İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif’in 3 Şubat’ta bir Alman televizyonunda sarf ettiği sözler, İsrail’de şaşkınlık yarattı. Zarif, İsrail’le Filistinliler arasında varılacak olası bir anlaşmayı kastederek şöyle konuştu: “Eğer çözüm Filistinlileri memnun ediyorsa Filistin’den başka kimse bunun hayata geçmesine engel olamaz.” Zarif’in açıklaması ilk başta İran’ın İsrail’i tanıyabileceği anlamında yanlış tercüme edildi. Ancak düzeltilmiş hâli bile İran devriminden bu yana bir İranlı yetkilinin ağzından çıkan en ılımlı açıklama. Zira Tahran, İsrail’i adı ağza alınmayacak bir düşman olarak görüp “Büyük Şeytan” Amerika’nın yanındaki “Küçük Şeytan” olarak adlandırıyor, birkaç haftada bir de İsrail’in ortadan kaldırılması gerektiğini söylüyor.

Zarif’in sözleri İsrail medyası ve kamuoyunu şaşırtmış olsa da ülkenin karar vericilileri için sürpriz olmadı. Geçtiğimiz günlerde üst düzey bir İsrail askeri yetkilisi kapalı bir toplantıda Al-Monitor’a “İran’da muazzam gelişmelerin yaşandığını” ifade etmişti. Tecrübeli bir savunma yetkilisi ise daha da ileriye giderek İran’daki gelişmeleri “tarihi” olarak nitelemişti.

İsrail savunma teşkilatı, yüksek nitelikli istihbarat kullanarak İran’ı yakından izliyor, arka plan bilgileri, mevcut koşulları ve tarihi hesaba katarak ülkeyi eski bir tanıdıkmış gibi irdeliyor. İsrail Savunma Kuvvetleri, ordunun İstihbarat Başkanlığı, Mossad veya Savunma Bakanlığı’nda henüz kimse sokağa çıkıp kutlama yapmayı planlamıyor. Ancak Tahran’daki manzara ve oradan gelen sesler, savunma yetkililerinde büyük umutlar doğuruyor. Yetkililer, orada “gerçek bir şeylerin” olduğunu, bunların numara olmadığını söylüyor. Yönünü bulmaya çalışan İran, görmeye alışık olmadığımız biçimde düşünüp taşınıyor, çabalar sarf ediyor.

İsrail’in resmi ve diplomatik tutumları bu makalenin konusu değil. Başbakan Benjamin Netanyahu uyarılar yapıp alarm vermeye devam ediyor. İran’la küresel güçler, İran’ın nükleer programı üzerinde nihai bir anlaşmaya varana dek de böyle davranmaya devam edecek. Bu, onun tarihsel misyonu. Tüm sözler söylenip her şey bittiği zaman, İran nükleer eşik devleti olarak konumunu mu sağlamlaştırmış olacak yoksa bu hayalinden vazgeçmiş mi olacak? Bunu ancak varılan anlaşmanın yapısı ve titizliği belirleyecek. İsrail savunma yetkililerinin nasıl bir netice öngördüğü bugüne dek havada kalan bir soruydu. İsrail savunma teşkilatının tepe yetkilileriyle son haftalarda yapılan bir dizi görüşme, ne düşündüklerine dair aşağıdaki tabloyu ortaya çıkarıyor.