Ankara acı sonuçlarıyla baş etmeye çalıştığı Kürt sorununu çözmeyip kontrol altında tutmak için on yıllardır silinip yer değiştiren, incelip kalınlaşan, azalıp çoğalan “kırmızı çizgiler” çeker... Ankara’nın hep ola gelmiş kırmızı çizgileri Türkiye’nin Kürt sorununun bölgeselleşmesi nispetinde sınır da aşarlar.
İşte Ankara böyle bir kırmızı çizgiyi, Suriye’nin Türkiye sınırındaki Tel Abyad’ın 2015’in haziranında Kürt örgütü PYD’nin silahlı gücü YPG tarafından ele geçirilip Kürt kantonları Kobani ile Cezire’nin birleşmesinin ardından çekmişti. Bu “kırmızı çizgi”, Fırat’ın Türkiye’den Suriye’ye geçtiği noktada, nehrin batı kıyısında kalan sınır kasabası Carablus’tan başlayarak aynı yaka boyunca aşağıya iniyordu. Kırmızı çizginin batısı IŞİD’in kontrolündeydi. Carablus’tan batıya hudut boyunca uzanan 90 kilometrelik hat, IŞİD’in dış dünya ile tek karasal bağlantısını oluşturuyordu.
Kırmızı çizginin doğusunda, başka bir ifadeyle Fırat’ın doğu yakasında ise Kürt kantonu Kobani vardı. Kobani’deki hâkim güç, Ankara’nın savaş halinde olduğu Kürt hareketi PKK’nın Suriye’deki uzantısı PYD idi. Ankara’nın buradaki kırmızı çizgisi IŞİD’e değil, PYD’ye karşı çekilmişti. Tersine, IŞİD Kobani’yi ele geçirseydi Ankara bundan hiç de rahatsızlık duymazdı. Nitekim 2014’te Kobani IŞİD tarafından kısmen işgal edildiğinde, Türkiye’yi yönetenlerin bundan memnun olmadıklarına dair bir veri mevcut değildi. Ama PYD’nin silahlı gücü YPG Carablus’u IŞİD’den kurtarmak için nehrin batı yakasına geçseydi Türkiye’nin kırmızı çizgisini de geçmiş olurdu ve bu durum Ankara’yı çok rahatsız ederdi. Çünkü Ankara’dakilere göre IŞİD geçici, PYD ise kalıcıydı ve bu mantığa göre PYD, IŞİD’den daha tehlikeliydi.
Dünyanın IŞİD-PYD mukayesesi yaparak vardığı sonuç ise Ankara’dakinin tam aksiydi. Büyük güçler, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana ilk kez dünya güvenliğine yönelik acil ve yakın bir tehdidin teşhisinde mutabık kalmışlardı ve bu tehdidin adı da IŞİD’di. Mutabakat, Suriye’nin kuzeyinde bu tehdide başarıyla karşı koyup onu geriletebilecek yegâne gücün laik PYD olduğu hususunda da mevcuttu.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
