ABD öncülüğündeki koalisyonun hava operasyonlarına rağmen üç haftadır İslam Devleti’nin (İD) amansız taarruzuna hedef olan Kürt kenti Kobani’deki mücadele dünyanın ilgi odağı olurken Suriye’de savaş sahasında yaşanan diğer gelişmeler çoğunlukla gözden kaçtı. Suriye ordusunun yerel ve yabancı milislerin desteğiyle Şam ve Halep’te önemli kazanımlar elde etmesi, koalisyonun İD ve diğer cihatçı gruplara karşı yürüttüğü harekâttan asıl kazançlı çıkanın Devlet Başkanı Beşar Esad mı olduğu sorusunu gündeme getiriyor.

Bu sorunun kısa yanıtı, evet. Ayrıntılı yanıt ise Suriye savaşında her konuda olduğu gibi epey karmaşık. İD karşıtı bölgesel mücadele ivme kazanırken Suriye’nin güçlü kuzey komşusu, mücadeleye katılmak için muazzam baskı altında. Türkiye’nin katılımı, mücadelenin başarıya ulaşması bakımından kritik önem taşıyor. Ancak Ankara, Kobani dâhil Suriye’de İD’le savaşan PKK bağlantılı Kürt isyancıların güçlenmesinden kaygı duyuyor, ayrıca sınırda nihai amacı Esad’ı devirmek olan tampon bölgeler ve uçuşa yasak bölgeler kurulmasını şart koşuyor. Bu durum, Türkiye’nin muhtemelen etkisiz ve gönülsüz bir müttefik olarak kalacağını gösteriyor.

Karada büyük ihtiyaç duyulan askeri birliklerin kendisinden beklenmesi, Türkiye’nin canını haklı olarak sıkıyor. Zira koalisyonda yer alan başka önemli ülkeler bunu yapmak istemiyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da bu durum karşısında geçtiğimiz günlerde Batı karşıtı sert bir nutuk çekti. İki arada bir derede kalan Türk yönetiminin vereceği karar, tüm bölgenin geleceğini, bölgeyi şekillendiren çatışmaların dinamiklerini derinden etkileyecek.

Türkiye’yle ilgili bu sıkıntı, Suriye savaşının zaten karmakarışık olan tablosunu iyice zorlaştırıyor. Şam açısından ise işler yolunda. Zira Suriye’deki cihatçıların yükselişi ve kimi ABD müttefikleri ile muhalefetin kilit destekçilerinin bu yükselişte oynadığı rol, küresel ilgi ve alarm düzeyini arttırdıkça sınır denetimleri sıkılaşıyor ve bunca zamandır Suriye’ye akan para, silah ve savaşçılara yönelik sert kısıtlamalar getiriliyor.