Ermeni soykırımını tanımak İsrail için ahlaki bir görev
Yahudi Soykırımını Anma Günü’nün arifesinde İsrailliler, Ermeni soykırımı konusunu yeniden düşünmeli, Türkiye’ye ilişkin siyasi mülahazalara göre değil, ahlaki zaruretlere göre tavır almalıdır. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 23 Nisan’da, Ermeni soykırımının 99’uncu yıl dönümü arifesinde Ermeni halkına yönelik yayımladığı taziye mesajı, İsrail Dışişleri Bakanlığı’nda yakından incelendi. İsrail şimdi ne yapacak? Ahlaki bir tutum almak ile Türkleri öfkelendirmekten kaçınmak arasına sıkışan İsrail, Ermeni halkının başına gelen o büyük felaketi tanıma konusunda muallakta kalmaya devam mı edecek? Erdoğan bile bu hassas konuda Türkiye’nin tutumunu değiştirebiliyorsa, belki İsrail için de daha net ve kararlı bir tavır almanın zamanı gelmiştir.
Öte yandan, İsrail’e saldırmak için hiçbir fırsatı kaçırmayan bir Türk liderinin peşinden sürüklenmek İsrail hükümetini nasıl bir konuma sokacak? Dışişleri Bakanlığı, Ermeni soykırımını tanıyan bir kararı nasıl izah edecek? Zira bakanlık yıllardır bu hassas konunun “siyasi karar ve beyanatlar yoluyla değil, bilgi ve verilere dayanan açık bir tartışmayla” ele alınmasını savundu.
Likud’lu bakan Gilad Erdan da 2009’da Knesset’te hükümet adına yaptığı konuşmada bu savı dile getirmiş ve Ermeni soykırımını tanıma konusunun gündemden düşürülmesini istemişti. Erdan, şu ifadeyi kullanmıştı: “İsrail, yaşananların ne olduğu konusunda bir kanaatin belirlenmesinden yana değil, zira bu (…) taraflardan birinin siyasi duruşunu desteklemek olur.”
Ermenilerin katledilmesi gerçekten siyasi bir mesele mi? Merhum Başbakan Yitzak Şamir ile Cumhurbaşkanı Şimon Peres’in milli mutabakat hükümetinin dışişleri bakan yardımcısı, 22 yıl önce şöyle demişti: “Bazı şeyler siyasetin ötesindedir, bazı şeyler diplomasinin ötesindedir. Halkların soykırımı bu açıdan net bir örnektir.” Bu sözler, artık var olmayan Ratz Partisi’nin milletvekili Yair Tzaban’ın sorusuna cevaben söylenmişti. Tzaban, İsrailli yetkililerin ABD’deki Yahudi örgütleriyle iş birliği yaparak Ermeni soykırımının ABD’de anılması için Kongre’de başlatılan bir girişimi engellemeye çalıştığı haberlerinden bahsetmiş ve hükümetin bu konudaki tutumunu sormuştu. Hükümet adına soruyu yanıtlayan dışişleri bakan yardımcısı, şu anki Başbakan Benjamin Netanyahu’dan başkası değildi.
