Türkiye’de siyaseti etkileyen en önemli faktör sosyal yardımlar. İşsizliği azaltacak yatırımlar yapmak yerine, yoksul halk kesimleri “nakdi ve ayni” desteğe bağımlı hale getirilmiş durumda. Özellikle Ak Parti Hükümetleri döneminde patlama gösteren yardımlar halkın iktidara “midesinden” bağlanmasını sağlıyor. Yardımı alanlar iktidar partisine oy veriyor. Çünkü 4 yıl yardım aldıktan sonra karşılığında sadece bir oy atmak, yoksul vatandaşlar açısından oldukça cazip bir alış-veriş. Başka bir parti iktidara geldiğinde yardımların kesileceği endişesi Ak Parti’yi desteklemede önemli bir etken.
Sosyal yardımlar “devlet” hazinesinden çıkıyor. Yani vatandaşların ödedikleri vergilerle elde edilen gelirle yardım yapılıyor. Ama yoksul kesim gerçeği görmek istemiyor. Eline geçene ve bu düzeninin bozulmamasına özen gösteriyor.
Hürriyet’ten Neşe Karanfil’in 21 Ağustos 2014 tarihinde yayınlanan haberinde yer alan 3 veri, iktidarı ayakta tutan en büyük gücün sosyal yardımlar olduğunu açıkça gösteriyor:
2002 yılında milli gelirin yüzde 0.50’si oranında 1 milyar 376 milyon lira sosyal yardım yapılırken, 2013 yılında bu oran milli gelirin yüzde 1.35’i olan 20 milyar liraya ulaşmış. 2014 yılında ise Maliye Bütçesinden sosyal yardımlar için ayrılan pay 30 milyar 400 milyon liraya çıkmış. Böylece AB ortalaması olan milli gelirin yüzde 2.5’i düzeyine yaklaşılmış.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.