قرار دارد- و دروازه ورودشان به سوریه است به هم ملحق شدند.

پیشمرگه‌ها٬ با شادی و خوشامدگویی مردمی که پرچم‌های اقلیم کردستان عراق و حزب اتحاد دموکراتیک -گروه اصلی جمع کننده همه گروه‌ها در کردستان سوریه- را حمل می‌کردند و شعار "بژی اوباما" (زنده باد اوباما) می‌دانند مواجه شدند.

این شعار نشان دهده این باور رایج بین کردهای ترکیه است که آنکارا تنها به دلیل فشارهای واشنگتن اجازه عبور پیشمرگه‌های کرد عراقی را داده‌است. ورود پیشمرگه‌ها به خاک ترکیه همچنین با درگیری‌های جزئی بین نیروهای امنیتی ترکیه و کردهای محلی نیز همراه بود. در این درگیری‌ها کردها به نیروهای امنیتی سنگ پرت می‌کردند و آنها نیز با گاز اشک آور جوابشان را می‌دادند.

ارتش ترکیه به نفرت از دولت اقلیم کردستان عراق و پیشمرگه‌ها شهرت دارد. آنها معتقدند حکومت اقلیم به حزب کارگران کردستان (پ ک ک) -که از دید آنها گروهی تروریستی است و از اوایل دهه ۸۰ با ترکیه مبارزه می‌کند- اجازه داده که در کوهستان قندیل در شمال عراق مستقر شود و از امکانات عمومی در مناطق تحت کنترل دولت اقلیم کردستان عراق استفاده کند.

در همین حال کشته شدن سه سرباز ترک در شهر یوکسکووا در جنوب شرق ترکیه -که در حال خرید کردن بودند و لباس شخصی به تن داشتند- احساسات ضد کردی را بار دیگر بین ناسیونالیست‌های ترکیه افزایش داده‌است. ارتش در بیانیه‌ای پ.ک.ک را عامل کشته شدن این سه سرباز دانست.

تلاش حکومت ترکیه برای دور نگه داشتن ارتش ترکیه از رزمندگان پیشمرگه تا سر حد امکان نیز بسیار مهم و معنادار است. گروه پیشمرگه‌ای که وارد فرودگاه شانلی اورفا شدند در هواپیمایی بودند که از شرکت هواپیمایی ترکیش ایرلاینز گرفته شده بود و نه از بخش نقل و انتقال نظامی نیروی هوایی ارتش.

علاوه بر این انتقال رزمندگان کرد به شهر سوروج و تامین امنیتشان به عهده سازمان امنیت ترکیه (میت) -که مستقیما به نخست وزیری متصل است- و نیروهای ویژه پلیس بود.

همچنین روزنامه حریت در روز ۳۱ اکتبر٬ با نقل قول از منابعی گفت که ارتش ترکیه در جلسه شورای امنیت ملی در آنکارا  در تاریخ ۳۰ اکتبر که به ریاست رئیس جمهور رجب طیب ارودغان برگزار شد ناخشنودیش از حضور نیروهای پیشمرگه کرد در ترکیه را بیان کرده‌است.

رئیس ستاد ارتش در این مورد اظهار نظری نکرده‌است اما ارمغان کولاغلو٬ سرلشگر بازنشسته که از صاحب نظران در زمینه مسائل امنیتی و ستون نویس روزنامه ناسیونالیست ینی چاع است در گفتگو با المانیتور چشم اندازی از آنچه ارتش ترکیه در سر دارد را نشان داد.

کولاغلو معتقد است تغییر معادله نظامی در برابر گروه دولت اسلامی (داعش) با اتکا به این تعداد پیشمرگه ناممکن است٬ حتی اگر آنها به سلاح سنگین مجهز باشند. به زعم او دلیل اصلی ارسال گروه پیشمرگه‌های عراقی به سوریه سیاسی است نه نظامی.

به گفته او: "دلیل اصلی٬ که ایالات متحده نیز بر روی آن پافشاری می‌کند٬ این است که بین جریان‌های مختلف کردی اتحاد ایجاد شود تا یکی از ستون‌های اصلی تشکیل کردستان بزرگ برپا شود." او همچنین معتقد است واشنگتن قصد دارد با این روش خطری را که از جانب داعش٬ اقلیم کردستان عراق را تهدید می کند را کاهش دهد.

همچنین او معتقد است راهی که پیشمرگه‌ها از آن وارد ترکیه شدند به شدت دردسرساز بود. او می‌گوید: "گروه‌هایی بودند که پرچم کردستان را حمل می‌کردند و از ورود پیشمرگه‌های کرد ابراز شادمانی می‌کردند و در عین حال با نیروهای امنیتی ترکیه درگیر می‌شدند. این امری به شدت غیر معمول است." سخنان او بازتاب دهنده خشمی بود که تنها مختص ارتش نیست. ناسیونالیست‌های ترک هم از این رویداد بسیار خشمگین هستند.

کولاغلو با یادآوری این نکته که حکومت ترکیه حزب اتحاد دموکراتیک را سازمانی تروریستی خوانده٬ به سردرگمی‌ای که به گمان او پشت تصمیم آنکارا مبنی بر اجازه عبور پیشمرگه‌های کرد عراقی به سوریه وجود دارد اشاره می‌کند.

به گفته او: "حکومت می‌گوید حزب اتحاد دموکراتیک گروهی تروریستی است که با پ ک ک مرتبط است. اما در نهایت تصمیمی را عملی می‌کند که منجر به تقویت این حزب می‌شود. معنای منطقی این تصمیم این است که حکومت غیر مستقیم به پ ک ک کمک می‌کند."

به اعتقاد او حکومت در حال کمک به تشکیل یک کلیت کردی در منطقه است که نهایتا بخش‌هایی از عراق٬ سوریه و ترکیه را در بر خواهد گرفت.

تحلیلگران دیگری نیز معتقدند که دلیل اصلی فرستادن گروه پیشمرگه از عراق به سوریه سیاسی بوده‌است ولی در مورد انگیزه‌های آن نظرات متفاوتی دارند.

بسیاری از تحلیلگران معتقدند که رئیس جمهور ترکیه رجب طیب اردوغان٬ درست مانند ارتش این کشور٬ با هر گونه تشکیل یک کلیت کرد خودمختار در شمال سوریه مخالف است و در تلاش است با استفاده از تاکتیک‌های "تفرقه بیانداز و حکومت کن" جلوی این مسئله را بگیرد. فهیم تشکین در نوشته‌اش در المانیتور (به تاریخ ۲۸ اکتبر) همین نظر را منعکس می‌کند.

منطق پشت این استدلال این است که آنکارا ترجیح می‌دهد حکومت اقلیم کردستان عراق یک بازیگر منطقه‌ای باشد و نه حزب اتحاد دموکراتیک. روابط نزدیک سیاسی و اقتصادی بین ترکیه و اقلیم کردستان عراق شاهد این مدعاست.

افق اولوتاش٬ مدیر تحقیقات سیاست خارجی موسسه SETA (موسسه‌ای در آنکارا که روی مسائل سیاسی اقتصادی و اجتماعی تحقیقات می‌کند و رابطه نزدیکی با حکومت دارد) از زاویه‌ای دیگر به این مسئله نگاه می‌کند. او نیز معتقد است که دلیل اصلی ارسالی پیشمرگه‌ها به سوریه سیاسی است.

اولوتاش در گفتگویی با المانیتور می‌گوید: "اگر با نگاهی حسابگرانه به مسئله نگاه کنیم٬ مشخص است که روی زمین تغییر زیادی روی نخواهد داد. مشخصا با توجه به سلاح‌های سنگینی که پیشمرگه‌ها با خود می‌آورند تغییرات محدودی روی می‌دهد. اما این نیز واقعیتی است که گروه دولت اسلامی (داعش) نیز پس از حملات هوایی آمریکا محل سلاح‌های سنگینش را تغییر داده‌است."

اولوتاش می‌گوید: "هدف اصلی این است که به گروه دولت اسلامی پیامی داده شود که ترکیه و اقلیم کردستان عراق٬ کوبانی را به حال خود رها نخواهند کرد. به گفته او ترکیه و اقلیم کردستان عراق نباید به دلیل ناکافی بودن قوای نظامی پیشمرگه‌های کرد مقصر شناخته شوند. به عقیده او مقصر اصلی حزب اتحاد دموکراتیک و به خصوص شاخه نظامی‌اش یگان‌های حفاظت مردمی (YPG) هستند.

به گفته او: "مسعود بارزانی٬ رئیس اقلیم کردستان عراق٬ گفت که آنها می‌توانستند نیروی بیشتری بفرستند. این YPG بود که بنا به دلایل بیشتر سیاسی و نه نظامی٬ نمی خواستند نیروی بیشتری بیاید. آنها نمی‌خواستند نفوذشان را از دست دهند."

صرف نظر از اینکه انگیزه اصلی تصمیم آنکارا برای دادن اجازه عبور  پیشمرگه‌ها به شمال سوریه از راه خاک ترکیه چه بود و نظرات مختلفی که در این زمینه وجود دارد و خشمی که در ترکیه از این رویداد به وجود آمده‌است٬ آنچه همگان بر روی آن توافق دارند این است که وضعیت نظامی روی زمین تغییر خاصی نکرده است.

Recommended Articles

آیا ایالات متحده به کردهای سوریه کمک می‌کند؟
مرور اخبار هفته | Turkish-Kurdish conflict | بهمن ۸, ۱۳۹۶
اسرائیل از موشک‌های ایران «چشم برنمی‌دارد»
مرور اخبار هفته | Sinai | آذر ۱۲, ۱۳۹۶
کردها در عراق: بازگشت به خانه اول؟
چنگیز چاندار | | مهر ۲۸, ۱۳۹۶
همه‌پرسی استقلال کردستان و مسئله ترکمن‌های عراق
وسیم باسم | | مرداد ۲۲, ۱۳۹۶
تمامی کردها موافق همه‌پرسی استقلال نیستند
Fazel Hawramy | | مرداد ۱۹, ۱۳۹۶

Recent Podcasts

Featured Video