Irak'ın Nabzı

Irak: Yeni siyasi ittifak İslamcılarla laikleri bir araya getirdi

By
p
Article Summary
Irak’ta parlamento seçimleri yaklaşırken Mukteda El Sadr hareketi ile Ayad Allavi liderliğindeki Ulusal Koalisyon sürpriz bir kararla siyasi ittifak kurduklarını açıkladılar. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

BAĞDAT— Irak’ta siyasi partiler arasında ittifak arayışları devam ederken 22 Haziran’da Ayad Allavi liderliğindeki El Vataniye koalisyonuyla anlaşmaya vardığını duyuran Sadr hareketi, tabanını epey şaşırttı. İki tarafın kurduğu siyasi ittifak, 2018 parlamento seçimlerine giderken askıda kalan yasal düzenlemelerin hızlandırılması ve ülkedeki sorunların çözümü için ortak hareket edecek.

Sadr hareketine Şii din adamı Mukteda El Sadr önderlik ediyor, El Vataniye ise genel olarak laik bir parti olarak görülüyor.

Sadr hareketi Siyasi Komitesi’nden yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı: “İki parti, parlamentoda her iki tarafın mensuplarının yer aldığı bir blok oluşturma konusunda anlaşmıştır. Üyeler Musul’un kurtuluşuyla başlayan yeni döneme uygun mutabakatlar sağlayacak, seçim sürecinin düzeltilmesi ve bunun için seçim komisyonu üyelerinin halkın beklentilerini karşılayan bağımsız isimlerle değiştirilmesi için çalışacaktır. Sadr-Allavi ittifakı ayrıca seçmenin tercihini güvenceye alan ve Irak halkının iradesini gözeten bir siyasi sürece katkı yapacak yeni bir seçim kanununu da destekleyecektir.”

El Vataniye’nin parlamento üyelerinden Cemile El Ubeydi, Sadr hareketinin birleşik ulusal kimlik ilkesine en yakın duran grup olduğunu, bu nedenle ülkeye hizmet konusunda onlarla siyasi mutabakat sağlamanın daha kolay olduğunu söyledi.

Bölgesel müdahalelerin, mezhepsel ve siyasi çekişmelerin Irak’ı parçaladığını, ülke zenginliklerini heba ettiğini, ekonomiyi çökerttiğini vurgulayan Ubeydi halkın elinde kalanları koruması gerektiğini belirtti. Al-Monitor’a konuşan Ubeydi şöyle devam etti: “Bu yeni ittifak, Irak devletinin birlik, beraberlik, egemenlik ve iç işlerine karışmama ilkeleri temelinde inşasına, bu amaca yönelik bir ulusal projeye inanan başka siyasi partilerle de birleşmeye açıktır.”

Peki, yeni ittifak siyasal mezhepçilik kuralını kırmış mı oldu? Ubeydi bu soruyu şöyle yanıtladı: “Mezhepsel çeşitliliği dikkate alındığında bu ittifak gerçekten de bu engellerin aşılmasına katkı yapacak. Tek düşüncesi reform olan, siyasi süreçlere bel bağlayan ve başkalarının ötekileştirilmesine, yok sayılmasına son vermek isteyen, tam anlamıyla ulusal olan ittifaklara zemin hazırlayacak. (…) Bizler terör yasası ve Baassızlaştırma yasası dâhil parlamentodan geçen tüm yasaları gözden geçireceğiz, yargıda reform yapacağız ve gerçek ulusal uzlaşıyı sağlayacağız.”

Kimilerine göre yeni ittifakın arkasında Allavi’nin başbakan olma arzusu var. Ubeydi bu yorumu kabul etmiyor: “Allavi’nin başbakan olup olmayacağı halkın iradesine bağlı. Bizler İran veya başka ülkelerin dış müdahalelerine karşı Irak’ı koruyacak kararlı bir duruş ortaya koymaya çalışıyoruz. Amacımız tüm ülkelerle saygı ve iç işlerine karışmama temelinde dengeli ilişkiler kurmak.”

Yeni ittifak Sadr hareketinin tabanı için sürpriz oldu. Zira Allavi’nin geçici başbakan olduğu 2004 yılında Sadr’a bağlı Mehdi Ordusu’nun Irak güvenlik güçleriyle çatıştığı Necef olayları nedeniyle Sadr hareketi ile El Vataniye’nin arası açıktı.

Meclisteki bu yeni ortaklık, parlamentonun en büyük bloku olan Ulusal İttifak başta olmak üzere bazı siyasi partileri rahatsız etti. Ulusal İttifak içinde yer alan Hukuk Devleti Koalisyonu’nun vekillerinden Abdul Hadi Sadavi’ye göre “Sadrcılar siyasi sahnede eskisi kadar söz sahibi değiller. Diyalog çemberinin ve terk ettikleri ittifakın dışındalar.”

Yeni ittifaka başarı şansı tanımayan Sadavi, Allavi önderliğindeki Ulusal Koalisyonu’nun Sünni kesimin destek ve güvenini kaybettiğini, çizgisinden fazlasıyla saptığını ve bu nedenle iki Sünni ittifakın doğduğunu söyledi. Bu ittifaklardan biri Sünni iş adamı Hamis El Hancar liderliğindeki Arap Projesi. Siyasi çoğunluğa daha yakın olan diğerinde ise Meclis Başkanı Salim El Caburi’nin yanı sıra İslami Parti ve Ulusal Reform ve Kalkınma Hareketi (Çözüm Partisi) gibi bileşenler yer alıyor.

Al-Monitor’a konuşan Sadavi şöyle devam etti: “Bu ittifaklar bir bardak suda kopan siyasi fırtınalardır. Bunlar, iktidar çoğunluğuna ulaşmayı ve ülkenin idaresini yeniden ele almayı hedefleyen Hukuk Devleti Koalisyonu’nun programını etkilemeyecektir.”

2014 seçimlerinde Hukuk Devleti Koalisyonu 328 sandalyelik mecliste 92 sandalye kazanırken Sadr hareketi 34, El Vataniye de 21 sandalye kazanmıştı. Sadrcılar, 2015’ten beri sürdürdükleri protesto gösterileri nedeniyle sık sık gündem oluyor.

Sadavi’ye göre “Allavi ve liberaller başbakanlığın peşinde ama başaramayacaklar. Çünkü halka hizmet eden, ülkenin inşasına dönük herhangi bir siyasi projeleri yok.” Sadavi Irak başbakanının belirlenmesinde Arap dünyasından veya başka ülkelerden müdahaleler olduğunu reddetti, bunun “tamamen Irak’a ait bir konu” olduğunu söyledi.

Sadrcılar ile Allavi arasındaki mutabakata gelince iki taraf önümüzdeki dönemde parlamentoda birlikte hareket etmeye çalışacak. Sadr hareketinin liderlerinden Amir El Kenani’ye göre bu birliktelik ülkenin menfaatlerine hizmet edecek. Mutabakat doğrultusunda taraflar Bağdat, Meysan ve Anbar vilayetlerinde seçime ortak aday listeleriyle girecek.

Başbakanlık konusuna da değinen Kenani şöyle konuştu: “Başbakanlık koltuğuna hangi ismin oturacağı konusunda bizler tüm ihtimallere açığız. Buna Ulusal İttifak da dâhil ve umarız Ulusal İttifak Şii bölgelerinde saklanmaz. Yeni ittifakın başlıca amaçları siyasi süreçlere dış müdahalelere son vermek, Irak Kürdistan Bölgesi yönetimiyle açık ve dürüst ilişkiler tesis etmek, ayrıca iç ve dış siyasetimize net bir vizyon getirmektir. Yargı, yasama ve yürütme mercilerinde reform yapamaya, ayrıca Irak Kürdistan Bölgesi’nin istikrasız bölgelerinde ademi merkezi olmayan idareler kurmaya çalışacağız. Bunun yanı sıra seçim komisyonunu da görevden alıp BM normlarına uygun yeni bir komisyon oluşturacağız.”

Görünen o ki 2018 parlamento seçimleri yaklaşırken Irak’taki siyasi güçlerin siyasi birliktelik ve seçim ittifakı arayışları da yoğunlaşıyor. Seçim yarışının hararetli geçmesi bekleniyor.

Bu bölümlerde bulundu: national alliance, iraqi kurdistan, sectarianism, iraqi parliament, sadrist movement, iraqi elections

Iraklı gazeteci Hassan al-Shanoun Irak’ta çeşitli medya mecralarında çalışmaktadır. Bağdat Üniversitesi Kitlesel Medya Koleji mezunudur.

x