نبض ایران

جنبش سبز را به خاطر دارید؟

p
By
Article Summary
حسن روحانی جبهه جدیدی را علیه تند رو ها بر اثر تلاش خود برای آزادی موسوی و کروبی، در حالی که مذاکرات هسته ای در جریان است، باز نخواهد کرد.

انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۹ تظاهرات عظیم و سازمان یافته ای را در اعتراض به پیروزی محمود احمدی نژاد، تحت لوای جنبش سبز، در پی داشت. جنبش مزبور از اتحاد سازمان نیافته نیرو های اصلاح طلب، مذهبیون میانه رو، و سکولار ها تشکیل شده بود.

در گرماگرم هیجانات بعد از انتخابات، پایگاه های وابسته به میر حسین موسوی، رقیب احمدی نژاد، نخست وزیر ایران بین سال های ۱۹۸۱ و ۱۹۸۹، و یکی از رهبران برجسته جنبش سبز اعلام نمودند که با دستیابی به اطلاعاتی در وزارت کشور، معلوم گردیده که میزان واقعی آراء 21.3 میلیون رای به نفع موسوی و 10.5 میلیون برای احمدی نژاد بوده است.

اگر فرض کنیم که اعداد ارائه شده توسط حامیان موسوی واقعی باشد (که طبیعتا امکان اینکه تعداد آراء، به نفع موسوی دستکاری شده باشد وجود دارد) می توان نتیجه گرفت که الیت حاکم، که در آن انتخابات توسط احمدی نژاد نمایندگی می شدند، حداقل ۱۰ میلیون حامی داشته است. باید توجه داشت که این احتمال که بخشی از محافظه کاران نیز به موسوی رای داده باشند وجود داشته است چرا که موسوی تا زمان انتخابات فرد مورد وثوق حکومت بوده و تعهد وی به نظام و ولایت فقیه مورد تایید شورای نگهبان بوده است.

نتیجه مهمی که می توان از این قضیه گرفت این است که بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط حامیان جنبش سبز، تظاهر کنندگان، بخشی از جامعه را تشکیل می داده اند در حالی که حکومت نیز، در همان زمان، از پایگاه نسبتا قوی ای برخوردار بوده است. به این ترتیب برخورد های سال ۲۰۰۹ حاصل درگیر شدن کلّ جامعه با حکومت نبوده بلکه انعکاس مبارزه دو بخش در درون جامعه ایران بوده است.

بدنه اصلی جنبش سبز را طبقه متوسط شهری و بالای جامعه تشکیل می دادند و به همین دلیل هم خواست جنبش مذکور بر روی حقوق مدنی و آزادی ها متمرکز بود و خواسته های اقتصادی یا مطرح نبود و یا در کاملا در حاشیه قرار داشت. بدون شک جنبش سبز بخش قابل توجهی از جامعه را در بر می گرفت که بر اثر رفتار احمدی نژاد در دوره اول ریاست جمهوری اش و نیز حمایت نظام از وی، خواستار تغییر بود.

به هر جهت، بر اساس این واقعیت ها می توان نتیجه گرفت که برخورد های سال ۲۰۰۹ تجدید حیات یک جنگ ۱۰۰ ساله در درون  جامعه ایران بوده است. در یک سوی این جدال طرفداران مدرنیته قرار داشتند که عمدتا جوانان شهری متعلق به طبقه متوسط و بالای متوسط آن را تشکیل می دادند و در طرف دیگر سنت گرایان و محافظه کاران مذهبی موضع گرفته بودند که از همه طبقات در میان آنان دیده می شد، هر چند که بسیاری از ناظران معتقدند که طبقات کم درآمد بدنه اصلی این بخش را تشکیل می دادند.

یکی از عواملی که در پیروزی حسن روحانی نقش بازی کرد، چنانکه ما نیز پیش از انتخابات پیش بینی کرده بودیم، حمایت قاطع محمد خاتمی رهبر اصلی جنبش اصلاحات ایران، از کاندیداتوری روحانی بود هر چند که جنبش سبز بطور سازمان یافته نقشی در انتخابات ۲۰۱۳ بازی نکرد.

حسن روحانی که بیشتر یک میانه رو مذهبی، متعلق به اردوگاهی که در عمل هاشمی رفسنجانی آن را رهبری می کند به شمار می رود تا یک اصلاح طلب، با این حال در دوران مبارزات انتخاباتی بسیاری از خواسته های جناح اصلاح طلب، از قبیل آزادی بیان، از میان بردن فضای امنیتی در جامعه، و نیز آزادی موسوی و کروبی از حصر خانگی را منعکس می کرد. بسیاری از ناظران معتقدند که "یکی" از عوامل پیروزی خیره کننده روحانی در دور اول، این بخش از مبارزه انتخاباتی وی بوده است.

با شکل گیری حکومت میانه روی حسن روحانی جنبش سبز تقریبا موضوعیت خود را از دست داده است، به خصوص اینکه بر اثر حملات مداوم روزنامه ها، پایگاههای اینترنتی و نمایندگان تندرو به روحانی و تیم او، روز به روز بر محبوبیت روحانی در میان حامیان سابق جنبش سبز افزوده می شود.

بر اثر تضعیف اپوزیسیون در درون ایران، اپوزیسیون خارج از کشور، در مقایسه با دوران احمدی نژاد، بطور مشهودی منفعل شده است. سخنگویان جنبش سبز در خارج از کشور دیگر به سختی با رسانه های غربی مصاحبه می کنند و به ندرت مقاله ای از آن ها در مطبوعات معتبر غربی منتشر می شود. صدای آمریکا دیگر وقت زیادی در اختیار اپوزیسیون، به خصوص آنان که به دنبال سرنگونی حکومت ایران بودند و مردم را تشویق به شرکت در تظاهرات و نافرمانی های مدنی می کردند، نمی گذارد. 

بر اساس برخی گزارش ها تصمیم گیری در مورد موسوی و کروبی، که از سال ۲۰۱۱ پس از دعوت از مردم برای شرکت در یک راه پیمائی به حمایت از قیام مردم تونس و مصر در حبس خانگی به سر می برند، به شورای امنیت ملی سپرده شده است. علی شمخانی دبیر شورای امنیت ملی که در سال ۲۰۱۳ توسط روحانی به این سمت گمارده شد، در تمام دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی وزیر دفاع وی بود. او در سال ۲۰۰۵ با روی کار آمدن احمدی نژاد از کار بر کنار شد.

شمخانی یک میانه رو به شمار می رود اما روابط حسنه ای نیز با اصلاح طلبان دارد. منابع در ایران می گویند که خواست شمخانی پایان دادن به مورد موسوی و کروبی است. با این حال مخالفت تندرو های با آزادی این دو تن بسیار شدید است. تندرو ها معتقدند که آنها "سران فتنه اند" و باید به جرم خیانت به کشور تحت محاکمه قرار گیرند.

حسن روحانی، علیرغم اینکه در جریان مبارزات انتخاباتی اش قول داده بود که برای آزادی زندانیان سیاسی، به خصوص موسوی و روحانی، تلاش کند این روز ها سکوت کامل اختیار کرده است. برخی ناظران در ایران معتقدند که مادامی که روحانی درگیر برنامه عظیم حل مشکل هسته ایست جبهه جدیدی که منجر به برخورد با تندرو ها شود باز نخواهد کرد چرا که مسئله هسته ای و مذاکرات با غرب به اندازه کافی تنش بین روحانی و دولتش از یک سو، و تندرو ها از سوی دیگر، ایجاد کرده است.

معذلک در ماه فوریه امسال جواد ظریف بدون اینکه نامی از موسوی و کروبی ببرد گفت که روحانی به تعهدش در مورد آنان وفادار است. از مجموعه شرایط چنین بر می آید که هر گونه اقدام جدی برای آزادی رهبران جنبش سبز موکول به بعد از حل بحران هسته ای است. 

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:

  • The award-winning Middle East Lobbying - The Influence Game
  • Archived articles
  • Exclusive events
  • The Week in Review
  • Lobbying newsletter delivered weekly
Found in: prisoners, politics, iran, hassan rouhani, guardian council iran, green movement, conservatives

شهیر شهید ثالث تحلیلگر سیاسی و روزنامه نگار مستقل است که  عمدتا درباره مسائل داخلی و خارجی ایران مطلب می نویسد.  او در کانادا زندگی می کند. با او می توانید به این نشانی ایمیل بزنید shahir@iranamerica.org

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept