Önceki hafta bir süredir beklenen bir adım daha atıldı: Özelleştirme İdaresi Başkanı Mehmet Bostan yeni kurulan Türkiye Varlık Fonu Yönetimi AŞ Genel Müdürlüğü’ne ve Yönetim Kurulu Başkanlığı’na atandı. “Varlık Fonu” dünyanın pek yabancı olduğu bir kurum değil. Norveç (GPF), Birleşik Arap Emirlikleri (ADIA), Çin (CIC), Suudi Arabistan (SAMA), Kuveyt (KIA), dünyada devletin sahipliğinde ve yönetiminde olan en büyük varlık fonları. Bu tür fonların geliri genellikle ülkelerin bütçe fazlalarından oluşuyor. Başka bir deyişle, gerçek anlamda Varlık Fonu olanlar, cari fazla veren ve belli bir doğal kaynağa, çoğunlukla petrol, doğal gaza sahip ülkeler.

Peki, Türkiye’nin temmuz sonlarında gündeme getirdiği ve hızla yasalaştırarak uygulamaya soktuğu Varlık Fonu? Bu fonun, isim benzerliğinden öte bilinen ülke fonlarıyla pek ilgisi yok. Çünkü Türkiye, cari fazlası, bütçe fazlası olan bir ülke değil. Orta Vadeli Program’da belirtildiği gibi iç tasarruf oranı, milli gelirinin yüzde 14’ünü ancak bulan, bu nedenle yoğun dış kaynak bulmak durumunda olan bir ülke.

Türkiye’nin artan ekonomik, siyasi ve jeopolitik riskleri dış kaynak akışını yavaşlattı. Bunun sonucu Türkiye’nin büyüme temposu düştü. Örneğin 2016’da yüzde dört büyüme hedefi konulmuşken yıl sonu gerçekleşmenin yüzde 2.9 olacağını yine kasım ayı başında IMF açıkladı. IMF aynı raporda dış kaynak bulmanın zorluklarına dikkat çekti. Tüm bunlar ekonominin darboğazlar yaşadığı bir dönemden geçtiğinin teyidi.

Böylesi durumlarda kamu maliyesi olası ekonomik yangınlara karşı itfaiyeci rolüyle öne çıkar. Nitekim OVP’de bunun için 2017 merkezi bütçesinin açık hedefi dikkat çekecek biçimde milli gelirin yüzde 1.9’una çıkarıldı. Bu, kamu maliyesi ile olası daralmalara daha çok müdahale edilecek demek. Yani sıkışan sektörlere vergi indirimleri, cömert kamu harcamaları, kredi destekleri vb. hep bütçe açığı göze alınarak yapılacak. Türkiye 2008-2009 krizini de bütçe açığını yüzde beşlere kadar çıkarmayı göze alarak aşabilmişti. Bugün ise bu itfaiyenin yanına ikinci bir itfaiye ekleniyor: Varlık Fonu.