Çeçenistan'ın sessiz Orta Doğu diplomasisi
Rusya iç sıkıntılarını fırsata çevirmeye çalışıyor.
Mevzubahis Rusya’nın Kafkasya bölgesiyse, akla önce Çeçenistan gelir. Mercek altına alınan konular da genelde Çeçenistan’daki iç gelişmeler, Çeçenistan lideri Ramazan Kadirov'un kişiliği ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le ilişkileri olur. Ancak Çeçenistan'ın Orta Doğu'da izlediği aktif diplomasi, yabancı uzman ve diplomatların radarına nadiren takılır. Rusya'da pek çok kişi Çeçenistan'ın kendi başına yürüttüğü bu dış siyaseti, fiili bağımsızlık yönünde yeni bir kayma olarak görse de Orta Doğu'daki Çeçen etkinliği, Moskova’nın anlaşmazlık yaşadığı birçok ülkeyle ilişkilerini canlandırabilir.
Müslüman dünyayla doğrudan temas kurma olgusu, Sovyet sonrası Çeçen tarihinde yeni değildir. Çeçenistan’daki iki savaş sırasında (1993-1996 ve 1999-2000) önce ayrılıkçı sonra da cihatçı savaş ağaları, Türkiye’den ve bazı Körfez devletlerinden yakınlık gördü, bazıları hâlen bu ülkelerde barındırılıyor. Putin'in Rusya devlet başkanlığına yükselmesiyle birlikte Çeçenistan'ın mevcut Cumhurbaşkanı Ramazan Kadirov'un babası ve uluslararası alanda tanınmayan İçkerya Çeçen Cumhuriyeti'nin eski müftüsü olan Ahmet Hacı Kadirov, Çeçenistan'ın ilk Cumhurbaşkanı olarak seçildi.
Seçimden iki ay sonra ocak 2004'te Suudi Arabistan'a giden Kadirov, "Çeçenistan'ın Rus-Suudi ilişkilerinin birleştirici halkası olacağını" ilan etti. Ziyaretin simgeselliği barizdi. Zira her iki ülke de sorunlu ilişkilerini yenileme ihtiyacı duyuyordu. Putin de Suudilere, Çeçenistan'ın yeniden inşası için büyük altyapı projelerini finanse etme çağrısında bulundu. Daha da önemlisi, Ahmet Hacı Kadirov bu ziyareti sırasında Suudilere Uluslararası İslami Tefsir Merkezi’nin kurulmasını önerdi. Bu merkez, başka faaliyetlerin yanı sıra İslam adına düzenlenen terör saldırılarına karşı fetvalar yayımlayacaktı.
Kadirov'un mayıs 2004'te bir bombalı saldırı sonucu öldürülmesi bu ve diğer girişimlerin durmasına sebep oldu. Lakin 2007'de iktidarı ele geçiren oğlu, girişimleri hemen kaldığı yerden başlattı. Ramazan Kadirov, Çeçenistan'ı ziyaret eden İslam İş Birliği Teşkilatı heyetini, 10 yıllık savaşın ardından sağladığı ilerleme ile fazlasıyla etkiledi. 2010 yılına gelindiğinde ise Kadirov, Kâbe’nin yıkanması törenine iki kez katılan ilk yabancı devlet adamı ve bu törenlere katılan ilk Rusyalı Müslüman olma ayrıcalığına ulaşmıştı. İlerleyen yıllarda pek çok kraliyet sarayında ağırlanan Kadirov, Suudi Arabistan Kralı Abdullah Bin Abdülaziz, Ürdün Kralı Abdullah ve Orta Doğu'ya yön veren onlarca başka isimle görüştü. Bunlara, iki defa görüştüğü Filistin Lideri Mahmut Abbas da dâhildi.
