Filistin'in Nabzı

Gazze su kıtlığına ne kadar dayanabilir

By
p
Article Summary
Gazze’de yaşanan su krizi vatandaşları temel ihtiyaçlarını karşılamak için kaçak su kuyuları açmaya sevk ederken izinsiz kuyular Gazze Şeridi akiferini tehlikeye atıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

GAZZE, Gazze Şeridi — Gazze’de günde 20 saati aşan elektrik kesintileri yüzünden patlak veren su krizi Gazze Şeridi sakinlerini kaçak kuyular açmaya sevk ediyor. Vatandaşlar bunun hâlihazırda son derece sınırlı olan su stoğuna etkisini düşünecek durumda değil.

Filistin lideri Mahmoud Abbas’ın isteği üzerine İsrail 19 Haziran’da Gazze’ye sağladığı 120 megavat elektriği 48 megavata indirdi. Bu da su krizini tırmandırdı.

Dokuz kişilik bir aile reisi olan Ömer Hamit durumu Al-Monitor’a şöyle anlatıyor: “Belediye evlere üç ya da iki günde bir sadece iki saat su veriyor. Bu, evin temel ihtiyaçlarına bile yetmiyor. Evlerdeki su depolarını doldurmak için kullanılan su pompaları da elektrik olmadığı için çalışmıyor. Gazzeliler günde sadece dört saat elektrikle yaşamlarını sürdürmeye çalışıyorlar. Elektriğin verildiği saatle muhtelif belediye kuyularından vatandaşların evlerine pompalanan su da aynı saatlere denk gelmiyor.”

Hamit de diğer vatandaşlar gibi evindeki su deposunu doldurmak için bölgedeki su istasyonlarından çok yüksek fiyatlara su satın almak zorunda kalıyor: “Bin litrelik su deposunu doldurmak 25 şekele (yaklaşık 7 dolar) mâl oluyor. Belediye ise aynı miktarda suyu 1 şekele (0.28 dolar) satıyor.”

Altı çocuk annesi ev kadını Hayat El Nacar ise yüksek meblağlar ödemeden su ihtiyacını gidermek için suyun verildiği saatlerde belediye suyunu depoluyor ve bunun için evdeki her eşyayı kullanıyor: küvet, boş meyve suyu kapları ve her türlü kap kacak…

Depoladığı suyla temizlik, çamaşır ve bulaşık gibi işleri halledebildiğini söyleyen El Nacar Al-Monitor’a şöyle diyor: “Elimizdeki suyla ancak temel ihtiyaçları giderebiliyoruz. Sıcak yaz günlerinde çocukların her gün duş alması lazım. Ama suyu tasarruflu kullanmak için her birinin haftada sadece bir kez duş alma hakkı var.”

Gazze Şeridi’ndeki Filistin Su İşleri Müdürlüğü Başkan Yardımcısı Mazen El Banna vatandaşların, bilhassa da bina sahiplerinin su için akiferlere kaçak kuyular açtıklarını söylüyor.

Banna Al-Monitor’a “Yılda 150 milyon metreküp su çekilen Gazze akifer alanına zaten kapasitesinin üstünde yükleniliyor.” diyor. Akifer alanından her yıl yaklaşık 220 milyon metreküp su çekilirken yağmur suları yılda sadece 70 milyon metreküplük bir alanı doldurabiliyor.

Banna, Gazze Şeridi’nde 300 belediye, 2 bin 700 tarım kuyusu ve 7 bin kaçak kuyuyla birlikte toplam yaklaşık 10 bin kuyu bulunduğunu anlatıyor.

Vatandaşlar için özel kuyular kazan inşaat işçisi Mahir Ebu Cuba da bir kuyunun yaklaşık 2 bin dolara mâl olduğunu belirterek Al-Monitor’a şöyle diyor: “Ancak yüksek maliyete karşın özel kuyulara yönelen insanların sayısı giderek artıyor. Kronik su sorununu aşmak için komşular maliyeti aralarında bölüşüyorlar.”

Cuba, Su İşleri Müdürlüğünü’nün üç yıl önce yer altı su rezervlerini korumak için vatandaşların kaçak kuyu açmasını yasakladığını hatırlatıyor.

Banna da şöyle diyor: “Vatandaşlar tarafından açılan kuyuların kapatılması lazım ama elektrik krizi yüzünden şimdilik kaçak kazılara göz yumuluyor. Hatta 5 bin şekel (1400 dolar) karşılığı bazılarına izin de veriliyor.”

Filistin Çevre Müdürlüğü’ne bağlı Çevre Bilinci Şubesi Başkanı Ahmet Hillis de Al-Monitor’a şu bilgileri veriyor: “Kaçak kuyular Gazze akiferine yıkıcı zararlar veriyor. Bunların çoğu, uzman kurumların denetiminde değil. Akiferde depolanan yer altı suları kontrolsüzce çekiliyor. Akiferden fazla su çekilince deniz suyu akifere sızmaya başlıyor. Bu da Gazze’deki yer altı sularında tuz seviyesinin artmasına neden oluyor. Şu an Akiferdeki suyun yüzde 97’si içilemez durumda.”

Hillis ise 2014’ten bu yana özel kuyulara verilen izinler nedeniyle yerel makamları suçlayarak bunların yer altı su kaynaklarına darbe vurduğunu söylüyor.

Banna’ya göre su krizine en iyi çözüm aynı anda hem elektrik krizini çözmek hem de AB destekli deniz suyu arıtma projelerini devreye sokmak. Bu projelerden biri olan ve Gazze Şeridi’nin güneyinde ocak ayında devreye giren deniz suyu arıtma tesisi şu an 75 bin insana su sağlıyor.

Öte yandan Banna, abluka altındaki Gazze Şeridi’ndeki siyasi durum ve Gazze Şeridi ile Batı Şeria arasında 2007’den bu yana süren siyasi bölünme nedeniyle deniz suyu arıtma projelerinin askıda olduğuna dikkati çekiyor.

Bu bölümlerde bulundu: Su kaynakları ve ihtilaflar

Rasha Abou Jalal  Gazze’de yaşayan ve serbest çalışan bir gazeteci yazardır. Uzmanlık alanı, siyasi haberler ve güncel gelişmelere ilişkin insani ve toplumsal konulardır.

x