Ana içeriğe atla

Gülen Cemaati’nin Kürt ilgisi

1990’lardan itibaren Irak Kürdistanı’na yerleşen Gülen Cemaati’nin Kürt bölgesindeki varlığı Türkiye ile Kürt yönetiminin ilişkilerini nasıl etkiler?

Members of the ultra-nationalist Turkish Youth Association (TGB) take part in a protest against academics close to U.S.-based cleric Fethullah Gulen in front of Ankara University in Ankara, Turkey, July 21, 2016. The banner reads "Universities should be cleansed from Fethullah's terrorist organisation". REUTERS/Baz Ratner - RTSJ0KC

DİYARBAKIR -- Yıl 1991, Irak’ta Körfez Savaşı’nın son dönemleri… Birleşmiş Milletler ülke içinde başlayan ayaklanmaların Saddam yönetimince hava araçları kullanılarak bastırılması üzerine harekete geçti. Güvenlik Konseyi'nin 688 no'lu kararıyla 36. paralelin kuzeyi ile 32. paralelin güneyi uçuşa yasak bölge ilan edildi. Ülkenin kuzeyi Kürtlerin denetimine bırakıldı.

Bu, bölgede yeni bir dönemin kapısını araladı. Statüsü henüz belli olmayan ve Kuzey Irak olarak tanımlanan bölge dünyadaki birçok kesimin ilgi odağı olmuştu. Bölgeyle ilgilenenlerden biri de Türkiye ve dünyada yeni tanınmaya başlanan Gülen Cemaati’ydi. 90’lı yıllarda Kürtler bölgenin yönetimini henüz yeni yeni ellerine almışken, Gülen Cemaati de yardım faaliyetleriyle bölgeye adım attı.

Bir dönem Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başbakanı Berham Salih’in danışmanlığını yapan Profesör Cabbar Kadir de,Gülen Cemaati’nin yardım faaliyetleriyle bölgeye giriş yaptığını düşünüyor. Yardımla başlayan faaliyetler 1994 yılında somut bir adıma dönüştü. Gülen Cemaati Kürt bölgesindeki ilk okullarını açmaya başladı. Cemaat artık adım adım bölgeye yerleşiyordu.

Irak’ın Saddam sonrası ilk anayasasının kabul edildiği 2005’ten sonra Kürt bölgesi özerk statüye kavuştu. Bunun ardından Gülen Cemaati de okulları, basın kuruluşları ve şirketleriyle bölgeye daha fazla yerleşmeye başladı. Yıl 2010 olduğunda cemaat Irak Kürdistan Özerk Bölgesi’nde artık gücünün zirvesindeydi. Bölgenin başkenti Erbil, diğer büyük kentleri Süleymaniye ve Duhok cemaatin başlıca faaliyet alanları oldu. Bir yandan ticari faaliyet yürüten Gülen Cemaati üyeleri diğer yandan da eğitim faaliyetlerine ağırlık veriyordu. Birçok bakanlık binasının ihalelerini cemaate yakın isimler alıyordu. Cemaate yakın isimler alışveriş merkezleri, yurtlar, okullar yaparak yüklü paralar kazandılar. En yoğun faaliyet alanı ise eğitimdi. 2016 yılına gelindiğinde cemaatin bölgede ilk, orta, lise olmak üzere 18 okulu, iki üniversitesi vardı.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish