Türkiye'nin Nabzı

Turizmci-ihracatçı kavgasında turizmci galip

By
p
Article Summary
Dış politikadaki gerginliklerin en çok etkilediği kesim olan ihracatçı ve turizmciler Kurban Bayramı tatilinin 10 güne uzatılması konusunda kavgaya tutuştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan tavrını turizmcilerden yana koyunca kaybeden ihracatçılar oldu.

Türkiye ekonomisinin iki ana döviz kaynağı olan ihracat ve turizmde gerek iç ve dış politikadaki gerginlikler gerekse bölgesel ve küresel sorunlar nedeniyle ciddi sıkıntılar yaşanıyor.

Önce Rusya şimdi de ihracat ve turizmde ilk sıralardaki Almanya ile gerilimler Türkiye-AB ilişkilerini de negatif olarak etkilemeye başladı.

Politik krizlerden en çok etkilenen iki sektör olan turizm ve ihracat kayıpların endişesiyle resmi ve dini bayram tatillerinin uzatılması konusunda karşı karşıya geldi.

Turizmciler kayıplarının az da olsa telafisi için dört günlük Kurban Bayramı tatilinin 10 güne uzatılmasını istiyorlardı. Bu sayede 1 milyon kişinin tatile çıkacağı, en az 1 milyar liralık (yaklaşık 350 milyon dolar) turizm geliri sağlanacağı dile getiriliyor.

Turizm Yatırımcıları Derneği (TYD) Başkanı Oya Narin turizmdeki kayıpların 30 milyar doları bulacağını belirtiyor. Turist sayısı artarken, turizm gelirlerinin düştüğünü dile getiren Narin’e göre “hareketi olan ancak bereketi az olan” bir sezon yaşanıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) turizm istatistikleri de Oya Narin’i doğruluyor. 2016 ocak-haziran döneminde 7,4 milyon olan turist sayısı, bu yıl 8,7 milyona yükselmiş. Ancak kişi başına harcama tutarı 665 dolardan, 611 dolara gerilemiş.

Kurban Bayramı tatilinin uzatılması Hükümet içinde de görüş ayrılıklarına neden oldu. Antalya Milletvekili ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu turizmin canlanması için tatilin uzamasından yanaydı.

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın göstereceği tepkiyi de hesap ederek temkinli konuşmayı tercih etti: "Direkt üretimi, ihracatı düşürür, turizmi destekler. Onun için buradaki bölümde susma hakkımı kullanıyorum. Türkiye olarak tatilden daha çok çalışmaya, üretmeye ve ihracat yapmaya ihtiyacımızın olduğunu düşünüyorum."

Erdoğan ise konu Bakanlar Kurulu’nda karara bağlanmadan önce ilk işareti verdi ve “Durum müsaitse turizm için isabetli olur.” diyerek tavrını turizmcilerden yana koydu. Bakanlar Kurulu’ndan çıkacak karar da böylece belli oldu.

Hükümet Sözcüsü Bekir Bozdağ Kurban Bayramı tatilinin, 26 Ağustos-4 Eylül tarihleri arasında 10 gün olmasına karar verildiğini açıkladı. Böylece 3,2 milyon devlet memuru 10 gün “idari izinli” sayılacak. Resmi daireler, belediyeler kapalı olacak. Karar özel sektör çalışanları, şirketler, holdingler, AVM’ler, dükkanlar ve mağazalar için geçerli değil.

İhracatçılar karara tepkili. İdari tatil süresince resmi dairelerin, gümrüklerin kapalı olması nedeniyle ihracat ve diğer işlemler yapılamayacak. İthalatçılar ise Türkiye’den yapacakları alımlarda 10 gün boyunca karşılarında resmi muhatap bulamayacaklar. Muhtemelen acelesi olan kimi ithalatçılar başka ülkelere ve tercihlere yönelecekler.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 31,2 artarak, 11,4 milyar dolar olan 2017 temmuz ihracatının son altı yılın zirvesinde olduğunu açıkladı. Ancak gerçek böyle değil. Geçen yıl, dokuz güne uzatılan Ramazan Bayramı tatili ve 15 Temmuz darbe teşebbüsü nedeniyle ihracat yüzde 18,7 düşmüştü.

Bu düşüş baz alındığında temmuz ayı ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 31,2 artmış gibi görünse de haziran 2017’nin 13,1 milyar dolarlık ihracatına göre 2 milyar dolar gerilemiş.

TİM Başkanı daha önce de tatil uzatma kararlarının ihracat üzerindeki olumsuz etkisinden yakınıyordu. Resmi iş günü sayısı azaldığı için ihracat işlemlerinin yapılamaması aylık ve yıllık ihracatta gerilemelere yol açıyor.

Geçen yıl ihracattaki asıl düşüşün üç günden dokuz güne uzatılan Ramazan Bayramı tatilinden kaynaklandığını vurgulayan TİM Başkanı 2016 eylül ihracatındaki düşüşün de yine dört günden dokuz güne uzatılan Kurban Bayramı tatilinden kaynaklandığını ifade etmişti.

Bu yıl alınan kararla ağustosta altı, eylül ayında dört gün olmak üzere 10 gün gümrükler kapalı olacak. İhracat işlemleri yapılamayacak. Ağustos ve eylül ayları arasında ihracatlarında düşüş yaşanacak.

İhracat 2012’den bu yana yıllık 150 milyar dolar seviyesine takılmış durumda.

Cumhuriyetin 100. Yılı için belirlenen 500 milyar dolarlık ihracat hedefi bu koşullarda olanaksız görünüyor. Geçen yıl 200 milyar dolar açıklanan yıl sonu ihracat beklentisi, 142,6 milyar dolarda kaldı.

Sanayiciler ve ihracatçılar içeride tatil uzatmak yerine ağırlığın yabancı turistlere verilmesi gerektiğini savunuyor. İç turizmde paranın bir cepten diğerine geçeceğini, ekonomiye katkısının sınırlı olacağını öne sürüyorlar. İhracatçıların tezi şu: 10 günde 1 milyon yerli turistten 1 milyar lira beklemek yerine aynı sürede 2 milyar dolarlık ihracat yapmak ülke ekonomisi için daha yararlı.

Aslında iç ve dış politikada tırmandırılan gerilimlerin ekonomik yansımalarını yakıcı şekilde yaşayan sanayici, ihracatçı ve turizmciler tepkilerini Cumhurbaşkanı’na, hükümete yöneltmek yerine birbirlerini eleştirme kolaycılığını seçiyor.

İhracatçılar yanlış ve agresif dış politika yüzünden kaybedilen pek çok ihraç pazarının sorumlusunun hükümet olduğunu yüksek sesle söyleyemiyor.

Turizmciler de Rusya, Almanya ve AB ile yaşanan kavgalar sonrası Türkiye’nin bozulan imajının milyonlarca turisti Türkiye’den uzaklaştırdığını, oluşan negatif algının sorumlusunun siyasi iktidar olduğunu seslendiremiyor.

Pek çok kurum gibi işadamları ve şirketler de baskı altında. Eleştirilerini dile getirmek yerine 10 günlük tatil yüzünden birbirleriyle kayıp-kazanç kavgasına tutuşuyor.

Ekonominin asıl vahim gerçeği ise kapanan şirket sayısının hızla artıyor olması. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin (TOBB) temmuz 2017 verileri kapanan şirket sayısının geçen yıla göre yüzde 112,89 arttığını gösteriyor.

Ulusal Kurtuluş Savaşı’nın en önemli aşaması olan “Büyük Taarruz-30 Ağustos Zafer Bayramı” aynı zamanda Türk Silahlı Kuvvetleri’nin en önemli günlerinden birisi. 2015’te terör gerekçesiyle iptal edilen kutlamalar geçen yıl da darbe teşebbüsü nedeniyle yapılmadı. Bu sene ise Kurban Bayramı ile birleştirilerek 10 günlük tatile dahil edildi. 26 Ağustos’ta başlayan Zafer Haftası kutlamaları üç yıldır unutulurken Cumhurbaşkanı Erdoğan bundan böyle her yıl 26 Ağustos’ta 1071’deki Malazgirt Zaferi kutlamalarının yapılacağını ilan etti.

Uzatılan tatiller ekonomik kaygıları yansıtmalarının yanı sıra cumhuriyetin ulusal bayramlarını gündemden düşürmenin, unutturmanın bir yöntemi de olmaya başladı.

Bu bölümlerde bulundu: Turizm, İşsizlik

Zülfikar Doğan, gazeteciliğe 1976’da Ankara’da haftalık haber dergisi Yankı’da başladı. Milliyet, Posta, Akşam, Finansal Forum, Star, Karşı gazetelerinde muhabirlik, haber müdürlüğü, temsilcilik ve ekonomi-politika yazarlığı yaptı. TRT-1, STAR, NTV, CNBC-e televizyonlarında ekonomi-politika programları ve yorumculuk görevlerinde bulundu. Halen, www.korhaber.com haber portalında genel yayın yönetmenliği ve köşe yazarlığı yapıyor.

x