سلطان قابوس و جفری فلتمن در ایران چه می کردند؟

سلطان قابوس پادشاه عمان و معاون سیاسی دبیر کل سازمان ملل جفری فلتمن طوفان دیپلماتیک در ایران بوجود آوردند. 

al-monitor .
علی هاشم

علی هاشم

@alihashem_tv

موضوعات

syria, oman, nuclear talks, nuclear, iran, geneva

شهریور ۴, ۱۳۹۲

سلطان عمان در تهران چه می کرد؟ پاسخ های متعددی می توان به این پرسش داد اما پاسخ اصلی را یک منبع ایرانی در اختیار ما گذاشت. منبع مذکور می گوید: "سلطان قابوس دوست نزدیک ایران است و روابط مسقط و تهران پیش و پس از انقلاب ایران همواره مستحکم بوده است. "منبع مذکور اضافه می کند که "امروز، همانطور که در سال 1999 اتفاق افتاد، سلطان، مبتکر ایجاد پلی است بین ایران و غرب از یکسو و ایران و همسایگان عرب آن از سوی دیگر."

در سال 1999 پرزیدنت بیل کلینتون از طریق عمان نامه ای به رئیس جمهور وقت ایران محمد خاتمی فرستاد. کلینتون یک دموکرات بود هم چنانکه اوباما هست، و خاتمی یک اصلاح طلب بود همانگونه که حسن روحانی هست. در آن زمان تلاش ها برای برقراری آشتی بین دو کشور، علیرغم اینکه فضا از خوشبینی انباشته شده بود، با شکست مواجه شد. پس از آن، با به قدرت رسیدن جورج بوش (2001-2009) و محمود احمدی نژاد (2005-2013) امید به صلح جای خود را به بیم از جنگ داد.  

منابع ما از تهران می گویند سلطان قابوس موضوعات متعددی را با ایرانیان مطرح کرد اما علاوه بر آن حامل پیام مخصوصی نیز بود. "علیرغم انکار های موجود، سلطان، ابتکار خود را این چنین مطرح کرد، کاهش سطح غنی سازی اورانیوم از سوی ایران در برابر رعایت حق غنی سازی و کاهش تحریم ها از سوی غرب."منبع مزبور می گوید که ایرانیان قول دادند که پیشنهاد مذکور را به دقت مورد بررسی قرار خواهند داد اما در عین حال از اینکه چنین گامی منجر به حل مسئله شود بطور جدی ابراز تردید نمودند. منبع ایرانی معتقد است که "مشکل بتوان با غرب بر روی یک پرونده به توافق رسید در حالی که (پرونده های دیگر) از قبیل جنگ در سوریه، موضوع اسرائیل، و رابطه میان ایران و آمریکا هم چنان باز است".

بازدید رهبر عمان از ایران همزمان گردید با حضور غیر مترقبه جفری فلتمن، معاون دبیر کل سازمان ملل (دستیار سابق وزیر امور خارجه آمریکا و سفیر آن کشور در لبنان) جهت ملاقات با مقامات ایرانی و گفتگو در بارۀ جنگ در سوریه. با حضور این دو میهمان در ایران، گوش ها و چشم برای درک تحولاتِ در جریان و یافتن علائمی که نشان دهد در پشت پرده چه می گذرد به تهران دوخته شده بود.

بر اساس منابع مطلع در تهران، مقام آمریکائی سازمان ملل که زمانی فعال ترین دشمن ایران در لبنان بوده است حامل دو پیام برای ایران و هر دو پیام در ارتباط با سوریه بود. پیام اول در مورد مذاکرات ژنو II بر سر بحران در سوریه و دومی پیامی از سوی آمریکا در همین رابطه بود. منابع می گویند که فلتمن بر نقش تعیین کننده ایران در خاتمه دادن به بحران سوریه، به دلیل رابطه محکم آن کشور با پرزیدنت بشار اسد تاکید کرد. "ایرانیان طرح شش ماده ای صلح خود را مطرح کردند. فلتمن به دقت گوش داد و نقطه نظراتش را مطرح کرد. جلسه ملاقات سرد بود. این اولین ملاقات مستقیم یک مقام آمریکائی (با دولت جدید ایران) بود. (در واقع) فلتمن هم به عنوان یک مقان سازمان ملل و هم یک آمریکائی به ایران آمده بود."

فلتمن "به عنوان نماینده سازمان ملل" بر اهمیت شرکت ایران در مذاکرات ژنو II تاکید داشت اما ایرانیان می خواستند سخنان "فلتمن آمریکائی" را بشنوند. بالاخره در دور سوم مذاکرات بود که فلتمن موضوع حمله شیمیائی در سوریه را پیش کشید. در اینجا بود که ایرانی ها ابراز داشتند که صد در صد مطمئنند که حملات مزبور به دست رژیم سوریه صورت نگرفته است. آنان گفتند: "تصاویر و عکس های ماهواره ای ثابت می کند که اسد مسئول این عملِ محکوم نبوده است. برای اثبات حسن نیت او به کمیسیون حقیقت یاب اجازه تحقیق داده است تا رای خود را در این زمینه صادر کند."

منبع مذکور اضافه می کند که فلتمن (در مقام یک آمریکائی) به ایران اخطار کرده است که موفقیت ژنو II  در گرو این امر است که پیش از آن یک موازنه قدرت بر قرار شود و ایران باید به اهمیت این امر به منظور دستیابی به یک هدف بزرگتر، یعنی بر قراری صلح، واقف باشد. منبع می گوید فلتمن با بکار گیری یک زبان دیپلماتیک حرف های خود را مطرح کرد و "ایرانیان فهمیدند که فلتمن (در واقع) به آنان می گوید که در صورت حمله به سوریه، ایران (بهتر است) آرام بماند." ایرانیان با زبان مشابهی پاسخ می دهند که: "آقای فلتمن اگر شما در خصوص موفقیت ژنو II واقعا جدی هستید باید از دمشق دیدن کنید."

علی هاشمی روزنامه نگار عرب است که به عنوان گزارشگر در شبکه خبری المیادین مشغول به کار است. تا ماه مارس 2012 علی خبرنگار جنگی الجزیره و پیش از آن ژورنالیست ارشد بی بی سی بود. علی برای روزنامه های متعدد عربی از جمله روزنامه لبنانی السفیر، و روزنامه های مصری از قبیل المصری، الیوم، الدستور، روزنامه اردنی الغد و نیز برای گاردین مطلب نوشته است. 

Continue reading this article by registering at no cost and get unlimited access to:
  • Al-Monitor Archives
  • The Week in Review
  • Exclusive Events
  • Invitation-only Briefings

Recent Podcasts

Featured Video

More from  نبض ایران

al-monitor
احزاب کرد به دنبال حمایت آمریکا برای عملیات در ایران
Fazel Hawramy | Kurds | خرداد ۳۰, ۱۳۹۷
al-monitor
ایران و اروپا چگونه می‌توانند توافق هسته‌ای را نجات دهند؟
بیژن خواجه پور | Iran Deal | اردیبهشت ۲۴, ۱۳۹۷
al-monitor
پنج سناریوی محتمل در مورد سرنوشت برجام
سید امیر حسین موسویان | دونالد ترامپ | فروردین ۲۴, ۱۳۹۷
al-monitor
آنچه که ترامپ باید درمورد مردم ایران بداند
سید امیر حسین موسویان | Iran protests | بهمن ۳۰, ۱۳۹۶