Türkiye'nin Nabzı

Türkiye ile KYB Arasında PKK Krizi

By
p
Article Summary
Türkiye, 1990’lı yıllardan beri Ankara’da temsilciliği bulunan Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) bürosunu ani bir kararla kapattı. Kararın arkasında PKK’nın KYB’nin denetimindeki bir bölgede MİT elemanlarını kaçırdığı iddiası var.

DİYARBAKIR -- Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu geçen hafta Irak Kürt Bölgesini ziyaret etti. Ziyaret tahmin edildiği gibi, Kürt yönetiminin yapmaya hazırlandığı bağımsızlık referandumuna ilişkindi. Çavuşoğlu Irak Kürdistan Bölgesel Yönetim Başkanı Mesut Barzani ile bir araya geldi. Bakanın görüştüğü kişiler arasında eski Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin lideri olduğu Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) Politbüro üyesi Sadi Pire de vardı.

Ancak Bakan Çavuşoğlu Ankara’ya döndüğü saatlerde Pire’nin de üyesi olduğu KYB’nin Ankara ofisi kapatıldı, çalışanlarının Türkiye’yi terk etmesi istendi. 1990’lı yıllardan beri açık olan KYB temsilciğinin birden bire kapatılması şaşkınlık yarattı. Türkiye’nin bu kararına kimse bir anlam veremedi. Kürt yönetimiyle ilişkilerin çok sıcak olduğu bir dönemde Türkiye neden böyle bir adım attı? Türk tarafından bir açıklama gelmedi ama Ankara kulislerinden sızan bilgilere göre büro Dışişleri Bakanlığı’nın talebiyle kapatıldı.

Türkiye’yi 24 saat içinde terk etmesi istenen isimlerden biri de KYB’nin Türkiye temsilcisi Behroz Gelali’ydi. Olay Gelali’nin, Irak Kürdistanı’nın Süleymaniye kentinde yaptığı açıklamayla duyuldu. Gelali basın toplantısında PKK’ya işaret etti. KYB’nin kontrolündeki Süleymaniye sınırında PKK’nın varlığı ve hareketliliğinin Türkiye ile KYB arasındaki ilişkilerin bozulmasına neden olduğunu söyleyen Gelali şöyle konuştu: “Uzun süre orada iyi işler yaptık. 17 yıl boyunca birçok kez siyasi kriz yaşandı. Ancak işler hiçbir zaman bu raddeye varmadı. (...) Birkaç gün önce Dışişleri Bakanlığı güvenlik kurumlarındaki siyasetle ilgili rahatsızlıklarını ilettiler. Bu da KYB’nin Ankara’daki ofisinin kapatılmasına kadar vardı. Bizden üç gün içinde ofisi kapatmamızı istediler.”

İlk kez bu kadar ciddi bir kriz yaşadıklarına dikkat çeken Gelali PKK'nın bölgenin bu hassas durumunu bilerek ona göre hareket etmesi gerektiğini de söyledi.

Peki Türkiye’yi bu kadar kızdıran olay neydi? Türkiye’den resmi açıklama gelmediği için halen iddia düzeyinde olan olayda PKK’nın KYB’nin denetimindeki bölgede iki MİT ajanını kaçırdığı söyleniyor.

Al-Monitor’un ulaştığı Kürt Yönetimine bağlı güvenlik kaynakları iddiayı doğruladı. Güvenlik kaynaklarının verdiği bilgilere göre olay Dokan kasabasının yakınlarında gerçekleşti. Ne amaçla bölgede bulundukları bilinmeyen MİT ajanlarının iki KYB’linin yardımıyla kaçırılması krize neden oldu. Güvenlik kaynakları Türkiye’nin bölgede yaptığı araştırmaların sonuçsuz kaldığını belirterek PKK'nın Kürt Yönetimi'nin bu konudaki görüşme taleplerini cevapsız bıraktığını da belirtti.

Olayın gerçekleştiği söylenen bölge Türkiye sınırına oldukça uzak. PKK’nın yönetim birimlerinin bulunduğu Kandil Dağı’na ise çok yakın. İki MİT elemanının Kandil Dağı’na götürülmüş olma ihtimalleri çok yüksek. Bölgedeki kaynakların ortaya attığı iddialara göre, MİT ajanları PKK yöneticilerinden Cemil Bayık’ı kaçırmak ya da öldürmek için oradaydı. Örgüte yakın bir internet sitesi kaçırılanların üzerinde diplomatik pasaport bulunduğu yazdı. PKK’nın iddiasına göre, Türkiye KYB’den kaçırılan MİT elemanlarını örgütten almasını istedi. KYB’nin girişimleri sonuçsuz kalınca kriz patlak verdi.

İddialarla ilgili ilk net açıklamayı Bakan Çavuşoğlu’nun Erbil ziyareti sırasında görüştüğü Sadi Ahmed Pire yaptı. NRT isimli yerel televizyon kanalına konuşan Pire, MİT’in PKK'ya karşı operasyon yapmak istediğini ancak başarısız olduğunu iddia ederek şöyle devam etti: “Türkiye'den gelen, aralarında üst düzey görevlilerin de bulunduğu bir operasyon timinin PKK yöneticilerine suikast hazırlığı yaparken örgüt tarafından yakalandığı iddia edildi. Büromuz bu nedenle kapatıldı. Sorunu çözmek için Türkiye Dışişleri Bakanı ile görüştük, girişimlerimiz devam ediyor. Ankara operasyonun başarısızlıkla sonuçlanmasından YNK'yi sorumlu tuttu ve temsilciliğini kapattı.”

Pire’nin ardından PKK da konuya ilişkin açıklama yaptı. PKK’nın da bünyesinde bulunduğu çatı örgütü KCK’nın üst düzey yöneticilerinden Diyar Xerip bazı MİT elemanlarını yakaladıkları söyledi. MİT elemanlarının kendilerine karşı bir operasyon yapmak için bölgede olduklarını öne süren Xerip taleo olması halinde MİT elemanlarını basın önüne çıkarabileceklerini de belirtti.

Dışişleri Bakanlığı kaynakları ise sorunun kaynağında Gelali’nin bulunduğunu savundu. Gelali’nin PKK’yı destekleyici tavrı nedeniyle rahatsız olan bakanlık KYB’ye öncesinde uyarı yapıldığını, bunun dikkate alınmaması üzerine de Ankara Temsilciliği’nin kapatıldığını aktardı. Aynı kaynaklar Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarının kaçırıldığı iddiasıyla ilgili ise sessiz kalmayı tercih etti.

Ankara’nın bu konudaki sessizliği, olayın doğru olma ihtimalini artırıyor. Şimdiye kadar gerçek ya da yalan olduğuna dair bir açıklama yapılmaması kafalarda soru işareti yaratıyor. Örgütün olayı kabul etmesi ise tek başına inandırıcı olmaktan uzak. Çünkü ortada ne bir fotoğraf ne de bir görüntü var. PKK daha önce kaçırdığı insanların görüntülerini kendi ajanslarında yayımlardı. Ancak bu kez olayın üzerinden uzun bir süre geçmesine rağmen henüz iddiaları ispatlayacak bir görsel materyal paylaşılmış değil. Bu da PKK’nın söylentileri kendi propagandası için kullanma ihtimalini yükseltiyor. Olay doğruysa PKK ilk kez resmi MİT elemanı kaçırmış olacak. Ama asıl soru şu: İddialar doğruysa Türkiye MİT’çileri örgütün elinden almak için nasıl bir yol izleyecek? Yoksa son yayınlanan Kanun Hükmünde Kararname’nin mahkum takasıyla ilgili maddesi bunun için mi çıkarıldı?

Mahmut Bozarslan gazeteciliğe 1996 yılında Diyarbakır’da başladı. Sabah Gazetesi, NTV ve El Cezire Türk’te muhabirlik yaptı. Bu sırada Fransız Haber Ajansı AFP’ye de serbest muhabir olarak katkıda bulundu. Bozarslan Kürt sorununun çeşitli yönleri, Irak Kürdistanı, kadın sorunu, mülteciler, yerel ekonomi gibi konularda haberler yaptı. Twitter hesabı: @mahmutbozarslan

x