IRAN PULSE

Türkçe okuyun

نبض ایران


 

فروکش تب و تاب جنگ سوریه؛ ایران در کانون توجه قرار می‌گیرد

Author: علی هاشم

به نظر می‌رسد که آتش‌بس شکننده‌ٔ سوریه، مورد تهدید موج جدیدی از خشونت‌ها قرار گرفته باشد. گروه‌هایی از مخالفان دولت سوریه در نوزدهم مارس، حملهٔ غافلگیرکنندهای به دمشق انجام دادند؛ حمله‌ای که در هماهنگی آشکار با یک حملهٔ جداگانه در مناطق روستایی استان حما انجام شده بود. این تشدید حملات، نه تنها رژیم سوریه، بلکه روسیه و ترکیه را نیز مورد هدف قرار می‌دهد؛دو کشوری که در عمل نقش پشتیبانان بین‌المللی بحران سوریه را بازی می‌کنند.

SummaryPrint همچنان‌ که به راه‌حلی برای درگیری‌های سوریه نزدیک‌تر می‌شویم، آشکار می‌شود که ایران به‌طور فزاینده‌ای در مرکز توجه مخالفان رژیم دمشق و حامیان آنها قرار دارد.
Author

به گفتهٔ یک منبع دیپلماتیک عرب در بیروت که به شرط محرمانه ماندن نامش با المانیتور گفت‌وگو می‌کرد، هدف حملات مخالفان، این بوده است تا به تمام طرف‌های درگیر در جنگ سوریه یادآوری کنند که هیچ کس کنترل کامل را در اختیار ندارد. این منبع در این رابطه می‌گوید: «آمریکا و  کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در شش ماه گذشته به‌طور کامل از صحنه غایب بودند: از انتخابات [ریاست‌جمهوری] آمریکا تا سفر محمد بن سلمان، جانشین ولیعهد عربستان سعودی به واشنگتن. شاید این سفر نقطهٔ عطفی در ماجرا باشد.»

منبع مذکور اشاره کرد که عربستان سعودی و متحدانش در خلیج فارس، می‌خواستند پس از انتخاب دونالد ترامپ در سوریه پا پس بکشند تا ببینند که آیا رئیس‌جمهوری جدید آمریکا استراتژی روشنی در رابطه با این کشور جنگ‌زده دارد یا نه. این دیپلمات به المانیتور گفت: «بسیاری گمان کردند که عربستان سعودی مسألهٔ سوریه را رها کرده است و این ترکیه است که پشتیبانی مخالفان حکومت سوریه را برعهده گرفته است. اما ماجرا به این ترتیب نیست. این تنها یک وضعیت موقت برای متحد کردن مواضع [ضد رژیم] بود و بدون شک، حالا زمان مناسبی است برای اعلام استراتژی جدید.»

این استراتژی جدید سعودی-آمریکایی به احتمال زیاد در راستای تحت تأثیر قرار دادن تلاش‌های روسیه و ترکیه است؛ تلاش‌هایی برای دستیابی به یک آتش‌بس بادوام و گسترده‌تر و ایجاد یک مسیر سیاسی جدید تحت نظارت آنکارا و مسکو. این استراتژی جدید، برای مخالفان رژیم سوریه محتملاً دورنمایی از عوارض منتج از آن را مطرح می‌کند. برای رژیم بشار اسد ممکن است که به طور مستقیم مذاکرات را تحت تأثیر قرار ندهد. اما در مورد ایران، این استراتژی به احتمال زیاد موجب تقویت و بالا بردن موقعیت نظامی آن کشور خواهد شد؛ زیرا ایران براساس تجربیاتش در چند سال گذشته می‌داند که برای او پیشروی‌هایش در میدان جنگ، نسبت به پیشرفت بر سر میز مذاکره، از اهمیت بیشتری برخوردار است.  

یک منبع نظامی ایرانی که به شرط محرمانه ماندن نامش با المانیتور صحبت می‌کرد، گفت: «ما کل چشم‌انداز را مورد مطالعه قرار داده‌ایم و این برایمان آشکار است که حامیان گروه‌های تروریستی می‌خواهند به آنها کمی وقت بدهند تا استراحت کنند و با قدرت بیشتری به میدان بازگردند. آنها آمادهٔ مذاکره نیستند و در میان خودشان اختلافاتی دارند.»

منبع ایرانی افزود: «روسیه که متحد ماست، دیدگاه‌های خود را دارد، که گاهی اوقات با دید ما مطابقت ندارد - خصوصاً آنجا که مسألهٔ اعتماد به کشورها یا گروه‌هایی مطرح می‌شود که پیش از این هم آزموده شده‌اند و همواره در آزمون شکست خورده‌اند.»

در این راستا، حسین امیرعبداللهیان، معاونت پیشین عربی و آفریقای وزیر امور خارجهٔ ایران، با اشاره به حملات اخیر در دمشق و استان حماه، گروه‌های مخالف رژیم اسد در سوریه را به بهره‌برداری از مذاکرات سیاسی برای تقویت جایگاه خود در میدان نبرد متهم می‌کند؛ چه در مورد مذاکرات سیاسی به رهبری روسیه، ایران و ترکیه و چه در مورد مذاکرات ژنو. امیرعبداللهیان که در حال حاضر مشاور امور بین‌الملل علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران است، به المانیتور گفت: «این گروه‌ها پس از تغییر نامشان در مذاکرات شرکت می‌کردند، در حالی که رفقایشان در میدان نبرد در حال ارتکاب جنایت بودند. به رسمیت شناختن این گروه‌ها و تبرئه کردن آنها [از اعمالی که در میدان نبرد مرتکب شده‌اند]  به پیشروی در مسیر راه حل سیاسی آسیب خواهد رساند.»

در طول چند ماه گذشته، شایعاتی در مورد اختلاف میان ایران و روسیه در مورد استراتژی قابل پیگیری در سوریه،موضوع گزارش‌های بسیاری بوده است، حتی هنگامی که به نظر می‌رسد دو کشور از همیشه به هم نزدیک‌تر می‌شوند. حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، ۲۷ مارس برای سفری دو روزه و دیدار با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری و دیگر مقامات رسمی ارشد روسیه، به مسکو رفت.

اما باید عامل دیگری را نیز به این معادله بیافزاییم و آن فشار اسرائیل است بر روسیه در تلاش برای محدود کردن قدرت و تأثیر ایران در سوریه. خاگای تزوریئل، مدیرکل وزارت اطلاعات اسرائیل ،۲۰ مارس گفت: «ضروری است روسیه و دیگر قدرت‌ها بکوشند تا از این تهدید جلوگیری نمایند و نگذارند ایران در سوریه به پایگاه‌های نظامی، هوایی و دریایی دست پیدا کند.» درخواست تزوریئل برای حذف ایران از سوریه در کنار توان بالقوهٔ تضاد مستقیم منافع بین ایران و روسیه، در تهران پرسش‌هایی را در زمینهٔ چگونگی پایان جنگ سوریه ایجاد کرده است؛ از جمله اینکه برندگان اصلی در این جنگ چه کسانی خواهند بود.

همان‌طور که ۱۶ مارس در یک گزارش المانیتور اشاره شد، برای ایران، حقیقتاً هیچ گزینهای جز پیروزی در جنگ و در این معادله، هیچ انتخابی جز نگاه داشتن اسد بر سر قدرت وجود ندارد. اما ممکن است روسیه پیروزی را به شکل دیگری تعریف کند: با تمرکز بر حفظ دولت سوریه، به‌جای رئیس پوشالی آن.   

یک منبع رسمی سوری که به شرط محرمانه ماندن نامش با المانیتور گفت‌وگو می‌کرد، به همین شکل اشاره کرد که دمشق در برخورد با ایران و روسیه واقعاً تلاش می‌کند که به نوعی مصالحه دست یابد. او گفت: «هر دوی این کشورها در پیروزی‌ که ما به آن دست می‌یابیم، شریک‌اند؛ پیروزی در برابر سازمان‌های تروریستی و قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی که از آنها پشتیبانی می‌کنند. اما هر یک از آن دو کشور، اهداف و چشم‌اندازهای خود را دارند. ایرانی‌ها در رابطه با مسیر مذاکرات به‌شدت دچار شک و تردیدند، زیرا گمان می‌کنند که مذاکرات برای تحمیل شرایطی که آنها را هدف خواهد گرفت، مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد. در همین حال، روس‌ها معتقدند که [وضعیت] میدان [نبرد]، تأثیر ناچیزی بر نتیجهٔ نهایی جنگ خواهد داشت.» 

در ایران، اعتقاد عمومی در میان کسانی که به پروندهٔ سوریه رسیدگی می‌کنند، بر این است که قدرت‌های بزرگ در منطقه و سراسر جهان - همان قدرت‌هایی که از مخالفان دولت سوریه در مبارزه برای سرنگونی اسد حمایت می‌کرده‌اند - هدف روشنی دارند: بیرون راندن ایران و حزب‌الله از سوریه. یک مقام ایرانی که این نگرانی را با ما در میان گذاشت، به شرط محرمانه ماندن نامش، به المانیتور گفت: «اسرائیل و ایالات متحده بازیگران اصلی را تحت فشار قرار می‌دهند تا به هر قیمتی به مصالحه و توافق دست پیدا کنند، در حالی که اگر ایران آنچه را که در سوریه به دست آورده، از کف بدهد، مسیر اصلی رساندن اسلحه به حزب‌الله، دیگر وجود نخواهد داشت. کل این ماجرا با امنیت اسرائیل مرتبط است.»  

Read More: http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2017/03/iran-syria-departure-post-war-assad-future-russia-hezbollah.html

علی هاشم
نویسنده 

علی هاشم٬ روزنامه‌نگار عرب و گزارشگر ارشد شبکه خبری «المیادین» است. تا ماه مارس ۲۰۱۲ او گزارشکر جنگی شبکه خبری الجزیره بود و پیش از آن نیز به عنوان خبرنگار ارشد شبکه خبری بی‌بی‌سی فعالیت می‌کرد. او تا کنون بارها برای شماری از روزنامه‌های عربی٬ از جمله روزنامه لبنانی «سفیر»٬ روزنامه اردنی «الغد» و  روزنامه‌های مصری «المسیر الیوم» و «الدستور» مقاله نوشته است. او همچنین با روزنامه بریتانیایی «گاردین» نیز همکاری کرده است.

Original Al-Monitor Translations

Türkçe okuyun
Read in English

ترجمه با گوگل

More from  نبض ایران

©2017 Al-Monitor. All rights reserved.

Get Al-Monitor delivered to your Inbox

Cookies help us deliver our services. By using them you accept our use of cookies. Learn more... X

سهم بردن