IRAQ PULSE

إقرأ باللغة العربية

نبض العراق


 

گام‌های ایران و عراق برای حل اختلاف در میادین نفتی مشترک

Author: Sara al-Qaher

روز ۲۰ فوریه، وزیر نفت عراق یک یادداشت تفاهم را با وزیر نفت ایران به امضاء رساند تا طبق آن، اختلاف‌ها بر سر میادین مشترک نفتی حل شوند و امکان ساخت خط لوله برای صادرات نفت خام میادین کرکوک واقع در شمال عراق، از طریق ایران، بررسی شود. وزرا همچنین خواستار آن شدند تا مطالعات انتقال نفت خام عراق به پالایشگاه آبادان در ایران صورت گیرد.

SummaryPrint پس از سال‌ها، ایران و عراق تصمیم گرفته‌اند تا کمیتهٔ مشترکی ایجاد کنند و منازعات طولانی را بر سر میادین نفتی دو کشور، پایان دهند. آنان در حال بررسی احداث یک خط لولهٔ نفتی جدید برای انتقال نفت عراق از راه ایران هستند.
Author

طبق بیانیهٔ وزارت نفت عراق، جبار لعیبی، وزیر نفت، طی دیدار اخیر بیژن زنگنه از عراق که با هدف هماهنگی مواضع در نشست اوپک بر سر تنظیم بازارهای جهانی نفت و قیمت این محصول صورت گرفت، با او توافق کرد تا مطالعات بر سر ساخت خط لولهٔ صادرات نفت خام کرکوک از طریق ایران، آغاز شوند.

پنج میدان نفتی عراق در طول مرزهای این کشور با ایران قرار دارند: دهلران، نفت‌شهر، پایدار غرب، آبان و النور. همچنین بغداد و تهران در میادین مجنون، ابوغریب، بازرگان، فکه و خانا شریک هستند. این میادین دارای ذخایر عظیم نفت خام سبکی هستند که نزدیک به سطح زمین قرار دارند و میزان ذخایرشان به بیش از ۹۵ میلیارد بشکه می‌رسد. این، بالاترین میزان ذخایر هیدروکربن در خاورمیانه محسوب می‌شود.

روز دوم فوریه، شرکت‌های ایرانی عملیات حفاری را در ۲۰ چاه نفت جدید در میدان آزادگان جنوبی، از سر گرفتند؛ یکی از میادین، میان ایران و عراق مشترک است. 
احمد مدلول، عضو کمیته نفت و انرژی پارلمان عراق در این باره به المانیتور گفت که بر اساس نقشه‌هایی که قبل از جنگ ایران و عراق منتشر شده‌اند، اکثر چاه‌های موضوع اختلاف، متعلق به عراق هستند. اما ایران چنین اعتقادی ندارد. این توافق در حل و فصل اختلافات دو کشور تعیین کننده خواهد بود. وی افزود: «اگر یک کمیته مشترک تشکیل نشود، چاه‌های نفتی مشکلات بزرگتری را در آیندهٔ روابط دو کشور، ایجاد خواهند کرد.»

این نمایندهٔ پارلمان عراق، گفت که کمیتهٔ مورد اشاره‌اش پس از تشکیل، باید نخست مسئلهٔ مالکیت این اراضی را تعیین کند تا معلوم شود که چه کسی مالک حقیقی این‌ چاه‌ها در مرزهای دو کشور است.

ایران و عراق گاه‌ و بی‌گاه همدیگر را به تجاوز از حدود خود در میادین مشترک متهم میکنند. به همین خاطر، نیاز تشکیل یک کمیته مشترک برای حل اختلافات، حس می‌شد. 
انستیتوی مطالعات توسعه، مستقر در لندن، در سال ۲۰۱۲ گزارش کرد که عراق زیانی حدود ۱۷ میلیارد دلار به دلیل استخراج نفت از میادینش به دست ایرانیان، متقبل شده است؛ این میزان ۱۴ درصد از درآمد سالیانهٔ عراق را تشکیل می‌دهد. در این گزارش آمده که ایران روزانه حدود ۱۳۰ هزار بشکه از چهار میدان نفتی مشترک -دهلران، نفت‌شهر، پایدار غرب و آبان- استخراج می‌کند.

کارشناسان وزارت نفت عراق بر اهمیت توافق با ایران تأکید دارند. حمزه الجواهری، کارشناس نفتی، در این باره به المانیتور گفت: «فعالیت در این میادین باید در یک توافقنامه مشترک قید شود تا اجازه توسعهٔ این میادین از جانب هر دو کشور داده شود.» 
مدلول در مورد حفر چاه‌های نفتی بین کرکوک و ایران، گفت: «کردستان اجازه این کار را نخواهد داد، زیرا این خط لوله باید از سلیمانیه و از خاک اقلیم کردستان عراق عبور کند.»

او افزود: «اگر ایران و عراق چنین ایده‌ای را اجرایی کنند، دولت فدرال در بغداد، انتقال نفت را بدون استفاده از خطوط لولهٔ تحت کنترل اقلیم کردستان عراق انجام خواهد داد. آن خط لوله، نفت را از شمال کشور به بندر جیهان در ترکیه انتقال می‌دهد و از آنجا، نفت از طریق نفتکش‌ها منتقل می‌شود.»

جواهری نیز گفت که یک خط لوله بین کرکوک و ایران می‌تواند بسیار سودمند باشد زیرا عراق به راه‌های بیشتری برای صادرات نفت نیاز دارد. انتقال نفت کرکوک از طریق ایران می‌تواند به عراق انعطاف بیشتری ببخشد و صادرات نفت میادین شمالی‌اش از طریق بندر جیهان را معلق کند.
او افزود که اگر سلیمانیه از احداث این خط لوله خودداری کند، دولت عراق ابتدا برای متقاعد کردن آن، به راه‌های مسالمت آمیز متوسل خواهد شد؛ لیکن در غیر این صورت، کاربرد نیروی نظامی علیه سلیمانیه نیز مشروع و قانونی است.

نمایندگان مجلس کردستان، دیدگاهی دیگر دربارهٔ احداث خط لولهٔ انتقال نفت از طریق ایران دارند. طارق صدیق، یکی از نمایندگان عضو ائتلاف کردستان، به المانیتور گفت: «احداث یک خط لوله از کرکوک به ایران، غیرممکن است. چنین پروژه‌ای به دلیل هزینهٔ بالا، شرایط سیاسی و منازعات حزبی بر سر آن، امکان‌پذیر نیست. سلیمانیه اجازهٔ چنین کاری را نخواهد داد.»

بر مبنای اظهارات زنگنه، ایران می‌خواهد تا چندین پروژهٔ استراتژیک را در جهت ارتقای سطح همکاری‌هایش با عراق، اجرا کند. به نظر می‌رسد که او در مورد بهبود قیمت جهانی نفت در پی تصمیم اوپک برای کاهش تولید در ماه دسامبر، اطمینان دارد.

عبدالرضا الحمید، عضو هیئت علمی دانشکدهٔ مدیریت و بازرگانی در دانشگاه عراق، می‌گوید که آن توافق با ایران امضاء شد زیرا دولت‌های پی‌درپی در عراق، هیچ‌گونه سیاست روشن اقتصادی، به‌ویژه در صنعت نفت، نداشتند. کشور هویت مشخصی ندارد. او به المانیتور گفت: «سیاست نفتی دولت عراق با چالش‌های فراوانی، از جمله خواست قدرت‌های جهانی، شرایط سیاسی داخلی و ارتباط میان زیست کشور و لوله‌های نفتی، روبه‌رو است.»

او افزود: «معقول نیست که دولت [عراق] به صادرات نفت از طریق لوله‌های طولانی و گران‌قیمت، متوسل شود. دولت می‌تواند با ایجاد لوله از کرکوک به بصره این کار را انجام دهد که بازده اقتصادی بالاتر و هزینهٔ کمتری دارد. این کار همچنین می‌تواند اقتصاد عراق را از فراز و فرودهای سیاسی آتی حفظ کند و به ایجاد فرصت‌های شغلی برای هزاران تن در عراق منتهی شود.»

راه‌حل‌های شتاب‌زده‌ٔ دولتی، که عراق برای نجات خود از بحران‌های مختلف اتخاذ می‌کند، تنها به مصیبت بیشتر خواهد انجامید و به باثبات کردن اقتصاد عراق منجر نخواهد شد. 

Read More: http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2017/03/iran-iraq-oil-sulaymaniyah-kirkuk.html

Sara al-Qaher
Contributor 

Sara al-Qaher is an Iraqi journalist and writer who is currently a student in the Faculty of Media at Baghdad University. She has worked for a number of local and international media organizations. 

Original Al-Monitor Translations

إقرأ باللغة العربية
Read in English

ترجمه با گوگل

More from  نبض عراق

©2017 Al-Monitor. All rights reserved.

Get Al-Monitor delivered to your Inbox

Cookies help us deliver our services. By using them you accept our use of cookies. Learn more... X

سهم بردن